Realiteti i Shën Gjergjit

Shkruan: Sedat Islami

Meqë jemi në vigjilje të një feste të ashtuquajtur “Shën Gjergji”, e cila festohet në mbarë Kosovën dhe e cila nuk ka të bëjë aspak me fenë e muslimanëve, madje edhe si festë shënon ngjarje e ndodhi, lidhet me personalitete, që kanë luftuar fenë Islame, e kemi parë të udhës që në shenjë përkujtimi t’ua sqarojmë vëllezërve dhe motrave muslimane realitetin e kësaj feste.
A është feste e muslimanëve? A lejohet të festohet? Nëse jo, për ç’arsye?, dhe gjëra tjera përkitazi me të. Ajo që na ka shtyrë t’i qasemi kësaj teme ka qenë pikërisht fakti se kjo festë, ndryshe nga të tjerat, paraqet një rrezik shumë herë më të madh për besimin e muslimanit. Derisa festat tjera janë të dëmshme për moralin, personalitetin dhe dinjitetin e muslimanit, kjo festë në mënyrë të drejtpërdrejtë prek besimin e muslimanit, dhe m`u për këtë, këtë ditë e kam konsideruar ditën, që Allahut i bëhet mëkat dhe përkujtohet fillimi i mëkatit më të madh, shirkut-idhujtarisë.

Historia e festës se Shën Gjergjit
Shën Gjergji edhe pse si festë njihet me këtë emër, ai ishte një kalorës, i cili u vra si martir në vitin 303 të erës sonë (pas lindjes së Isait, alejhi selam) në mbrojtje të përhapjes se fesë së krishtere. Të krishterët të pasionuar pas këtij njeriu “të madh” emërtonin fëmijët e tyre me këtë emër, madje gjatë luftërave të kryqëzatave – lufta kundër fesë Islame, njeri nga “heronjtë” e tyre njihej me emrin Gjergj, dhe për ta vërtetuar me një fakt shumë modest se si kjo festë bie ndesh me parimet e fesë së muslimanit dhe shënon datat e atyre që luftuan kundër fesë se Allahut, shohim se në Skoci deri në shek. XX nëpër fshatra organizoheshin lojëra me rastin e kësaj feste ku zakonisht dy kalorës luftonin përballë njeri-tjetrit, por njeri ishte Shën Gjergji e tjetri musliman. Para se të kalon në pikën tjetër të temës, vëlla musliman me lejo të të pyes: Tani a e di se çfarë ke festuar dhe feston?

Shën Gjergji, nga vet emri i tij kuptohet se nuk është Islam
Shën Gjergji apo Gjergji i Shenjtë nga vet emri nga bën të kuptojmë se nuk është Islam, ngase në Islam nuk ka Gjergj, nuk ka të shenjtë, nuk ka festë me emër apo datë të tillë. Dhe derisa nuk është festë Islame, atëherë përse muslimani ta festojë festën e huaj?! A thua vallë, nuk ka festa të tij?! Tek në muslimanët festat janë shënime fetare te caktuara nga Ligjvënësi, Allahu, e të kumtuara nga Pejgamberi, sal-lAllahu alejhi ue selem. Kur Muhamedi, alejhi salatu ue selam, shkoi në Medine, kishte parë se muslimanët festonin dy ditë, në të cilat argëtoheshin. Kur i pyeti për urtësinë e atyre ditëve, ata i thanë se ato ishin nga tradita e periudhës paraislame të tyre. Ai i ndaloi që t’i festojnë ato ditë dhe ju tha shumë qartë: “Allahu ja ka ndërruar këto dy ditë me dy më të mira: Ditën e Fitër Bajramit dhe Ditën e Kurban Bajramit”. Madje, edhe në rast se ndonjë festë fetare ndërlidhet me ndonjë fe tjetër, prapëseprapë, në kemi segmente, që na bëjnë të dallohemi prej tyre. P.sh: Agjërimi i Ditës së Ashurës, edhe pse është festë, që e shënojnë edhe çifutët, megjithatë, ata lozin, stolisen, zbukurohen, ndërsa ne vetëm agjërojmë.

Shën Gjergji dhe shenjtërimi i njerëzve
Thamë më parë se Shën Gjergji ka kuptimin Gjergji i Shenjtë dhe në bazë të parimeve kishtare, jo krishtere, mund të bësh çka të duash; shenjtëro e mallko, ndero e poshtëro, nuk ka dert…Papa ka të drejtën e shenjtërimit të atyre që do. Kemi parë kohëve të fundit lajmin nga Papa Benedikti XVI për shenjtërimin e paraardhësit të tij, Papës Gjon Pali II. Ndërsa në Islam, hoxha nuk ka statutin e shenjtërimit të askujt, madje jo vetëm hoxha, por as Pejgamberët nuk kanë patur të drejtën që të cilësojnë diç të shenjtë pa leje paraprake nga Allahu i Madhëruar. Tek ne njeriu sado që të jetë i devotshëm, adhurues, bëmirës, besnik, ai meriton respekt, lëvdatë, nder, por assesi dhe në asnjë mënyrë shenjtërim. Na mjafton shembull personaliteti i njeriut me të dalluar në faqen e dheut, Pejgamberit më të nderuar, Muhamedit, sal-lallahu alejhi ue selem, i cili nuk pranonte një gjë të tille për vete.

Festimi i kësaj feste dhe rreziku për përkatësinë tonë Islame
Kjo festë zakonisht festohet me datën 5 maj të çdo viti. Shumë njerëz, me dije e pa dije, mblidhen te teqet, tyrbet, varret e “evlijave”, për të kërkuar shërim nga të vdekurit. Therin kurbane, vëzhgojnë-fërkojnë trupin për gurëve të varrezave, spërkasin vetën dhe familjet herët në mëngjes me ujë me hithra, venë degë pemësh nepër shtëpi kinse për t’i mbrojtur nga magjitë, fëmijëve iu venë penj të kuq e të bardhë në duar, e marrëzira të shumta. Festimi i kësaj feste tanimë ka marrë edhe një karakter tjetër. Shumë të rinj e të reja mblidhen në vende të ndryshme, përgatisin ushqime, lozin, këndojnë, harrojnë Allahun, harrojnë fenë, bien në prostitucion, vjedhin, kacafyten e ndoshta edhe vriten ndërmjet vete, e kështu me radhë. Kjo festë në mes tjerash shënon edhe kryqëzatat dhe fetarisht, çdokush që gëzohet për disfatën e muslimanëve, ai është munafik. Kjo festë me këto rite na përkujton fillimin e shirkut-pabesimit. Është shumë i fshehte kështu që ndodhë të mendosh se një gjë është e thjeshtë ndërsa ajo ta shkatërron fenë. Pejgamberi, sal-lallahu alejhi ue selem, thotë: “O ju njerëz, frikësohuni nga shirku sepse ai është më i fshehte sesa të ecurit e buburrecit. I thanë: Si te frikësohemi kur ai është me i fshehte se të ecurit e buburrecit? Tha: Thuani!: O Zot, na ruaj nëse të bëjmë shirk me dije dhe të kërkojë falje nëse e bejmë pa dije”. Kjo festë ta shkatërron fenë dhe tërë veprat që kë bërë. Allahu, subhanehu ue teala, thotë: “E kush mohon (tradhton) besimin, ai ka asgjësuar veprën e vet dhe ai në botën tjetër është prej të shkatërruarve …” (Maide 5). Është prej mëkateve që nuk falen. Allahu, subhanehu ue teala, thotë: “Është e vërtetë se Allahu nuk falë (mëkatin) t’i bëhet Atij shok, pos këtij (mëkati), të tjerat i falë atij që dëshiron”. (Nisa 116).
Nuk arsyetohet ai edhe nëse pretendon se i ka konsideruar ata të vdekur si ndërmjetësues tek Allahu. Allahu, xheele shanuhu, thotë : “Ne nuk i adhurojmë ata për tjetër, vetëm që të na afrojnë sa më afër Allahut…”. ( Zumer, 3). Ata edhe pse i marrin si të tillë megjithatë nuk do t’iu bëjnë aspak dobi. Dashuria e tepërt ndaj njerëzve duke i ngritur në kult, duke i madhëruar me fjalë dhe me zemër është konsideruar pabesim-shirk. Allahu thotë: “Thuaj: Ftoni ata, të cilët i menduat (zota) pos Atij, e ata nuk mund ta heqin prej jush mjerimin, as nuk mund ta mënjanojnë”. (Isra, 56). Formalitetet jo rrallë janë fatale për besimin e njeriut. Vënia e patkonjve në derë, spërkatja me ujë, rruazat kundër mësyshit, penjtë në dorë, regjja me hithra, e gjëra tjera, fatkeqësisht të përhapura tek ne, janë gjera që ardhmërinë e Ahiretit ta shkatërrojnë. Pejgamberi, sal-lAllahu alejhi ue selem, kishte parë një shok të tij me një pe në dorë dhe e kishte pyetur përse e mbante atë. Për të më mbrojtur! -iu kishte përgjigjur. Duke ia sqaruar rrezikun e tij peri, respektivisht, besimit në ndikimin e atij peri, Pejgamberi, sal-lAllahu alejhi ue selem, i tha: “Nëse vdes në një gjendje të tillë, ai kurrë nuk do te shpëtojë!”
- Therja e kurbanëve bëhet vetëm për Zotin, dhe unanimisht, kush therë ndonjë kurban për varr, put, ose njeri, ai ka dalur prej feje dhe ka bërë shirk te madh. Allahu thotë: “Thuaj: Namazi im, kurbani im, jeta ime dhe vdekja ime janë thjesht për All-llahun, Zotin e botëve”. Në këtë ajet, shumë qartë vien në pah elementet kyçe të Islamit, e që janë: adhurimi, therja, jeta dhe vdekja vetëm për Allahun.
- Varri i Muhamedit, sal-lAllahu alejhi ue selem, nuk adhurohet. Pejgamberi, sal-lAllahu alejhi ue selem, ishte shumë i ashpër në këtë aspekt dhe kishte thënë: “O Zoti im, mos lejo që varri im të behet idhull, ku do të luten në të. Allahu hidhërohet prej një populli, të cilët varret e pejgamberëve të tyre i shndërrojnë ne xhami”.
Pejgamberi, alejhi salatu ue selam, kishte lajmëruar se: “Njerëzit më të këqij, që Kijameti do t’i zë janë ata, që varrezat i shndërrojnë në xhami”. Të gjithë dijetaret islamë njëzëri kanë pohuar se ndalohet puthja apo fërkimi i gurëve te varreve të pejgamberëve apo dëshmorëve, me përjashtim të gurit të zi, haxheru’l esvedit, në Qabe, për të cilin Omeri, Allahu qoftë i kënaqur me të, me rastin e puthjes se tij tha: “Ti je guri, nuk bën dëm dhe as dobi, dhe sikur të mos e kisha parë Pejgamberin, alejhi salatu ue selam, duke të puthur, nuk do të puthja as unë ty”.
- Kjo festë sikur na përkujton dredhitë, mashtrimet dhe malverzimet e disa njerëzve të prishtë, të cilët për qëllime komerciale janë në gjendje të bëjnë çdo gjë. Njeri prej tyre kishte qenë në një udhëtim me gomar dhe gjatë rrugës gomari i ngordhë. Nuk kishte para ta vazhdonte rrugën dhe çfarë bëri, për t’i mashtruar shtresën e paarsimuar të shoqërisë, e varrosi gomarin dhe rrinte buzë varrit. Kur njerëzit kalonin pranë tij e pyesnin: Çfarë ke? Përse mërzitesh kaq shumë?, ngase ai shtirej se mërzitet, ai ua kthente: Këtu është varri i një evlijaje. Njerëzit fillonin të linin para dhe kështu ai u pasurua. Më vonë e kuptuan se aty nuk kishte njeri të varrosur porse ishte një gomar i ngordhur dhe se njeriu i kishte mashtruar!
- Nëse shkon në tyrbe apo tek ndonjë varr për te kërkuar fëmijë, dije se ke gabuar shumë, ngase ajo që të ka ndodhur ty iu ka ndodhur edhe pejgamberëve të Allahut. Allahu thotë: “Vetëm i Allahut është pushteti i qiejve e i tokës; Ai krijon çka të dojë; Ai i falë vetëm femra atij që do; e i falë vetëm meshkuj atij që do. Ose u falë çift, meshkuj e femra, por atë që do e lë pa fëmijë (steril); Ai është i dijshëm, i fuqishëm”. (Shura, 49-50). Për më shumë, shih se si Ibën Kethiri, Allahu e mëshiroftë, në komenin e këtij ajeti ka dhënë një mund të lëvduar. Ai duke komentuar në mes tjerash përmend: “…Ai i jep kujt të dojë dhe nuk i jep kujt të do; nuk ka pengues për atë që donë ta jap sikurse që nuk ka marrës për atë që nuk e jep. Ai krijoi çdo gjë, “I jep kujt të doje vajza”, d.m.th: I dhuron vetëm fëmijë vajza. “I jep kujt të dojë meshkuj”, d.m.th: I jep vetëm fëmijë meshkuj. “ose i jep çifte: meshkuj e femra”, d.m.th: kujt të do prej njerëzve i dhuron fëmijë të përzier, meshkuj e femra “e kë të do e le steril”, d.m.th: nuk i lindin fëmijë fare. Kjo festë e rrënon mision e të gjithë Pejgamberëve, alejhimu selam, (se vetëm Allahu adhurohet me të drejtë, dhe distancimin nga idhujt). Edhe nëse nuk shkon në tyrbe por e feston në shtëpi, ke bërë mëkat të madh. Ngase njeriu të pajtohet me të keqen kudo që të jete ajo është sikur të jetë pjesëmarrës i drejtpërdrejtë në të. Pejgamberi, sal-lallahu alejhi ue selem, ka thënë: “Nëse një njeri e mbyt një tjetër në lindje e tjetri në perëndim pajton me të që të dy janë te njëjtë në mëkat”.
Andaj, ti o vëlla dhe ti oj motër, keni kujdes nga mëkatet, edhe nëse janë të vogla. Kjo për arsye se mëkatet e vogla janë paraardhës të mëkateve të mëdha, janë mure të shtëpisë së madhe, që quhet Mëkat i madh, janë parashenja të tyre.

EDUKIMI I RINISË MYSLIMANE PËRBALLË SFIDAVE BASHKËKOHORE

SEDAT ISLAMI

EDUKIMI I RINISË MYSLIMANE PËRBALLË SFIDAVE BASHKËKOHORE

(Punim i publikuar në Takvim 2013, botim i Kryesisë së BIK-ut, Kosovë)

Në vend të parathënies[1]
Ky punim i kushtohet ekskluzivisht përgatitjes shpirtërore të të rinjve sipas metodologjisë profetike, duke vënë si synim të parë aftësimin e tyre për ballafaqim sa më stoik me sfidat e kohës bashkëkohore. Në fokus ka tri pika kryesore: së pari, mbjelljen e besimit, pastaj përmirësimin e gabimeve dhe së treti ruajtjen e besimit. Secila nga këto pika ka karakteristikat e veta, e me theks të veçantë ruajtjen maksimale dhe përshtatjen me kapacitetin dhe aftësitë intelektuale të të riut. Pra, në përputhje me moshën dhe zhvillimin e tyre psikik, iu ofrohet ky program. Kështu, që të tri këto pika që përbëjnë tërësinë e kësaj metodologjie shquhen për një ekuilibër dhe drejtpeshim, duke inkorporuar krahas nxitjes edhe edukimin nëpërmjet qortimit dhe ndëshkimit përkatës, kuptohet gjithmonë brenda suazave të normave të caktuara më parë.
I. MBJELLJA E BESIMIT TË PASTËR NË SHPIRTRAT E TË RINJVE
I.1. MËSIMI I BESIMIT QË NGA VEGJËLIA
Xhundub Ibn Abdullahu rrëfen:
“Ishim me Pejgamberin [alejhis salatu ves selam] ndërsa ende ishim të vegjël, kështu që mësuam besimin (imanin) para se ta mësonim Kur’anin, e më pas, e mësuam këtë të fundit dhe na u shtua besimi me të!”[2]
Kjo nënkupton se besimin duhet tua mësojmë të rinjve para çdo gjëje. Respektivisht, duhet t’i mësojmë për:
§ Allahun e Madhëruar dhe të drejtat e Tij;
§ Librat dhe të Dërguarit e Allahut;
§ Pejgamberin [alejhis salatu ves selam], besimin në të dhe obligimet ndaj tij;
§ Caktimet e Allahut të Madhëruar, duke përfshirë këtu sprovat, fatkeqësitë, vdekjen, etj;
Me një fjalë, iu mësohet besimi në përgjithësi, por pa hyrë në detaje. Pejgamberi [alejhis salatu ves selam] ishte shumë kureshtar që këtij aspekti t’i kushtonte kujdesin maksimal, ndaj edhe në fokus kishte gjëra që nuk janë të rënda për tu mbajtur mend por që edhe në të njëjtën kohë përsëriten shpesh, siç kemi të bëjmë me disa dua-lutje. P.sh. lutja në kunut dhe teshehhud janë të përpiluara asisoj që reflektojnë vetëm besim. Ibni Maxheh transmeton hadithin e Hasan Ibni Aliut, i cili thotë t’ia ketë mësuar gjyshi i tij, Muhammedi, [alejhis salatu ves selam] disa fjalë t’i thotë në kunutin e vitrit:
“(All-llahumme-hidini fi men hedejt ve afini fi men afejt ve tevel-leni fi men teve-l-lejt ve barik li fi ma a’tajt vekini sherre ma kadajt fe inneke takdi ve la jukda alejk, innehu la jedhil-lu men valej-te ve la je’izzu men aejt tebarekte Rabbena ve tealejt)
O Zoti im, më bëj mua prej atyre që Ti i ke udhëzuar dhe më bëj prej atyre që Ti i ke falur, më bëj prej të dashurve Tu, më beko mua në atë që më ke dhënë dhe më mbro nga dëmi i asaj që Ti ke caktuar. Vërtet, Ti je Ai i Cili cakton dhe askush s’mund të caktojë kundër Teje asgjë. Me të vërtetë s’ka mposhtje për atë të cilin Ti e do dhe s’ka ndi¬hmë për atë që është armik i Yt. I Madhë¬ruar dhe i Lartësuar je, O Zoti ynë.” Albani hadithin e vlerëson për autentik.
Edhe lutja në teshehhud bartë këto domethënie. Ibni Maxheh transmeton nga Ibni Abbasi:
“I Dërguari i Allahut [alejhis salatu ves selam] na e mësonte këtë dua – lutje, ashtu siç na e mësonte kaptinën nga Kur’ani:
‘Allahumme inni eudhu bike min adhabi xhehenem, ve eudhu bike min adhabi-l-kabri, ve eudhu bike min fitneti-l-mesihi-d-dexh-xhal, ve eudhu bike min fitneti-l-mahja ve-l-memat’
O Zoti im! Kërkoj të më mbrosh nga dënimi i Xhehennemit, kërkoj të më mbrosh nga dënimi i varrit, kërkoj të më mbrosh nga sprova e Dexh-xhallit dhe kërkoj të më mbrosh nga sprova e të gjallëve dhe të vdekurve!”[3]
Se këto thënie kanë synuar këtë botëkuptim na flet edhe mosha e transmetuesve, Hasanit dhe Ibni Abbasit, të cilët sigurisht se kur kanë dëgjuar këto fjalë kanë qenë ende të vegjël.
I.2. SQARIMET DHE SHPJEGIMET
Në ligjërimet e tij, sidomos për të rinjtë, Pejgamberi, [alejhis salatu ves selam] mundohej të fliste duke qenë sa më shumë të jetë e mundur i kuptueshëm. Në fakt, edhe ishte, ngase siç rrëfen Aisheja [Allahu qoftë i kënaqur me të]:
“Të folurit e të Dërguarit të Allahut [paqja dhe mëshira qofshin mbi të] ishte të folur i rrjedhshëm, të cilin e kuptonte çdokush që e dëgjonte!”[4]
Më të qartë dhe më të kuptueshëm e bënte edhe metodologjia e tij në shpjegim, që shoqërohej me elemente të ndryshme, si:
1. Marrja e shembujve
Rëndësia e shembujve është e pakontestueshme. Kur’ani është përplot shembuj, ngase me shembuj gjërat bëhen më të kapshme. Aliu [Allahu qoftë i kënaqur me të] ka thënë: “Shembujt janë kandilat e fjalëve!”
E këtu mbase qëndron edhe arsyeja pse Pejgamberi [alejhis salatu ves selam] sillte shembuj dhe bënte krahasime ndërmjet besimtarit dhe të tjerëve. Tirmidhiu sjell hadithin e Ebu Hurejres [Allahu i Madhëruar qoftë i kënaqur me të] i cili përshkruan gjendjen e besimtarit dhe jobesimtarit në këtë botë, ballafaqimin me sprova dhe në fund mbarimin e tyre. Pejgamberi [alejhis salatu ves selam] thotë:
“Shembulli i besimtarit është sikurse shembulli i të mbjellës (perimeve, drithërave) që era i lëkund (por nuk i shkul). Besimtari vazhdimisht do të goditet me bela- sprova. Ndërsa shembulli i hipokritit është sikur shembulli i shkurres (larix) apo pishës, që nuk luhatet derisa të prehet.”[5]
Pra, besimtari në këtë botë sprovohet me bela, jeta e tij është përplot të liga, por shpëtimin e ka te Allahu i Madhëruar. Ndërsa jobesimtari, për të mos iu përshpejtuar dënimi, në këtë botë gëzon të mira, kurse në botën tjetër, do të ketë dënim të përhershëm.
2. Ilustrimi figurativ
Pejgamberi [alejhis salatu ves selam] e kishte zakon që shpjegimet e tij ndonjëherë t’i konkretizonte edhe në formë ilustrimesh, gjë e cila flet për nevojën e madhe që fëmijëve tanë sot t’iu ofrojmë edukim sipas kësaj metodologjie. Ibni Mes’udi [Allahu qoftë i kënaqur me të] se:
“Na e vizatoi Pejgamberi [alejhis salatu ves selam] një vijë e pastaj tha: “Kjo është rruga e Allahut të Madhëruar.” Pastaj bëri disa viza në të djathtë dhe të majtë, pastaj tha: “Këto janë rrugët e devijuara, në çdo rrugë prej tyre ka shejtan që thërret në të”, pastaj lexoi (ajetin kur’anor): “Dhe se kjo është rruga (feja) Ime e drejtë (që e caktova për ju), pra përmbajuni kësaj, e mos ndiqni rrugë të tjera e t’ju ndajnë nga rruga e Tij. Këto janë porositë e Tij për ju, ashtu që të ruheni.” (el-En’am, 153).”[6]
3. Tregimet
Thjeshtësimin e mënyrës së përvetësimit të besimit, Pejgamberi [alejhis salatu ves selam] e bënte edhe nëpërmjet tregimeve. I kësaj natyre është edhe tregimi që flet për njeriun e fundit që hyn në Xhennet, e të cilin Imam Muslimi dhe Imam Ahmedi e kanë shënuar në Sahihun, respektivisht Musendin e tij, nga Ibni Mes’udi, i cili thotë se Pejgamberi [alejhis salatu ves selam] ka thënë:
“Njeriu i fundit që hyn në Xhennet është një njeri që një herë ecën, herën tjetër shkon zvarrë ndërsa herën e tretë e godet zjarri, e kur ta ketë kaluar atë, kthehet nga ai dhe thotë: “I Madhëruar qofte Ai që më shpëtoi prej teje, Allahu mua më dhuroi diç që nuk i dhuroi as të parëve dhe as mbramëve. Atëherë i paraqitet atij një pemë dhe thotë:”O Zot, më afro afër asaj peme që të hyj nën hijen e saj dhe të pi nga uji i saj!“ Allahu i Lartësuar i thotë:”O Bir i Ademit, nëse do ta dhuroj atë, a do të më kërkosh tjetër?“I thotë: ”Jo, o Zoti im!”, dhe i premton se nuk do t`i kërkojë diç tjetër. Zoti i tij e arsyeton sepse i paraqet mirësi para të cilave sfidohet durimi i tij, kështu Ai e afron afër saj, hyn nën hijen e saj dhe pinë nga uji i saj. Pastaj i paraqitet atij një peme edhe më e bukur se e para dhe ai thotë: “O Zot, më afro tek ajo pemë që të pi prej saj dhe të hyj nën hijen e saj, nuk do të kërkoj tjetër! Allahu i thotë: ”O Biri i Ademit, a nuk më premtove se nuk do të më kërkosh tjetër?! Sikur të të afroj tek ajo, a do të më kërkosh prapë tjetër?” Por, Zoti e arsyeton atë, ngase i paraqet mirësi, ndaj të cilave nuk mund të ketë durim, kështu që e afron tek ajo dhe ai hyn nën hijen e saj dhe pinë nga uji i saj. Pastaj i paraqitet një pemë tek dera e Xhennetit, e cila është më e mirë se dy të parat. Njeriu i thotë: ”O Zoti im, më afro të futem tek ajo që të hy nën hijen e saj dhe të pi nga uji i saj, ndërsa unë nuk do të kërkojë tjetër.” Allahu i thotë: “O biri i Ademit, a nuk më premtove se nuk do të më kërkosh tjetër?!” Po, o Zoti im, por më nuk do të kërkoj tjetër – i thotë robi. Zoti i tij i pranon faljen sepse i paraqet gjëra që ai nuk mund të durojë nga ato, kështu që e afron tek ajo, e kur të jetë afruar, ai dëgjon zërat e banorëve të Xhennetit dhe thotë: “O Zot, më fut aty!” I thotë Allahu: ”O bir i Ademit, çfarë të kënaq, a je i kënaqur të të jap sa bota dhe një herë sa ajo?” Thotë: ”O Zot, a më përqesh mua ndërsa Ti je Zot i boteve? Me këtë rast qesh Ibn Mesudi dhe thotë:”A nuk më pyesni përse po qeshi?” I thanë:”Përse po qesh?”Kështu qeshi dhe i Dërguari i Allahut [alejhis salatu ves selam] ndërsa i thanë:”Përse qeshe o i Dërguari i Allahut? Tha: “Nga të qeshurit e Zotit të botëve. Kur ai (robi) i tha: ”A më përqesh mua dhe Ti je Zot i Botëve?!”, Allahu i thotë: ”Unë nuk përqeshem me ty, por Unë bëj çfarë të dua!“
4. Pyetje – përgjigjet.
Pejgamberi [alejhis salatu ves selam] edukimin e të rinjve e bënte edhe nëpërmjet mundësisë për pyetje. Ebu Hurejre rrëfen për vete[7]:
“Është pyetur: O i Dërguari i Allahut! Kush është njeriu që Ditën e Kiametit do ta gëzojë më së shumti ndërmjetësimin tënd? I Dërguari i Allahut [alejhis salatu ves selam] tha: Kam menduar se askush para teje Ebu Hurejre nuk do të më pyet për këtë hadithi, për shkak të kureshtjes së madhe që kam parë tek ty për hadithin. Njeriu që do ta gëzojë më së shumti ndërmjetësimin tim në Ditën e Kiametit është ai që sinqerisht nga zemra ose shpirti i tij ka thënë: La ilahe il-la Allah! [Dëshmoj se nuk adhurohet askush pos Allahut!]”[8]
I.3. NGJALLJA E KURESHTJES PËR MËSIM
Metodologjia e Pejgamberit, [alejhis salatu ves selam] ishte e përkryer. Përdorte forma dhe mënyra që praktikisht janë treguar shumë të suksesshme. Të shohim hadithin e Muadhit dhe përfshirjen e disa prej këtyre elementeve në të. Pejgamberi, [alejhis salatu ves selam] siç na rrëfen Muadhi, e kishte thirrur:
“O Muadh Ibn Xhebeli! Në gatishmëri për ju dhe në ndihmë tuajën, o i Dërguari i Allahut! –i thashë. Eci për pak çaste e pastaj, prapë më tha: O Muadh! Në gatishmëri për ju dhe në ndihmë tuajën, o i Dërguari i Allahut!–i thashë. Prapë eci për një kohë dhe më tha (për të tretën herë): O Muadh! Në gatishmëri për ju dhe në ndihmë tuajën, o i Dërguari i Allahut!–i thashë. A e di se çfarë është e drejta e Allahut tek robërit e Tij? Thashë: Allahu dhe i Dërguari i Tij e dinë më së miri! E drejta e Allahut tek robërit e Tij është që ta adhurojnë vetëm Atë dhe të mos i përshkruajnë shok në asgjë – mu përgjigj. Pastaj vazhdoi udhëtimin dhe për pak çaste për të më pyetur sërish: O Muadh Ibn Xhebeli! Në gatishmëri për ju dhe në ndihmë tuajën, o i Dërguari i Allahut! –i thashë. A e di se çfarë të drejte kanë robërit tek Allahu nëse veprojnë ashtu (e adhurojnë vetëm Atë)? Thashë: Allahu dhe i Dërguari i Tij e dinë më së miri! E drejta e robërve tek Allahu është që të mos i ndëshkon!”[9]
Në këtë hadith vërejmë tri elemente interesante, që zgjojnë kureshtjen e dëgjuesit dhe e mbajnë të vëmendshëm për të kuptuar se çfarë është ajo që do t’i thuhet. Pejgamberi, [alejhis salatu ves selam]:
§ E thirri tri herë
§ E thërriste me pushime
§ Kur i foli, i foli në formë pyetëse: “A e di…?”
…për t’ia bërë me dije se besimi është shumë i rëndësishëm.

II. PËRMIRËSIMI I GABIMEVE

Për të përmirësuar gabimet, Pejgamberi, [alejhis salatu ves selam] ndoqi një mori rregullash, shumtë të rëndësishme për tu aplikuare dhe sot e kësaj dite. Me këtë rast ne do të veçonim disa nga praktikat e tij, si:
II.1. POROSITË DHE KËSHILLAT
Besimi është sikur një pemë, e cila për tu zhvilluar dhe për të dhënë frytet e saj, ka nevojë për një përkujdesje të vazhdueshme. Pejgamberi, [alejhis salatu ves selam], përveç që mbolli besimin në zemrat e të rinjve, dha edhe udhëzimet përkatëse që ky besim të mbrohet nga ‘barishtet e egra.’ Këshillë që trajton këtë aspekt është ajo dhënë Ibni Abbasit [Allahu qoftë i kënaqur me të dy]:
“O djalosh! Unë do t’i mësoj ca fjalë (do t’i jap ca këshilla, andaj ke vëmendjen): Ruaje Allahun, të ruan Ai ty, ruaje Allahun, do ta gjesh para vete, kur lypësh, lyp nga Allahu dhe kur të kërkosh ndihmë, kërkoje nga Allahu. Dije se sikur e tërë bota të bëhen tok për të ta bërë një të mirë, nuk do të munden të bëjnë tjetër vetëm se atë që Allahu e ka shkruar për ty. Po kështu, edhe nëse bashkohen për të të dëmtuar me diç, nuk do të kenë mundësi të të dëmtojnë përveçse me atë që Allahu ta ka shkruar. Janë ngritur lapsat dhe janë tharë fletët!”[10]
Pra, për ta ruajtur besimin, në radhë të parë porositet që t’iu shmanget mëkateve, e pastaj punohet në drejtim të vetëdijesimit të tij se po deshe ndihmën e Allahut, duhet të punosh përherë ngase Allahu nuk njihet vetëm në ditë të vështira, e më pas jepen edhe udhëzime për veprime konkrete.
II.2. TESTIMI I BESIMIT
Besimi është një identitet i fshehtë, i cili reflekton në veprat dhe punët e njeriut. Me një fjalë, jo vetëm prania apo evidentimi i tij tek besimtarit, por edhe niveli i fuqisë së tij, kanë nevojë për testim. Allahu i Madhëruar kështu na ka mësuar.
Elif, Lam, Mim. 2. A menduan njerëzit të thonë: “Ne kemi besuar, e të mos vihen në sprovë?” 3. Ne i sprovuam ata që ishin para tyre, ashtu që All-llahu gjithqysh do t’i dallojë ata që e thanë të vërtetën e do t’i dallojë edhe gënjeshtarët.” (el-Ankebut: 1-3)
Këtë metodologji e praktikoi edhe Muhammedi, [alejhis salatu ves selam]. Habbab Ibn Eretti, siç transmeton Buhariu në Sahihun e tij, kishte shkuar tek Pejgamberi, [alejhis salatu ves selam] dhe i ishte ankuar për gjendjen e vështirë që përjetonin në Mekke. Kishte kërkuar ndihmë nga Allahu i Madhëruar që t’i nxirrte nga ajo gjendje e mjerueshme. Por, është ligj i Zotit që besimtarët të sprovohen, dhe kështu ka ndodhë gjatë gjithë historisë. Pejgamberi, [alejhis salatu ves selam] ia përkujtoi edhe Habbabit këtë parim dhe i tha:
“Para jush ka qenë një burrë, të cilit ia kanë hapur një gropë dhe e kanë vënë në të, për t’ia vënë më pas sharrën mbi kokë dhe për ta ndarë në dysh, por kjo nuk e luhaste dot nga feja. Krihej me krahër të hekurt aq sa i ndahej mishi dhe muskujt nga kockat, por as kjo nuk e largonte nga feja e vet. pasha Allahun, kjo punë (e kësaj feje) ka për tu plotësuar aq sa udhëtari do të udhëtojë nga San’aja në Hadrameut ndërsa nuk do të ketë frikë askënd përveç Allahut të Madhëruar, apo ujkut për kopenë e tij, por, ju po nguteni!”
E keni parasysh, këto fjalë janë thënë në kohën më të vështirë të muslimanëve, në kohën kur edhe ekzistenca e tyre ishte në pikëpyetje ndërsa Pejgamberi, [alejhis salatu ves selam] i përgëzonte ata me fitore në të ardhmen.
II.3. HAPAT KONKRET NË PËRMIRËSIM
1. Arsyetimi dhe alternativa
Pejgamberi, [alejhis salatu ves selam] me rastin e përmirësimit të gabimeve, jo vetëm që arsyetonte përmirësimin por edhe sillte zgjidhjen e duhur. Ibni Mes’udi rrëfen se faleshim pas Pejgamberit, [alejhis salatu ves selam] ndërsa në teshehhud citonim: es-selamu ala Allah! Pejgamberi, [alejhis salatu ves selam] tha:
“Vërtetë, Allahu është Selami (një nga emrat e Tij), andaj kur dikush prej jush të falet le të thotë: et-tehijjatu li-l-Lahi ve-s-salavatu ve-t-tajjibatu, es-selamu alejkum ejjuhe-n-Nebijju ve rahmetu-Llahi ve berekatuhu, es-selamu aleja ve ala ibadi-Lahi-s-salihne…”[11]
2. Përjetimi i peshës së mëkatit
Ndonjëherë, kur ndonjë gabim mund të ketë qenë i madh, ani pse është bërë në rrethana të caktuara, Pejgamberi, [alejhis salatu ves selam] për të mos lejuar përsëritjen e tij, e bënte shumë të madh, aq sa kryerësi pendohej aty për aty. Me Usame Ibn Zejdin është një rast shumë interesant. Usame rrëfen:
“Na dërgoi i Dërguari i Allahut [alejhis salatu ves selam] në Hureka ndërsa ne iu shkuam atyre në mëngjes dhe i mposhtëm. Unë dhe një ensar iu vërsulëm pas një njeriu, i cili posa e zumë, tha La ilahe il-la Allah! Ensariu e braktisi ndërsa unë e qëllova me shtizën time derisa e mbyta. Kur u kthyem, Pejgamberi [alejhis salatu ves selam] u informua me rastin ndërsa mua më tha: Usame, a e mbyte pasi që tha: La ilahe il-la Allah?! E tha vetëm sa për tu mbrojtur – (u arsyetova.( Por, ai vazhdonte të ma përsëriste këtë fjalë aq sa dëshirove sikur të mos e kisha pranuar islamin më parë!”[12]
E shihni, Usame aq shumë u prek nga mëkati saqë do të kishte dëshiruar që deri atë ditë ë mos ketë pranuar fare Islamin.
3. Shfaqja e hidhërimit
Pejgamberi, [alejhis salatu ves selam] ndonjëherë mospajtimin e shprehte edhe me shenja fytyre. Aliu [Allahu qoftë i kënaqur me të] rrëfen se Pejgamberi, [alejhis salatu ves selam] ia kishte dhënë një rrobe të qëndisur me penj mëndafshi, të cilën ai e kishte veshur në prani të tij. Pashë hidhërimin në fytyrën e Pejgamberit, [alejhis salatu ves selam], kështu që e hoqa atë dhe ua ndava grave të mia –thotë Aliu [Allahu qoftë i kënaqur me të].
4. Vërejtja për fundin e keq
Përveç shprehjes së hidhërimit verbal, Pejgamberi [alejhis salatu ves selam] edukonte Sahabet duke ua përkujtuar pasojat e gabimeve në besim. Tirmidhiu transmeton hadithin e Ebu Hurejres [Allahu qoftë i kënaqur me të]:
“Ziheshim rreth kaderit (caktimit të Zotit) ndërsa i Dërguari i Allahut [alejhis salatu ves selam] erdhi tek ne i hidhëruar dhe i skuqur nga hidhërimi aq sa ishte bërë sikur (alegori) në faqe të ishte derdhur lëng shege, tha: A për këtë jeni urdhëruar?! A e këtë gjë jam dërguar tek ju?! Ata që ishin para jush u shkatërruan pikërisht kur u përçanë rreth kësaj çështje. Iu bëj be dhe iu urdhëroj që të mos përçaheni – ziheni rreth kësaj çështjeje!”[13]
5. Qortimi dhe ndëshkimi
Pejgamberi, [alejhis salatu ves selam] e kishte zakon që gabimet e mëdha të mos i lëshonte pa qortim, apo ndëshkim, varësisht nga vepra e kryer. Muadhin, për shkak se e zgjaste namazin shumë, e kritikoi ashpër, duke i thënë:
“…O Muadh! A po i largon njerëzit (apo a po i vë njerëzit në sprova)?!…”[14]
Kritikat apo ndëshkimi ishin gjithnjë në përputhje me veprën e bërë. Pra, nuk ngutej që për një vepër të vogël, të jepte ndëshkimin maksimal, dhe as anasjelltas. Nëse Muadhin e kritikoi, por nuk e lëçiti, Ka’b Ibn Malikun, për shkak të mospjesëmarrjes në betejën e Tebukut, e lëçiti për 50 ditë të tëra, derisa Allahu i Madhëruar e shfajësoi në Kur’an.

III. RUAJTJA DHE KULTIVIMI I BESIMIT

Është kjo faza e tretë dhe e fundit në këtë punim që flet për metodologjinë profetike për përgatitjen shpirtërore të rinisë myslimane. Se çfarë hapash ndoqi Pejgamberi [alejhis salatu ves selam] në këtë fazë të fundit, do të shohim në vijim.
III.1. NXITJA PËR MBAJTJE PËR KUR’ANIT DHE SUNNETIT
Kur’ani dhe Sunneti janë dy burimet kryesore të Islamit, të cilave duhet t’i referohemi deri në amshim. Zgjidhjet afatgjata të problemeve mund t’i gjejmë vetëm në këto burime, andaj, edhe Pejgamberi [alejhis salatu ves selam] këshillonte, që mbajtjes për këtyre dy burimeve të mos i ndahemi kurrë. Irbad Ibn Sarije na sjell dëshminë përkatëse.
“Një ditë, i Dërguari i Allahut [alejhis salatu ves selam] u fal me ne ndërsa pas namazit u kthye (kah ne) dhe na këshilloi me një këshillim të arrirë, sa sytë rrodhën lot dhe zemrat u tronditën prej tij. Dikush tha: “O i dërguar i Allahut! Sikur të ishte kjo këshilla e lamtumirës, prandaj çfarë porosie do të na lësh? Ai tha: “U porosis për devotshmëri ndaj Allahut , të dëgjoni dhe të bindeni edhe nëse bëhet i pari juaj një rob etiopian, sepse ai që do të jetojë prej jush pas meje do të shohë përçarje të shumta. Prandaj kapuni fort pas sunnetit tim dhe sunetit të Hulefave të udhëzuar dhe të drejtë. Kapuni fort për të dhe shtrëngojeni me dhembë. Ruhuni prej shpikjeve në fe, sepse çdo shpikje është bidat dhe çdo bidat është humbje.”[15]
III.2. LARGIMI NGA VENDET DHE POZITAT E SPROVAVE
Besimtari është i fortë, trim, i gatshëm për të sakrifikuar për Allahun e Madhëruar, por kjo nuk d.t.th. se ai duhet t’i qaset çdo gjëje. Përkundrazi, për ta ruajtur besimin e tij, është porositur që të largohet jo vetëm nga vendet e fitnes (sprovave), siç mund të jetë ndonjë qytet a shtet, por edhe nga pozitat dhe postet që mund të jenë të tillë. AbduRrrahman Ibn Semures, Pejgamberi [alejhis salatu ves selam] i tha:
“O AbduRrahman Ibn Semure! Mos e kërko pozitën e emirit, për shkak se nëse të epet si shkak i kërkesës sate, do të ngarkohet në qafë, e nëse të jepet pse të tjerët kërkojnë, do të ndihmohesh (nga Zoti)!”[16]
III.3. IKJA NGA DYSHIMET
Dyshimet janë porta e djallit. Nëpërmjet tyre depërton në zemrën e besimtarit. Andaj, për ta ruajtur besimin, dyshimeve qysh në start duhet ikur. Dyshimet mund të dihet ku dhe kur nisin, por ku mbarojnë, vetëm Zoti e di. Ose thënë më mirë, dyshimet mund të të largojnë dhe nga besimi fare. Pejgamberi, [alejhis salatu ves selam] i ka thënë Ebu Hurejres [Allahu qoftë i kënaqur me të]:
“Njerëzit do të vazhdojnë të pyesin (njëri tjetrin dhe të diskutojnë) derisa do të thuhet (do të bëhet dhe kjo pyetje): Zoti i ka krijuar krijesat, po Atë kush e ka krijuar. Kujt t’i ndodhë një gjë e tillë, le të thotë: Kam besuar në Allahun!” [17]
III.4. RUAJTJA NËPËRMJET VEPRAVE TË MIRA
Besimi, krahas largimit nga dyshimet, ruhet, madje shume fuqishëm, edhe duke bërë vepra të mira. Ato të motivojnë dhe nxisin shumë, andaj Pejgamberi, [alejhis salatu ves selam] i ka parë si ilaç efektiv, sidomos për ruajtjen e besimit. Ebu Hurejre [Allahu qoftë i kënaqur me të] transmeton se Pejgamberi, [alejhis salatu ves selam] ka thënë:
“Sprovave që janë sikur pjesët e errëta të natës, përshpejtojuani me vepra (të mira) ngase (në ato sprova) njeriu gdhin besimtar, por ngryset pabesimtar, apo edhe e kundërta, ngryset besimtar e gdhin pabesimtar. E shet fenë për gjësende të dynjasë me pak vlerë.” [18]

[1] Bazuar në një punim të zgjeruar nga Sulejman Ibn Kasim el-Ijd me të titull: ‘El-Menhexh en-Nebevijj fi muvaxheheti-t-tehaddijat el-akaidijjeh li-sh-shebab.’
[2] Transmeton Ibni Maxheh në Sunen, ndërsa Albani e ka cilësuar autentik.
[3] Albani hadithin e vlerëson për hasen sahih.
[4] Hadithin e transmeton Ebu Davudi ndërsa Albani e cilëson hasen.
[5] Albani e vlerëson hadithin për autentik.
[6] Hadithin e transmeton Imam Ahmedi ndërsa Albani e cilëson autentik.
[7] Nga tekstet tjera kuptohet se pyetësi ka qenë vet Ebu Hurejre.
[8] Transmetojnë Buhariu, Ahmedi dhe të tjerë.
[9] Hadithin e transmetojnë Buhariu, Muslimi dhe të tjerë.
[10] Transmeton Tirmidhiu ndërsa Albani e vlerëson për autentik.
[11] Buhariu.
[12] Buhariu.
[13] Albani e konsideron hasen.
[14] Transmetojnë Buhariu, Muslimi dhe të tjerë.
[15] Transmeton Ebu Davudi ndërsa Albani e klasifikon për autentik.
[16] Muslimi.
[17] Muslimi.
[18] Muslimi.

ASHURA – KJO DATË E RËNDËSISHME ISLAME

ASHURA – KJO DATË E RËNDËSISHME ISLAME

Ashura është një ditë, të cilën Allahu Fuqiplotë e zgjodhi për të shënuar ngjarje të rëndësishme, dhe rrjedhimisht, e veçoi dhe dalloi me vlera dhe urtësi, të cilat nuk mund t’i gjesh në ditë tjera. Është një ditë, e cila sjell një adhurim – agjërimin, jo vetëm si një ditë për të mos ngrënë dhe pirë, por se, paralel me të, ose thënë më mirë, të fshehur në shpirtin e tij, sjell edhe një element të kredos islame, atë të përfaqësimit të të gjithë profetëve. Me këtë dua të them se, megjithëse Ashura nuk është një ditë agjërimi e obliguar, ajo prapë nuk është thjesht një ditë agjërimi. Se për çfarë bëhet fjalë, të shohim në vijim.
I. VLERA E ASHURASË
Se Ashura nuk është një ditë e rëndomtë, mësojmë edhe nga fakti se ajo figuron në ditët e një muaji të zgjedhur, Muharr-rremit, në të cilin ndalohet lufta. Sigurisht se për shkak të karakteristikave që ka, vlera dhe pesha e adhurimit (më konkretisht agjërimit) në të janë më të mëdha se në muajt tjerë, me përjashtim të Ramazanit. Imam Ahmedi, Muslimi dhe Ebu Davudi transmetojnë se:
“Pejgamberi, [alejhis salatu ves selam] ishte pyetur: Cili namaz është më me vlerë pas atyre të obliguarave? Tha: Namazi i natës. Cili agjërim është më i miri pas atij të Ramazanit? Tha: Agjërimi në muajin e Allahut, të cilin e quani: ‘Muharr-rrem’.”
Hadithi na flet për një garë, në të cilën pjesëmarrës janë vetëm fituesit e mëparshëm, ata që kanë kaluar shtegun e farzeve. Për të dëshmuar veten si ende të suksesshëm, para vete kanë këto dy disiplina: namazin dhe agjërimin në dy kohë të caktuara. Nga këtu, gjejmë se i pari i të devotshmëve, Muhammedi [alejhis salatu ves selam] ishte shumë kureshtar për këto adhurime, e në veçanti për agjërimin, përpjekjet për të cilin i intensifikonte në momentet kur i afrohet cakut – Ashurasë, në rastin tonë. Ibni Abbasi [Allahu qoftë i kënaqur me të dy!] rrëfen e thotë:
” Nuk di të ketë agjëruar Pejgamberi, [alejhis salatu ves selam] ndonjë ditë, që shpresonte të ketë vlerë më shumë se sa ditët e tjera, përveç këtyre ditëve (të muajit Ramazan) dhe Ditën e Ashurës.”
E çfarë e ka motivuar Pejgamberin [alejhis salatu ves selam] të agjërojë, mësojmë nga vet thënia e tij:
” Kam shpresa se agjërimi i Ditës së Ashurës falë mëkatet e vitit të kaluar.”
Ky hadith ka peshën dhe rëndësinë e vet për besimtarin, pasi që Ashura simbolizon edhe fillimin e vitit hixhri, dhe kjo mundësi për të pastruar llogarinë e viti paraprak me një, dy e më së shumti tri ditë agjërimi, është rast që nuk bën të lëshohet.
II. MËSIMET FETARE DHE EDUKATIVE TË ASHURASË
II. 1. Në sferën e besimit dhe edukimit
II.1.1. Besimi
A) Lidhja e së tashmes me të kaluarën
Buhariu, Muslimi dhe Ebu Davudi transmetojnë nga Ibni Abbasi [Allahu qoftë i kënaqur me të dy!]:
“Ibni Abbasi rrëfen: Erdhi Pejgamberi, [alejhis salatu ves selam] në Medine dhe pa çifutët duke agjëruar Ditën e Ashurës. Ç’është kjo?- pyeti? Thanë: Kjo është ditë e mbarë, ditë, në të cilën Allahu shpëtoi çifutet nga armiku i tyre kështu që e agjëroi këtë ditë edhe Musai. “Unë kam më shumë të drejtë në Musanë se sa ju”- tha Muhammedi, [alejhis salatu ves selam] kështu që e agjëroi dhe urdhëroi të agjërohej.”
Fakti se Muhammedi [alejhis salatu ves selam] ka më shumë të drejtë në Musanë [alejhiselam] se çifutët, flet për lidhjen që kanë ndërmjet vete, lidhje këtë, që në një hadith, na e sjell në formë të një shembulli të përkryer. Buhariu transmeton se Pejgamberi [alejhis salatu ves selam] ka thënë:
“…dhe profetët janë vëllezër nga në babai: nënat i kanë të ndryshme ndërsa fenë e kanë një.”
Fëmijët e dy nënave, mund të mos jenë vëllezër e motra nga nëna, por, përderisa kanë një baba, kanë një pikë të përbashkët, e cila i mban si vëllezër. Ata, kanë ligje [nëna] të ndryshme ndërsa kanë një fe – burim [baba] të përbashkët.
Bazuar në këtë, në hasim se Islami kushtëzon besimin në të gjithë profetët, ndryshe, nëse vetëm një profet mohohet, atëherë kjo do të konsiderohej mohim i të gjithë profetëve, e rrjedhimisht, edhe dalje prej feje. Në kaptinën esh-Shuara, në ajetet 105 dhe 160, Allahu na flet për popujt e Nuhit dhe Lutit [alejhimaselam], të cilët mohuan profetët e tyre por që Allahu këto veprime ua llogariti si mohim të të gjithë profetëve.
Edhe populli i Nuhut gënjeu të dërguarit.“ (esh-Shuara, 105)
Populli i Lutit të dërguarit i konsideroi gënjeshtarë.“ (esh-Shuara, 160)
Hasan bariu, siç qëndron në Tefsirin e Begaviut, ishte pyetur për atë se përse në Kur’an qëndron ‘mohimi i të gjithë profetëve’ në kohën kur ata kanë mohuar vetëm një prej tyre, për çka, kishte dhënë këtë përgjigje: Profeti vijues ka sjellë atë që më pari e solli profeti para tij, kështu që mohimi i njërit, konsiderohet mohim i të gjithëve.
Por, në rastin tonë, pse ne, si Ummet i Muhammedit [alejhis salatu ves selam], jemi më të afërt me Musanë [alejhiselam] se vet çifutët?
Përgjigja është për arsyet në vijim:
1) Ne, ndryshe nga populli i tij që bashkëjetuan me të dhe e përgënjeshtruan, nuk e kemi parë, por e kemi besuar.
2) Ai, sikur edhe profeti ynë, ka ftuar në monoteizëm, madje, në këtë aspekt, nuk dallojnë në asgjë, qoftë edhe imtësi.
3) Ne dëshmojmë për të se e ka kumtuar mesazhin hyjnor dhe e ka kryer obligimin e marrë përsipër me përgjegjësinë më të lartë.
4) Ne, ndryshe nga pseudo-pasuesit e tij çifutë, nuk e kemi sharë, fyer, ofenduar. Allahu për çifutët thotë:
O ju që keni besuar, mos u bëni si ata që e ofenduan Musain, e All-llahu e pastroi atë nga ajo që i thanë…“ (el-Ahzabë, 69)
5) Ne dëshmojmë se sikur ai ta përjetonte misionin e Muhammedit [alejhis salatu ves selam], nuk do të kishte zgjidhje tjetër vetëm se ta pasonte atë.
6) Ne dëshmojmë se të gjithë ata që i përkisnin fesë së tij, pas shpalljes së islamit nëse nuk e pasojnë këtë, Musa [alejhiselam] do të denoncohet prej tyre.
B) Shkëputja e Islamit nga fetë tjera
Islami, ndonëse ndan në vijë të përbashkët me fetë qiellore, ai paraqet një shkëputje të padëshirueshme me to. Kjo për shkak të devijimit të tyre nga origjinaliteti, me të cilin janë shpallur, e që për pasojë kanë humbur edhe pozitën e të qenit fe hyjnore. Kësisoj, shkëputja është domosdoshmëri, ndryshe nuk do të kishim fare fe. P.sh., ata ishin të parët që zgjodhën rrugën e mohimit të Muhammedit [alejhis salatu ves selam], përkundër faktit se në librin e tyre, pra në Teurat, kishin përgëzimin për ardhjen e tij. Allahu ka thënë:
Që pranojnë të dërguarin (Muhammedin), Pejgamberin arab, (që nuk shkruan as nuk lexon), të cilin e gjejnë të cilësuar (të përshkruar me virtytet e tij), te ata në Tevrat dhe në Inxhil…“ (el-A’rafë, 157)
Por, jo, ata jo vetëm që mohuan por filluan edhe të propagandojnë kundër tij, siç na mëson Allahu në Kur’an, në kaptinën el-Bekare:
Ata (ithtarët e librit) thanë: “Bëhuni jehudi ose të krishterë, e gjeni rrugën e drejtë”! Thuaj: “Jo, (asnjërën) por fenë e drejtë të Ibrahimit që ai nuk ishte nga idhujtarët”. 136. Ju (besimtarë) thuani: “Ne i besuam All-llahut, atë që na u shpall neve, atë që iu shpall Ibrahimit, Ismailit, Is’hakut, Jakubit dhe pasardhësve (të Jakubit që ishin të ndarë në dymbëdhjetë kabile), atë që i është dhënë Musait, Isait dhe atë që iu është dhënë nga Zoti i tyre pejgamberëve, ne nuk bëjmë dallim në asnjërin prej tyre dhe ne vetëm atij i jemi bindur. 137. Në qoftë se ata besuan ashtu siç besuat ju, ata vërtet kanë gjetur rrugën e drejtë, e nëse refuzojnë, atëherë ata janë kundërshtarë (opozitë), po ty (Muhammed) kundër tyre do të mjaftojë All-llahu. Ai është dëgjuesi, i dijshmi.“ (el-Bekare, 135-137)
Se ekziston një ndarje e tillë, dëshmon edhe kjo datë, agjërimi i së cilës, edhe pse është kryer edhe nga çifutët, megjithatë ka një segment, që e dallon besimtarin nga pabesimtari. Pse e them këtë? Për arsye se kur Pejgamberit, [alejhis salatu ves selam] i thanë se çifutet e madhërojnë këtë ditë, e konsiderojnë si festë dhe stolisin gratë e tyre me stoli e inxhi, ai, duke shprehur segmentin që neve na bën të dallojmë prej tyre, tha:
“…atëherë ju (mos bëni ashtu por) agjërojeni”. (Buhariu dhe Muslimi)
Ky element vjen në shprehje edhe në përcaktimin e ditës së nëntë si ditë paraprak e agjërimit, apo edhe e ditës së njëmbëdhjetë, si ditë përcjellëse, në mënyrë që ngjashmëria me ta të minimizohet në maksimum.
C) Ndërlidhja e ngadhënjimit me ndihmën e Allahut
Ashura arrin para nesh të prezantojë besimin e madh që besimtari duhet ta ketë në Allahun dhe ndihmën e tij si dhe botëkuptimin e vërtetë, pasi që fitorja jo çdoherë vjen në formën e njëjtë. Ballafaqimi fizik i Musasë [alejhiselam] dhe popullit të tij me Faraonin dhe ushtrinë e tij do të ishte i pamundur, por, Allahu i Madhëruar, bëri që fitorja të shënohet nga një aspekt tjetër, nga ai i shprehjes së fuqisë së Tij, duke e bërë Faraonin të fundoset me tërë ushtrinë e tij. Kjo, për kohën tonë, do të ishte një ndihmesë e madhe shpirtërore për ata që kanë zemra të dobëta dhe kanë defekte në të mbështeturit në Allahun. A nuk pamë se si Allahu i Madhëruar, këto vitet e fundit na ka treguar shenja të qarta të kësaj natyre:
 Paralizimi komplet i aeroporteve për shkak të vullkaneve
 Paralizimi komplet për shkak të erërave
 Pamundësia e parashikimit të dënimit – tsunami në Japoni
 Tornadot dhe erërat e fuqishme, të cilat largojnë nga funksioni komplet fuqinë njerëzore.
Le të jetë moto e besimtarëve fjala e Allahut, kuptohet pa keqinterpretime:
Obligim Yni ishte të ndihmojmë besimtarët.“ (err-Rrum, 47)
D) Pasimi i Muhammedit [alejhis salatu ves selam]
Mësimi të cilin besimtarët mund ta marrin në fushën e besimit, është edhe ai për domosdonë e pasimit të Muhammedit [alejhis salatu ves selam]. Këtë e mësojmë nga aspekte të ndryshme:
 Konsultimin e sahabeve me të, të cilët e pyesnin për detaje rreth kësaj dite
 Nevojën e këtij konsultimi, pasi që për gjëra të tilla kompetent nuk ishte askush përveç tij.
Në lidhje me këtë parim, Allahu na përkujton:
…Çka t’ju japë Pejgamberi, atë merrnie, e çka t’ju ndalojë, përmbanju dhe kini frikë All-llahun, se All-llahu është ndëshkues i ashpër.“ (el-Hashr, 7)
…prandaj, le të ruhen ata që kundërshtojnë rrugën e tij (të të dërguarit) se ata do t’i zë ndonjë telashe, ose do t’i godasë dënimi i idhët.“ (en-Nur, 63)
E) Devijimi si pasojë e risive
Ashura na sjell dhe imazhe të devijimit të grupeve fetare, për shkak të mos përmbajtjes asaj që janë urdhëruar.
Ashura na sjell devijimin e shiiave rafidijj, të cilët, këtë ditë e marrin si ditë zie e vajtimi për vrasjen e Husejnit [Allahu qoftë i kënaqur me të!], edhe pse në fakt, e tëra ka qenë rastësi. Ashura nuk ka të bëjë aspak me vrasjen e tij.
Devijimin e çifutëve për shkak të mosllogaritjes hënore të kohës. Ndonëse Ashura është dita e dhjetë e muajit muharrem, megjithëkëtë, çifutët e agjëronin në muaj të ndryshëm. Kur i pati pyetur Muhammedi [alejhis salatu ves selam] për sekretin e agjërimit të asaj dite, ata patën thënë se është dita e shpëtimit të Musasë [alejhiselam]. Këtë pyetja ua kishte bërë Muhammedi [alejhis salatu ves selam] sapo kishte shkuar në Medinë, pra në muajin Rebiul Evvel, që nënkupton se çifutët ia kishin ndërruar datën e vërtetë asaj dite. Nga këtu, një prej komenteve të hadithit në të cilin i pyeti Muhammedi [alejhis salatu ves selam] se përse e agjëronin atë ditë, është edhe ky se atë e bëri në formë pyetjeje çuditëse, pasi që nuk ishte maji muharrem andaj pse agjëronin?!
II.1.1. Edukimi
Ndër mësimet më me rëndësi që i përfitojmë nga kjo datë islame, veçojmë:
A) Edukimin e familjes
Është vërtetuar se muslimanët e parë, jo vetëm që e agjëronin këtë ditë, porse ushtronin dhe fëmijët e tyre për agjërim. Ata iu jepnin fëmijëve lodra që tua largonin ushqimin nga mendja deri në kohën e iftarit.
B) Falënderimi për mirësitë, e para së gjithash, për atë të udhëzimit
Motivet e agjërimit të kësaj dite kanë qenë të ndryshme. Çifutët e agjëronin pse e shpëtoi Zoti Musanë [alejhiselam] dhe popullin e tij nga Faraoni, ndërsa Kurejshët për shkak të lëshimit të shiut, kurse ne, e falënderojmë për shkak se:
 Musanë [alejhiselam] e ndiejmë më të afërt se ata, për shkak të bindjeve tona për të
 Për shkak se Allahu na udhëzoi dhe nuk na la të humbur sikur çifutët, që nuk kursejnë nga fyerjet dhe të sharat profetët, madje as vet Musanë [alejhiselam]
 Për shkak se nuk duam të jemi robër të frikës e të imitojmë idhujtarët, që Allahut ia kanë frikën dhe e falënderojnë vetëm gjatë vështirësive, porse duam ta falënderojmë edhe atëherë kur nuk kemi fare probleme.
III. MËSIMET NË FUSHËN E PREDIKIMIT FETAR
Mësimet e Ashurasë përkojnë dhe me këtë fushë të rëndësishme islame. Ato, në fakt, mund t’i klasifikojmë, siç vijon:
III.1. Mësimet që kanë të bëjnë me natyrën e fesë
A) Gradualiteti në ligjësim
Agjërimi i Ashurasë, në fillim, ishte obligim. Muslimanët e agjëruan këtë ditë deri kur u shpall urdhri për agjërimin e Ramazanit. Këtë e sqaron shumë mirë edhe Aisheja, nëna e besimtarëve, e cila transmeton:
“Ashura ishte një ditë, që e agjëronin kurejshitët edhe para ardhjes së Islamit. Edhe Pejgamberi, [alejhis salatu ves selam] e agjëronte, por kur erdhi në Medine, përveç që e agjëroi vete, i urdhëroi edhe të tjerët ta agjërojnë. Kur erdhi obligimi për Ramazan, atëherë çështja mbeti vullnetare: Kush dëshironte e agjëronte e kush donte e linte.” (Buhariu dhe Muslimi)
III.2. Mësimet që kanë të bëjnë me thirrësin
A) Metodat e thirrjes
a. Pyetja për të bërë pasuesit ta kuptojnë rëndësinë e një gjëje të caktuar
Ndonjëherë, edhe pse e di përgjigjen, është mirë ta parashtrosh pyetjen përkatëse, për të bërë edhe masën ta kuptojnë atë, ose ta vërtetojnë rëndësinë e asaj që mund t’iu jetë rrëfyer më parë. Disa, këtë mësim e kanë përfituar nga kureshtja për të ditur përgjigjen se: përse i pyeti Pejgamberi [alejhis salatu ves selam] çifutët për Ashuranë kur ai vet e kishte agjëruar sa ka qenë në Mekkë?, për çka, një nga përgjigjet e dhëna ka qenë edhe kjo: për tua vërtetuar pasuesve të tij rëndësinë e agjërimit dhe madhërimit të asaj dite.
Kështu veproi Xhibrili [alejhiselam] kur e pyeti Muhammedin [alejhis salatu ves selam] për Imanin, Islamin dhe Ihsanin, ani pse ai i dinte ato.
b. Thënia e së vërtetës së balancuar ndërmjet trimërisë dhe maturisë
Musa [alejhiselam] ia tha të vërtetën Faraonit, por jo i zhveshur nga etika, e cila duhet ta shoqëron patjetër një thirrës.
B) Thirrja për vepra fakultative
Rëndësia e këtyre veprave është se me to gdhendet personaliteti i njeriut dhe reformohet shoqëria. P.sh., nëse i thërrasim njerëzit për ta dhënë lëmoshën e pasurisë së tyre, atëherë përveç që pastrohet dhënësi nga vetitë e urryera, po kështu përfiton edhe shoqëria, ngase krijohet një harmoni dhe stabilitet.
C) Mosbraktisja e veprave për shkak të mungesës së planit
Parimisht, thirrësit duhet të kenë planet e tyre, por, ta zëmë, në mungesë të tij, për shkaqe objektive, atëherë kjo nuk nënkupton se duhet pushuar nga misioni. Derisa nuk u bë agjërimi i Ramazanit farz, muslimanët agjëruan Ashuranë, që d.t.th., se derisa nuk kanë plan konkret, atëherë të mos e ndalin thirrjen.
D) Raportet me thirrësit tjerë
Ndryshimet në mendime, nuk bën t’i ndajnë apo përçajnë thirrësit. kjo gjë nuk ka qenë evidente tek të parët tanë. Ata ishin shumë tolerant në mes vete. Ibni Umeri [Allahu qoftë i kënaqur me të dy!] nuk e agjëronte këtë, siç transmeton Buhariu, përveç në rastet kur ajo binte në ditët, të cilat e kishte shprehi t’i agjëronte (gjatë javës ose muajit).
Përmbyllje
Në përmbyllje do të doja të përkujtoj besimtarët se urtësitë e kësaj dite nuk kanë të bëjnë aspak me gjëra, të cilat nuk janë vërtetuara ndërsa janë motive kryesore për ta. Më konkretisht, bukurinë e kësaj dite nuk duhet lejuar ta shëmtojnë risitë, si: shpenzimet, sikur të jetë festë, pastrimi në këtë ditë, veçimi i saj me adhurim (namaz apo dua) të caktuar, zierja e hallvës dhe gatimi i ëmbëlsirës se ashtuquajtur “ashure”, vizita e varrezave në këtë dite, sikur nuk duhet të na motivojnë për adhurim legjitim bindjet e pavërtetuara, si: Allahu ia pranoi Ademit pendimin në këtë ditë, Ibrahimi shpëtoi prej zjarrit, Ejjubi u shërua në këtë ditë, Junusi doli nga barku i peshkut, Ja’kubi u bashkua me Jusufin, [alejhimuselam], etj.

SI TA KTHEJMË KRENARINË?

SI TA KTHEJMË KRENARINË?
Të nderuar vëllezër!
Kjo hutbe shënon edhe fundin e këtij cikli përkitazi me premtimet hyjnore për ngadhënjimin e Islamit. Jemi munduar përgjatë gjithë javëve dhe muajve të kaluar të përshkruajmë elemente të ndryshme që flasin, drejtpërdrejt ose tërthorazi, për këtë të vërtetë. Kemi përmendur faktet nga Kur’ani, nga Sunneti, nga ligjet e Zotit që janë aplikuar për njerëzimin gjatë historisë, nga karakteristikat dhe veçoritë e Islamit si një fe që disponon me atë që, përjetësisht, pamundëson shuarjen e tij, pastaj kemi përmendur edhe disa specifika të Ummetit, për tu ndaluar më pas tek disa mjete, që na përforcojnë në fe. Filluam, dalëngadalë, të kalojmë nga një fazë, ku bënim më shumë shtjellime teorike, tek faza, e cila fillon të riformësojë personalitetin e besimtarit për të marrë përsipër realizimin e këtij ngadhënjimi, që me lejen e Allahut do të jetë i pashmangshëm.
Sot, në këtë hutbe, të fundit për këtë seri, do të bëjmë një përshkrim konkret të metodologjisë së rikthimit të krenarisë së humbur për një kohë të gjatë, të asaj që na ka bërë sundimtarët më të çmuar të botës, prijatarët më të zotë të dijes, heronjtë më të dalluar të luftës, bujarët dhe fisnikët më të mirë të paqes, asaj që njerëzimit ia ktheu dinjitetin…
1. Dëlirja dhe edukimi
Ummeti, për a rikthyer këtë krenari, në radhë të parë, duhet ta pastrojë besimin nga besëtytnitë dhe bindjet e kota, nga format dhe manifestimet politeiste, nga çdo gjë që zbeh madhështinë e tij. Kjo, siç kanë nënvizuar dijetarët, arrihet duke iu rikthyer bazave të fesë, Kur’anit dhe Sunnetit, dhe jo vetëm kaq. Them kështu ndërsa parasysh kam fjalën e kolosit të hadithit, Muhammed Nasiruddin Albanit, i cili sqaron se teoritë përderisa nuk jetësohen në praktikë dhe nuk shndërrohen në punë konkrete, atëherë ato nuk kanë ndonjë vlerë. “Nëse duam krenarinë prej Allahut të Lartësuar, nëse duam të na e heq këtë poshtërim dhe të na ndihmojë kundër armikut tonë, atëherë nuk mjafton vetëm përmirësimi i botëkuptimeve, në të cilat aluduam më parë, porse edhe duhet punuar…”-thoshte ai.
Në fakt, ajo që Shejh Albani e kërkon ka të bëjë me diturinë e saktë dhe edukimin e duhur. Përderisa këta dy komponentë nuk janë të këtillë, paralel me njërin tjetrin, atëherë vështirë se mund të arrijmë rimëkëmbje e lëre më fitore. Sa fjalë të bukur kanë thënë disa reformatorë myslimanë: “Ndërtojeni shtetin islam në zemrat tuaja, ndërtohet edhe në tokat tuaja!”
Duhet ta pastrojmë besimin tonë nga ato gjëra që janë të huaja për të, nga ato barishte të egra që ia kanë zënë frymën dhe nuk e lënë ta sheh diellin. Duhet të edukohemi në frymën e këtij besimi të pastër, të çiltër, të dëlirë, i cili, kurdo që të bëhet i tillë, do të na shfaq në brendësinë e tij urtësi dhe mësime shumë madhështore. Sa e sa herë kemi deklaruar dëshminë islame por nuk kemi arritur ta shijojmë atë. Nuk kemi arritur të kuptojmë se prej domethënieve të kësaj dëshmie është që përveç fesë së Zotit të mos marrim për program jete, sikur që nuk kemi arritur të kuptojmë se fjala e Zotit duhet të udhëheq me botën, se caktimet e Tij janë të pandryshueshme, se ne jashtë vullnetit të Tij nuk mund të dalim dhe se neve askush nuk mund të na shkaktojë asnjë të keqe, pa caktimin paraprak të Tij.
Duhet të kthehet ky besim me këto botëkuptime dhe kjo edukatë e fituar prej tij!
2. Nxjerrja e gjeneratave që sakrifikojnë për fe
Gjenerata e reja duhet edukuar në atë frymë që të jenë të gatshëm të marrin përgjegjësitë e çuarjes së Ummetit përpara. Model, si në çdo gjë tjetër, duhet tua ofrojmë Muhammedin [alejhis salatu ves selam], i cili, së pari, fuqizoi lidhjet me Allahun e Madhëruar, në kuptim të thellimit të besimit në Të, për të kaluar më pas në provat praktike të besimit në jetën e përditshme.
Për të realizuar këtë qëllim, duhet të përdorim çdo mjet dhe metodë të mundshme legjitime, prej të cilave në, këtu, do të veçonim:
1) Këshilla
Allahu i Madhëruar ka thënë: “Ti (Muhammed) thirr për në rrugën e Zotit tënd me urtësi e këshillë të mirë dhe polemizo me ata (kundërshtarët) me atë mënyrë që është më e mira. Zoti yt është Ai që e di më së miri atë që është larguar nga rruga e Tij dhe Ai di më së miri për të udhëzuarit.“ (en-Nahl, 125)
Këshilla, për të dhënë efektet e dëshiruara, duhet doemos të mos përkufizohet vetëm në fjalë; ajo, para së gjithash, duhet të reflektojë edhe në sjelljet dhe moralin e këshilluesit. Muhammedi [alejhis salatu ves selam] korri suksesin e madh, për shkak se ‘Morali i tij ishte Kur’ani!’
2) Edukimi shpirtëror
Dështimin e lëvizjes islame në kohën tonë, dijetarët ia kanë faturuar papjekurisë së nevojshme në fushën e thirrjes islame. Për të realizuar pjekurinë e dëshiruar, prioritet të prioriteteve duhet ta kemi adhurimin për Zotin dhe përmendjen (dhikrin) e Tij. po kështu, paralel me adhurimin, edhe duhet të ftojmë në rrugën e Zotit, respektivisht të ndalojmë nga e keqja dhe të urdhërojmë për të mirë.
3) Entuziazmi
Islami nuk mund të përhapet me njerëz të ngurtë, të atillë që Bishr Harith el-Hafiu do t’i quante si njerëz të gjallë ama me pamjen e të cilëve zemra do të vdiste. Islami është jetë ndërsa jeta e besimtarit pa vullnetin, xhelozinë, entuziazmin, ritet dhe përcjelljen e mesazhit të fesë tek të tjerët nuk ka sens – kuptim. Entuziazmi vetvetiu nuk mjafton. Madje, pasojat në rast se nuk do të shoqërohej me dije dhe eksperiencë përkatëse, do të ishin të mëdha. Nga këtu, dijetarët kanë porositur që pjesë e agjendës sonë të jetë dhe:
4) Formimi dhe pjekuria profesionale
Këto janë gjëra esenciale dhe pothuajse të pazëvendësueshme në edukim. Allahu i Madhëruar ka thënë: “Thuaj: “Kjo është rruga ime, e vënë në fakte të qarta, e që unë thërras te All-llahu, unë dhe ai që vjen pas meje. Larg të metave është All-llahu, e unë nuk jam nga idhujtarët.“ (Jusuf, 108)
E këtilla është rruga e besimtarëve: argumente dhe fakte të qarta, por, këto nuk trashëgohen. Ato janë produkt i të mësuarit dhe të studiuarit, andaj ta lexojmë Librin e Allahut, ta meditojmë atë, ta shfletojmë historinë, ta fitojmë përvojën e duhur, të konsultohemi me kompetentë fushash të ndryshme, ngase vetëm kështu mund të arrijmë tek qëllimi.
3. Rishikimi i metodologjisë
Sfidat e shumta me të cilat ballafaqohet Ummeti kanë parashtruar edhe nevojën e rishikimit të metodologjisë, jo në kuptim të hulumtimet për modele tjera, por për mënyra të rezistimit të këtyre sfidave. Më konkretisht, Ummeti ka nevojë për profesionistë të fushave të islamistikës, mjekësisë, inxhinierisë, mbrojtjes, strategjive dhe planifikimit, ekonomisë, informimit. Duhet ta islamizojmë jetën me të gjitha çështjet e saja, në mënyrë që Islamin ta prezantojmë si alternativën e vetme për jetën dhe veprimtarinë tonë.
4. Veprimtaria kolektive
Individualizmi nuk duhet të jetë më imazh i shoqërisë islame. Ata që na luftojnë nuk janë individë, por formacione të rregulluara në shoqata dhe organizata me plane, strategji dhe organizime shumë precize. A nuk na ka treguar Allahu i Madhëruar se myslimanët duhet të veprojnë si një trup i vetëm?! A nuk lexuam vetëm pak më parë një nga ajetet më të drejtpërdrejta për këtë gjë!
“Thuaj: “Kjo është rruga ime, e vënë në fakte të qarta, e që unë thërras te All-llahu, unë dhe ai që vjen pas meje…“ (Jusuf, 108)
5. Unifikimi islam
Për të realizuar suksesin, myslimanët duhet të bashkohen. Kritere për bashkim kanë:
1) Përkatësia vetëm ndaj Islamit
2) Unifikimi i burimit të udhëzimit, pra që referenca të kenë Kur’anin dhe Sunnetin
3) Unifikimi i kredos, respektivisht përvetësimi i besimit sipas metodologjisë së Ehli Sunnetit dhe Xhematit
4) Kur’anin dhe Sunnetin duhet bërë bosht studimesh dhe burim ligjesh
5) Duhet themeluar shtetin islam dhe duhet mëtuar rikthimin tek sundimi i drejtë ose el-hilafe err-rrashideh.
6. Thirrësit dhe sinqeriteti
Thirrësit, më shumë se kushdo tjetër, kanë nevojë që në punën e tyre të jenë të sinqertë. Ata duhet të jenë transparentë dhe përballë kritikave tolerant. Sinqeriteti na bën që sukseset e të tjerëve të na gëzojnë, ndryshe, siç shënon Muhammed Kutbi, na ndodhë çfarë në të vërtetë po na ndodhë sot . Hasan Basriu ka thënë se nuk do të jesh zahid (asket i kulluar) përderisa tjetrin nuk e vlerëson mbi veten tënde.
7. Nevoja e rikthimit tek dijetarët
Dhe për fund fare. Ajo që na duhet për ta rikthyer autoritetin tonë si Ummet është rikthimi paraprak tek dijetarët, për tu konsultuar me ta. Dijetarët janë trashëgimtarë të profetëve, andaj ata duhet të kenë fjalën e fundi dhe vendimin përfundimtar. Madje, siç thotë Xhuvejni në Gajjathul umem (f. 280), në rast se shteti do të mbetej pa udhëheqësi, atëherë dijetarët do të merrnin përsipër udhëheqjen e tij. njerëzit e kanë obligim t’iu drejtohen atyre de të veprojnë sipas këshillave të tyre.
Përmbyllje
Të nderuar vëllezër!
Në ndarje nga kjo hutbe, e cila është njëherësh edhe e fundit për këtë cikël, do të doja të përkujtojmë se rikthimi i krenarisë islame nuk bëhet me fjalë, por me punë, me angazhime konkrete, me planifikime dhe strategji, me vizion dhe largpamësi. Këto janë gjëra pa të cilat Ummeti nuk mund të kthehet në pozitën që pati, dhe vonimi i tyre nuk nënkupton se do të gjendet ndonjë formë tjetër që Ummetin do ta kthejë në mënyrë magjike në këtë pozitë. Sado që të vonohemi, apo kurdo që të fillojmë, do të fillojmë nga këtu, andaj, le të përvjelim mëngët dhe t’i përvishemi punës.
Zoti na ndihmoftë!

MJETE TË PËRFORCIMIT NË FE

MJETE TË PËRFORCIMIT NË FE
Të nderuar vëllezër besimtarë!
Temën për ‘premtimet hyjnore për ngadhënjimin e besimtarëve’ dalëngadalë po e përmbyllim. Pas shtjellimit të detajuar të këtij ‘premtimi’ nga këndvështrimi të ndryshme, sot, në fokus do të kemi elemente që na bëjnë më të fortë në raport me këtë fe, që na mishërojnë me moralin dhe vlerat e saj, që na bëjnë të pathyeshëm para çdo sprove, që na garantojnë një jetëgjatësi të pashkëputur me këtë fe, derisa ta takojmë Allahun e Madhëruar. Andaj, më lejoni që në vijim, të prezantoj para jush pikat, të cilat janë referencë e forcimit të kësaj lidhjeje me fenë e Allahut Fuqiplotë:
1) Sinqeriteti
Sinqeriteti do të thotë të kesh Allahun me vete, e kur ta kesh Atë, atëherë nuk ka rëndësi se kush është me ty apo kush është kundër teje. Sinqeriteti me Allahun nënkupton që ti t’i dorëzohesh tërësisht Atij dhe caktimeve të Tij, ngase vetëm kështu sinqeriteti arrin të luajë rolin për të cilin është caktuar. Thotë Allahu: “E kur muslimanët e panë ushtrinë aleate, thanë: “Kjo është ajo që All-llahu dhe i dërguari i Tij na premtuan neve, e All-llahu dhe i dërguari i Tij e thanë të vërtetën”. Ajo (ushtria e armikut që e panë) vetëm ua shtoi atyre besimin dhe mbështetjen.“ (el-Ahzabë, 22)
Nga ajeti, shihet qartë se besimtarët e sinqertë, edhe pse ndodheshin përballë një rreziku tejet të madh, lidhja me Allahun dhe bindja e fortë në caktimet e Tij, i bënë të pathyeshëm dhe të qëndrueshëm deri në vdekje.
Një imazh të këtij botëkuptimi të lidhjes me Allahun e gjejmë edhe në Betejën e Uhudit, të cilin e nënvizon Ibni Kethiri , e që ka të bëjë me përhapjen e propagandës për vdekjen (vrasjen) e Pejgamberit [alejhis salatu ves selam]. Ky lajm i rremë kishte bërë disa nga sahabet [Allahu qoftë i kënaqur me ta] që ta linin betejën dhe të mos mendonin për vazhdimin e saj, por, fjala e një sahabiu të urtë, Enes Ibn Nadrit, i cili iu tha: Çfarë keni që pushoni nga lufta? Është vrarë i Dërguari i Allahut! –ia kthyen, dhe sikur me këtë donin të thoshin se nuk kemi për çka të luftojmë më. Atëherë ai iu tha: Nëse puna është kështu, atëherë çohuni dhe ju e vdisni për atë që ka vdekur ai! Kjo gjë iu dha vullnet dhe iu kthyen betejës prapë. Enesi luftoi vet derisa edhe u vra.
2) Lidhja për besimit të duhur
Për të qenë i fortë në fe, doemos duhet të kesh përvetësuar metodologjinë sunnite, metodologji kjo e vlerësuar për baraspeshim të gjërave. Kjo është adresa e vetme e besimtarëve, ndryshe, rrezikojnë humbjen. Imam Shafiu duke paralajmëruar rrezikun e madhe të lëvizjeve të humbura thoshte se sikur njerëzit ta dinin të vërtetën e tyre, do të iknin prej tyre ashtu siç ikin nga luani .
3) Lidhja me Kur’anin dhe studimi i tij
Roli i Kur’anit në drejtim të forcimit të zemrës së besimtarit është i pazëvendësueshëm. Vet shpallja e tij graduale është bërë për këtë qëllim. Allahu i Madhëruar thotë:

E ata që nuk besuan thanë: “Përse të mos i ketë zbritur atij (Muhammedit) Kur’ani përnjëherë?” Ashtu (e zbritëm pjesë-pjesë) që me të ta forcojmë zemrën tënde dhe Ne e sollëm atë ajet pas ajeti (dalëngadalë). 33. Dhe ata nuk të sjellin ndonjë shembull ty, e që Ne të mos ta tregojmë të vërtetën, duke të ofruar shpjegim të qartë e të plotë.“ (el-Furkan, 32-33)
Kur’ani forcon zemrat tona duke na folur për madhështinë e Krijuesit dhe fuqinë e pakrahasueshme të Tij, na përforcon duke na mësuar se Allahu është me ne përherë, sikur që këtë e bënë duke na rrëfyer për jetët e profetëve dhe ithtarëve të tyre, të cilët përballuan stoikisht sprovat derisa ngadhënjyen me lejen e Allahut!

Të gjitha këto që t’i rrëfyem ty nga lajmet e pejgamberëve, janë që ta forcojnë zemrën tënde, dhe në to të ka ardhur e vërteta e këshilla, si dhe përkujtime për besimtarët.“ (Hud, 120)
4) Praktikimi i fesë dhe përfillja e porosive të saj
Çelësi i shpëtimit dhe formula e tij është mbajtja për pairmeve të fesë. Arsyeja qëndron në faktin se feja është si një gjenerator që mbush zemrën e njeriut. Allahu i Madhëruar këtë atribut ia përshkruan fesë: “All-llahu i forcon ata që besuan në fjalën e fortë (të mirë) në jetën e kësaj bote edhe në botën tjetër, ndërsa mizorët All-llahu i bën të humbur. All-llahu punon çka të dojë.“ (Ibrahim, 27); “Sikur t’i kishim obliguar ata: mbytni vetvetn tuaj, apo: dilni prej atdheut tuaj, atë (obligim) nuk do ta zbatonin, me përjashtim të një pakice prej tyre. Po sikur të zbatonin atë që këshilloheshin do të ishte më mirë për ta dhe do t’i përforconte më shumë.“ (en-Nisa, 66)
Pra, Allahu të forcon nëse ti për mjet forcimi merr fjalën e Tij, sikur që na tregon se anashkalimi i këtij parimi nga jeta publike e popujve ka bërë që ata të sprovohen me probleme nga më të ndryshmet.
5) Asketizmi dhe lidhja për botës tjetër
Askush nuk mund ta mohojë faktin se dhënia pas luksit ka një efekt negativ në rimëkëmbjen e Ummetit. Në fakt, luksi merret si një nga ato shkaqet e shumta që çuan në rënien e Shtetit Islam. Kjo nuk nënkupton se myslimanët duhet të bëjnë jetë të thjeshtë. Asketizmi është ilaçi adekuat për rimëkëmbjen e Ummetit, në fakt është ilaçi që është dëshmuar si i suksesshëm. Thotë Pejgamberi [alejhis salatu ves selam]: “Përmirësimi i të parëve të këtij ummeti është bërë me asketizëm dhe bindje, ndërsa shkatërrimi i pjesëtarëve të (kohës së) fundit do të jetë me koprraci dhe shpresë (të tepruar në faljen e Allahut).”
6) Bindja dhe besnikëria ndaj fesë
Islami është e vërteta, pa të cilën nuk bën dot. Është rruga e vetme ë garanton shpëtimin, andaj, pavarësisht sprovave dhe sfidave, duhet të qëndrojmë të fortë në të. Jo vetëm të mjaftojmë me veten, por botërisht të dalim me të vërteta tona, duke mos ngurruar fare. Allahu i Madhëruar në Kur’anin Famëlartë na sjell shembuj të kësaj bindjeje dhe kësaj besnikërie ndaj fjalës dhe fesë së tij. P.sh., Hudi [alejhiselam] i thotë popullit të vet, të cilët refuzuan fjalën e Zotit: “… Ai tha: “Unë dëshmitar e kam All-llahun, e ju dëshmoni se unë jam larg nga ajo çka ju i shoqëroni. 55. (larg adhurimit) Pos Tij. Ju pra, të gjithë përpiquni kundër meje e mos më jepni afat. 56. Unë iu kam mbështetur All-llahut, Zotit tim dhe Zotit tuaj, pse nuk ka asnjë nga gjallesat, e që Ai të mos e ketë nën sundim, vërtet Zoti im është i drejtë.“ (Hud, 53-56)
Kështu veroi edhe Ibrahimi [alejhiselam], madje edhe më interesant. Ai, nga bindja e madhe që kishte në Allahun dhe fenë e Tij, shprehej i habitur se si pabesimtarët guxojnë ta diskutojnë të vërtetën. Nëse dikush do të duhej të frikësohej për vete, atëherë janë këta të fundit që nuk kanë lidhje me Allahun e Madhëruar. Ja rasti i përshkruar në Kur’an: “Po atë e (me Ibrahimin) polemizoi populli i tij e ai tha: “A polemizoni me mua, rreth All-llahut e Ai më udhëzoi?” Unë nuk u frikohem atyre që ju ia bëni shok, vetëm nëse Zoti im do ndonjë send (të më godas, ai më godet). Me dijen e Tij Zoti im ka përfshirë çdo send, a nuk e merrni me mend?” 81. E si t’ju frikohem atyre që ju ia shoqëruat, e ju nuk frikoheni për atë që i shoqëruat All-llahut pa pasur kurrfarë argumenti. E cili grup, pra, është më i drejtë të jetë i sigurt, nëse jeni që kuptoni?“ (el-En’amë, 80-81)
7) Përkujtimi i Allahut të Madhëruar, lutja dhe mbështetja në Të
Përkujtimi i Allahut të Madhëruar është uji i vetëm me të cilin ngjallet shpirti. Allahu i Madhëruar ka thënë: “Ata që besuan dhe me të përmendur All-llahun zemrat e tyre qetësohen; pra ta dini se me të përmendur All-llahun zemrat stabilizohen.“ (err-Rra’d, 28)
Ashtu sikur një bimë që nuk mund të rritet me lëngje të ndaluara, por vetëm me ujë dhe gjëra tjera të parapara nga shkenca, po kështu zemra e besimtarit nuk mund të ngjallet vetëm se me përkujtimin e Allahut të Madhëruar. Nga këtu, kjo zemër duhet të jetë e lidhur shumë me Allahun e Madhëruar, ngase lidhja me Të i sjell suksesin. Pejgamberi [alejhis salatu ves selam] ka thënë: “Kë do ta gëzonte përgjigja e Allahut në kohë të vështira dhe fatkeqësi, atëherë le ta lut Atë në ditë të mira!”
Kjo bindje dhe kjo lidhje duhet të sjellin virtytin e tevekkulit – mbështetjes në Allahun e Madhëruar. Ja si shprehen besimtarët e këtillë: “E përsë të mos i mbështetemi All-llahut derisa Ai na udhëzoi në rrugën tonë (të drejtë). Për Zotin, ne gjithsesi do të durojmë e do t’i përballojmë mundimet që na bëni, e vetëm All-llahut le t’i mbështeten vazhdimisht ata që gjithnjë iu mbështeten.“ (Ibrahim, 12)
8) Dija dhe shkenca
Ummeti nuk do të mund të kthehet nëse nuk i kthehet edhe kërkimit të dijes. Avancimi në të kaluarën qe bërë edhe falë dijes, dijes që ka buruar nga Kur’ani dhe Sunneti apo që është motivuar prej tyre. Shembujt e shkencëtarëve myslimanë të mëparshëm, duhet të rikthehen në Ummet, ndryshe përparimi dhe rimëkëmbja do të vonohen për kohë të gjatë.
9) Xhelozia për fe, thirrja në të dhe durimi në këtë rrugë
Për një fe siç është Islami duhet xhelozuar, në kuptim të asaj që të mos i lëmë njerëzit të paudhëzuar. Vetëm kësisoj mund ta përçojmë të vërtetën tek njerëzit dhe t’i nxjerrim ata nga errësira në dritë. Vetëm kështu mund të arrijmë prijatarin në tokë. Allahu i Madhëruar ka thënë: “Dhe prej tyre Ne bëmë prijës që me urdhrin Tonë udhëzojnë, pasi që ata (që i bëmë prijësa) ishin të durueshëm dhe ndaj argumenteve Tona ishin të bindur.“ (es-Sexhde, 24)
Allahun e Madhëruar e lusim të na bëjë të hajrit dhe shërbëtorë të së vërtetës!