DASHURIA E ÇILTËR PËR ALLAHUN

DASHURIA E ÇILTËR PËR ALLAHUN
 
Dashuria për Allahun duhet të jetë para çdo gjëje tjetër. Askush dhe asgjë, kushdo qoftë apo çfarëdo qoftë, nuk ka përparësi ndaj Allahut. “Thuaj (o i dërguar): “Në qoftë se etërit tuaj, vëllezërit tuaj, bashkëshortet tuaja, farefisi juaj, pasuria që e fituat, tregtia që frikoheni se do të dështojë, vendbanimet me të cilat jeni të kënaqur, (të gjitha këto) janë më të dashura për ju se All-llahu, se i dërguari i Tij dhe se lufta për në rrugën e Tij, atëherë, pritni derisa All-llahu të sjellë vendimin e Tij. All-llahu nuk vë në rrugën e drejtë njerëzit e prishur.” [Et-Teube: 24]

Dashuria për Allahun është mënyrë për ta shijuar ëmbëlsinë e besimit.[1] Dashuria për Allahun nuk është fjalë që thuhet por vepër që shihet e reflekton. Ta duash Allahun d.t.th. ta duash fenë e Tij, të Dërguarin e Tij, besimtarët e Tij. “Thuaj: Nëse e doni All-llahun, atëherë ejani pas meje që All-llahu të ju dojë, t’ju falë mëkatet tuaja, se All-llahu është që fal shumë, mëshiron shumë.” [Ali Imran: 31]; “O ju që besuat! Kush largohet prej nga feja e vet (i bën dëm vetes) s’ka dyshim se All-llahu do të sjellë një popull që Ai e do atë (popull) dhe ata e duan Atë (Zotin), (një popull) që është modest e i butë ndaj besimtarëve,…” [El-Maide: 54] Dashuria për Allahun nuk mund të realizohet në qoftë se nuk i ngel besnik fjalës dhe urdhrave të Tij. ‘Nuk është shenjë e dashurisë që të duash atë që i Dashuri urren.’[2] Jahja bin Muadhi ka thënë: ‘Nuk është korrekt ai që pretendon dashurinë e Allahut ndërsa nuk respekton kufijtë e Tij![3]

Dashuria për Allahun nënkupton që të sakrifikosh për Të, ta adhurosh. Malik bin Dinari ka thënë: ‘Zemra që e do Allahun dëshiron të qëndrojë (në adhurim) për Allahun.[4] Dashuria për Allahun nënkupton që tërë atë që bën, ta bësh për ta fituar dashurinë e Tij. “Dashuria Ime pashmangshëm është për ata që duhen për hir Timin, vizitohen për hir Timin, shpenzojnë për hir Timin, mbajnë lidhjet me njëri tjetrin për hir Timin.”[5]

Dashuria për Allahun nënkupton të pranosh tërë atë që të vjen prej Tij. Është shenjë e dashurisë së Allahut që ku ta do dikë, ta sprovojë.[6] Fudajl bin Ijjadi ka thënë: ‘Kur Allahu ta dojë robin, ia shton brengat, e kur ta urrejë, ia zgjeron dynjanë.’ [7]

Dashuria për Allahun nënkupton që të mjaftosh me të dhe të mos i përgjërohesh askujt. Dhu-n-Nuni ka thënë: ‘Thuaji atij që e shfaq dashurinë për Allahun: ‘mos e përul veten para askujt tjetër pos Tij!’, sepse prej shenjave të atij që e do Allahun është që të mos shfaq nevojë për askënd tjetër pos Allahut.’ [8]

Dashuria e kulluar për Allahun është shkak edhe për përfitimin e dashurisë së të gjitha krijesave. “Kur Allahu ta dojë ndonjë rob, e thërret Xhibrilin dhe i thotë: Unë e dua filanin, andaj duaje edhe ti! Xhibrili e do. Pastaj Xhibrili i thërret banorët e qiellit dhe iu thotë: Allahu e do filanin, andaj duajeni edhe ju! Edhe ata e duan. Pastaj, gjen pranim (dashuri e respekt) edhe tek banorët e tokës.[9]

Dashuria për Allahun është shkak për përfitim të mbrojtjes dhe sigurisë së Allahut. “Kush ma shqetëson një të dashur, do t’i shpall luftë!…”- ka thënë Allahu.[10]

 
Porosia:Nuk është çudi dashuria ime për Ty ndërsa unë jam rob i varfër e kam nevojë për Ty: çudi është me dashurinë Tënde, Zoti im, ndërsa Ti je Sunduesi Fuqiplotë![11]

 

[1]Kush posedon tre gjëra, ai e ka shijuar ëmbëlsinë e besimit: Që Allahu dhe i Dërguari i Tij të jenë më të dashur tek ai se çdokush tjetër…’ Transmetojnë Buhariu dhe Muslimi.

[2] Thënie e Bishr Serrit. Shih: Hiljetu-l-Evlija, 8/300.

[3] Hiljetu-l-Evlija, 10/67.

[4] Hiljetu-l-Evlija, 2/363.

[5] Transmeton Imam Ahmedi ndërsa Albani e konsideron autentik.

[6] Hadith i transmetuar nga Tirmidhiu dhe i saktësuar nga Albani.

[7] Hiljetu-l-Evlija, 8/88.

[8] Hiljetu-l-Evlija, 9/373.

[9] Transmeton Buhariu.

[10] Hadith kudsijj i transmetuar nga Buhariu.

[11] Thënie nga Ebu Jezid Bestami. Shih: Hiljetu-l-Evlija, 10/34.

ERA E GOJËS SË AGJËRUESIT

ERA E GOJËS SË AGJËRUESIT
 
Ndër shpërblimet e përmendura për agjërimin është edhe ai se era e gojës së agjëruesit tek Allahu është më e këndshme se era e miskut. Siç përcjellë Ebu Hurejre [Allahu qoftë i kënaqur me të!], Profeti Muhammed [Paqja qoftë mbi të!] ka thënë:

«والذي نَفسي بيدهِ لُخلوفُ فمِ الصائمِ أطيبُ عِندَ الله تعالى منْ ريحِ المِسكِ»

“…betohem në Atë, në dorën e të Cilit është shpirt im, se era e gojës së agjëruesit është më e këndshme tek Allahu se era e miskut…”[1]

Profeti [Paqja qoftë mbi të!], duke dashur të na ofrojë një imazh për erën e mirë të gojës së agjëruesit mori shembull miskun, i cili ka arën më të këndshme tek ne. Por, cila është domethënia e kësaj ere dhe cili është interpretimi për të?

 
1. Interpretimi i ‘erës së gojës’ ndërmjet reales dhe metaforës
Ibn Dekik el-Idi, kur flet për erën e këndshme të gojës së agjëruesit, përmend se ajo mund të interpretohet si konkrete por edhe si metaforë. Si konkrete merr kuptim vetëm në botën tjetër ndërsa si metaforë nënkupton kënaqësinë e Allahut për këtë vepër dhe shpërblimin e madh për të.[2]

Në fakt, Ibn Dekik el-Idi aludon në qëndrimet e dy taborëve të dijetarëve: tradicionalistëve, që interpretojnë tekstualisht erën, pra si erë konkrete, të cilën besimtari e gjen tek Allahu, dhe të tjerëve, që erën e shohin si metaforë ndërsa i japin kuptime të ndryshme. Ibn el-Kajjim, pasi trajton mendimet e thëna rreth interpretimet të erës, konstaton se interpretimi tekstual është ai më i qëlluari dhe se nuk ka asnjë nevojë që të interpretohet teksti dhe shprehjes t’i jepet kuptim tjetër nga ai që ka.[3] Ky mendim mbështetet fuqishëm edhe  nga versioni i hadithit i shënuar në Sahihun e Muslimit, në të cilin precizohet se për qëllim është bota tjetër.

«وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ، لَخُلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللهِ، يَوْمَ الْقِيَامَةِ، مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ»

Betohem në Allahun, në dorën e të Cilit është shpirti i Muhammedit, era e gojës së agjëruesit, tek Allahu, në Ditën e Kiametit, është më e mirë se era e miskut.”[4]

 
2. Largimi i erërave të këqija gjatë agjërimit dhe erës së gojës në veçanti
Era e gojës së agjëruesit nuk është rezultat i mos mbajtjes së higjienës personale dhe më konkretisht i mos pastrimit të dhëmbëve. Era e gojës shkaktohet nga zbrazja e stomakut nga ushqimi, era kjo që, pavarësisht pastrimit të dhëmbëve a gojës, nuk largohet. Nga këtu, nuk ka ndonjë ndalesë që të pastrohen dhëmbët, të shpërlahet goja herë pas here me ujë apo edhe i tërë trupi.[5]
 
3. Mëkatet humbasin erës e këndshme të gojës
Dikush nga gjeneratat e para ka thënë: ‘Adhurimet kërkojnë që edhe nga ana e jashtme – dukja të kujdesemi për to. Nëse në namaz kërkohet rroba e pastër, në agjërim kërkohet era, dhe, sikur që rroba njolloset me spërkatje, dhe rrjedhimisht bëhet e pavlefshme për tu falur me të, era njolloset/humbet me fjalë të këqija.’

Pra, janë fjalët e pista ato që zbehin agjërimin në tërësi dhe erën e gojës në veçanti.

 
4. Shpërblimi për agjërimin
Referuar shpjegimeve të mëparshme të hadithit, del se shpërblimi për agjërimin është i madh. Respektivisht është:
1)     Shpërblim i llojit të veprës
Duke qenë se nga agjërimi është shkaktuar erë e pakëndshme e gojës, në botën tjetër, nga vet lloji i veprës (era), i jepet shpërblimi.
2)     Shpërblim i sinqeritetit
Duke qenë se agjërimi kryhet në fshehtësi, atëherë Allahu dëshiron ta shpërblejë robin me këtë erë në Ditën e Llogarisë, në prani të njerëzve, e cila dëshmon sinqeritetin në agjërim.[6] Mu ashtu siç dallohen besimtarët që marrin abdes me përpikëri me ndriçimin e gjymtyrëve të trupit, po kështu besimtari i sinqertë në agjërim dallohen me erën e mirë.
3)     Shpërblim më i madh se ai për dëshmorin
Era e gojës së agjëruesit tek Allahu është më e mirë se era e gjakut të dëshmorit, për disa arsye:

a)     Tekstualisht, era e gojës së agjëruesit është vlerësuar më shumë se era e gjakut të dëshmorit. Për erën e gojës së agjëruesit është thënë se ‘është më e mirë se era e miskut’ ndërsa për erën e gjakut të dëshmorit është thënë: ‘…ngjyra e tij ngjyrë gjaku, era e tij erë misku…’[7] Pra, për erën e gojës së agjëruesit është thënë se është më e mirë se era e miskut ndërsa për gjakun e dëshmorit është thënë se ka erë misku.

b)    Agjërimi është një nga shtyllat kryesore të fesë, është obligim individual, përderisa xhihadi është obligim parcial.[8]

 

[1] Transmeton Buhariu.

[2] Shih: Ibn Dekik el-Idi. (2009). Sherhu-l-ilmam bi ehadithi el-ahkam. Siri: Dar nevadir. 3/151-153. Si metaforë e kanë shpjeguar edhe shumë

[3] Shih: Ibn Kajjim el-Xheuzijjeh, Muhammed bin Ebi Bekr. (1999). El-vabil es-sajjib min el-kelim et-tajjib. Kajro: Dar el-hadith. Fq. 28.

[4] Hadithi nr. 1151.

[5] Shih: Ibn Tejmije, El-fetava el-kubra, 2/474; Fetava el-lexhneti ed-daimeti, 10/328; Fetava esh-Shejh Ibn Baz, 15/260.

[6] Shih: Lashin, Musa Shahin. (2002). El-menhel el-hadith fi sherhi el-hadith. P.v.b: Dar el-medar el-islamij. 2/228-230.

[7] Transmeton Tirmidhiu.

[8] Shih: Lashin. (2002). El-menhel el-hadith fi sherhi el-hadith. Op. cit. 2/228-230.

Trekëndëshi i ndryshimit: Raportet me Allahun -1

I. RAPORTET ME ALLAHUN

 

I.1. PENDIMI

Pendimi është fillimi i kthimit tek Allahu. Është momenti i ndryshimit të kahes në jetë, nga rruga e gabuar në rrugën e drejtë. Është vendimi më i rëndësishëm që merr njeriu dhe e mira më e madhe që mund t’i bëj vetes. Pendimi është rikthim në natyrshmëri, rikthim i identitetit, gjetje e vetvetes. Njeriu është krijuar për ta adhuruar Allahun dhe pendimi i shërben pikërisht këtij qëllimi. Allahu ka thënë: “Unë nuk i krijova xhinët dhe njerëzit për tjetër pos që të më adhurojnë.” [Edh-Dharijat: 56] Pendimi, nga kjo perspektivë, nënkupton nxjerrjen e njeriut nga bota e mëkatit dhe kundërshtimit në botën e adhurimit dhe bindjes e respektit për fenë e Allahut. Me fjalë të tjera, pendimi nënkupton shpëtimin. Allahu ka thënë: “Pendohuni të gjithë te All-llahu, o besimtarë, në mënyrë që të gjeni shpëtim.” [En-Nur: 31]

Pendimi është dritë në errësirë, është shpresë për një fillim të ri dhe të mbarë. Pendimi është impulsi që e kthen zemrën në jetë. “Allahu e shtrin dorën gjatë natës që ta falë mëkatarin e ditës, dhe e shtrin dorën gjatë ditës, që ta fal mëkatarin e natës, dhe këtë derisa dielli të mos lindë nga perëndimi.[1]

Pendimi është rikthim i kujtesës së vjedhur nga mëkatet, rikthim i vetëdijes së humbur nga përplasja me epshet, rikthim i dijes së bllokuar nga pengesat e vëna prej mëkateve.

Pendimi është mirësi e kësaj feje. ‘Kushdo që mendon rreth bazave të fesë do ta di (kuptojë) se feja, kur të jetë në pyetje pendimi, ka treguar në çdo mënyrë zemërgjerësi, dashamirësi, mëshirë dhe delikatesë.’[2] Pra, nuk ka portë që nuk ia ka hapur të penduarit. Allahu ka thënë: “Thuaj: “O robërit e Mi, të cilët e keni ngarkuar me shumë gabime veten tuaj, mos e humbni shpresën ndaj mëshirës së All-llahut, pse All-llahu i falë të gjitha mëkatet, Ai është që shumë falë dhe është mëshirues!”.” [Ez-Zumer: 53]

E dini kujt i është drejtuar Allahu me këto fjalë apo kujt ia ka hapur portat e kthimit? Atyre që kanë bërë mëkatet më të mëdha, madje, siç komenton Ibn Kethiri, edhe atyre që e kanë mohuar Allahun. Është thirrje për të gjithë që të kthehemi tek Allahu, pavarësisht mëkateve tona, sepse, nëse mëkati është sëmundje, pendimi është ilaç. Ibn el-Kajjim ka thënë: “Zemra sëmuret sikur trupi ndërsa shërimin e ka në pendim.

Ilaçi i pendimit jep efektet e veta pavarësisht kohës a moshës. “Allahu e pranon pendimin e robit përderisa shpirti të mos i vijë në fyt (të mos vdes).”[3]

Pendimi është derë e madhe e shpërblimeve. Njeriu që pendohet për secilin mëkat të kryer, ai në fakt arkëton sevape të mëdha, të mira të shumta, dhe këtij pikërisht të këqijat i shndërrohen në të mira mu ashtu siç ka thënë Allahu: “Edhe ata që pos All-llahut, nuk lusin zot tjetër dhe nuk mbysin njeriun që ka ndaluar All-llahu, por vetëm kur e meriton në bazë të drejtësisë, dhe që nuk bëjnë kurvëri, ndërsa kush i punon këto, ai gjen ndëshkimin. (68) Atij i dyfishohet dënimi ditën e kiametit dhe aty mbetet i përbuzur përgjithmonë. (69) Përveç atij që është penduar dhe ka bërë vepër të mirë, të tillëve All-llahu të këqijat ua shndërron në të mira. All-llahu është mëshirues, ndaj Ai falë shumë.” [El-Furkan: 69-70]

Pendimi, siç do të shprehej Ali Tantavi, ka shpirt dhe trup: shpirti është të kesh ndjesi për shëmtinë e mëkatit ndërsa trupi është të largohesh prej mëkatit.

Që të pendohemi sinqerisht tek Allahu, pra t’i kthehemi tërësisht Atij, kemi nevojë ta kuptojmë esencën e pendimit, thelbin e saj. “Pendimi, thotë Imam Gazaliu, ka tre përbërës: dijen, gjendjen dhe veprimin. Sa i përket dijes ajo nënkupton të njohësh pasojat e mëkateve dhe se ato janë perde ndërmjet robit dhe të Dashurit të tij (Allahut). Kjo njohuri shkakton një gjendje – ndjesi në zemër, e cila është lëndimi nga frika e humbjes së të Dashurit, gjendje kjo që është keqardhje (për mëkatin e bërë).  Dominimi i kësaj ndjenje provokon vullnetin për pendim dhe shkëputjen nga e kaluara. Kështu, pendimi nënkupton braktisjen e atypëratyshme të mëkatit, vendosmërinë për të mos iu kthyer më mëkatit dhe shkëputjen me të kaluarën…”[4]

 

[1] Transmeton Muslimi.

[2] Thënie nga Ibn Tejmije. Shih: Ibn Tejmije, Tefsiru ajatin ushkilet ala kethirin min el-ulema, 2/595.

[3] Transmeton Tirmidhiu ndërsa Albani e konsideron të mirë –hasen.

[4] Ihjau Ulumi-d-Din, 4/3.