ME RASTIN E PËRFUNDIMIT TË VITIT HIXHRI

ME RASTIN E PËRFUNDIMIT TË VITIT HIXHRI

 

[HYRJE]

Besimtarë të nderuar! 

Njeriu, nga vet natyra, harron e gabon. Allahu i madhëruar, për të mos lejuar robin të devijojë, nga mëshira dhe urtësia e Tij, ka lënë ‘shenja’ të shumta, të cilat, sikur shenjat në rrugë, ia përkujtojnë kthimin tek Allahu dhe përgjegjësinë për vepra. Një nga këto shenja, e mbase më e madhja dhe më e rëndësishmja, është dhe koha dhe kalimi i saj. Njeriu, siç thotë Hasan Basriu, është vet koha, sa herë kalon një pjesë e saj, kalon edhe një pjesë e tij. Tani, kur na ndajnë më pak se një javë nga fundi i vitit hixhrij, desha që këtë hutbe t’ia kushtoj këtij përkujtimi, ta bëjë si një shenjë, e cila na përkujton nevojën e rishikimit të veprave tona, për të plotësuar atë që kemi lënë mangu, për të përmirësuar atë që kemi bërë gabim dhe për tu penduar sinqerisht tek Allahu.

 

[KËSHILLIMI ME KOHËN DHE KALIMIN E SAJ]

Vëllezër xhematlinj!

Jeta e njeriut nuk është tjetër vetëm se ditë dhe net. Kalimi i tyre nënkupton kalimin e vet jetës së njeriut. Omer bin Abdul Azizi r.a. ka thënë: ‘Dita dhe nata punojnë në ty andaj puno edhe ti në to.’ Pra, sa herë vjen një ditë, ajo merr një pjesë të jetës sate, andaj ji në dyluftim me kohën. Nëse ajo merr një pjesë tënden, merr edhe ti një pjesë të saj, gjegjësisht puno dhe mos e kalo kohën kot sepse pendohesh. Pavarësisht kësaj, njeriu vazhdon të jetë shpërfillës i kohës. Muhammedi a.s. ka thënë: ‘Janë dy mirësi të cilave nuk ua dinë kimetin shumica e njerëzve: shëndeti dhe koha e lirë.[1]

Vlerën e kohës dhe rëndësinë e saj arrijmë ta kuptojmë vetëm atëherë kur ta humbim. Njeriu, ende pa dalë nga kjo botë, e kupton se sa shumë ka humbur që e ka shpërfillur kohën, andaj i kërkon Allahut ta kthejë prapë në dynja, qoftë edhe për pak kohë. Por jo, vdekja nuk shtyhet dhe askush nuk afatizohet. Thotë Allahu:

﴿حَتَّىٰ إِذَا جَاءَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ رَبِّ ارْجِعُونِ ﴿٩٩﴾ لَعَلِّي أَعْمَلُ صَالِحًا فِيمَا تَرَكْتُ ۚ كَلَّا ۚ إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَائِلُهَا ۖ وَمِن وَرَائِهِم بَرْزَخٌ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ

Kur i vjen vdekja ndonjërit prej tyre (jobesimtarëve), ai thotë: “O Zoti im, më kthe, 100. që të bëj vepra të mira në botën që kam lënë!” Kurrsesi! Me të vërtetë, kjo është një fjalë të cilën ai (kot) e thotë! Prapa (vdekjes së) tyre do të ketë një (kohë) ndarëse, deri në ditën kur do të ringjallen.” [Kur’ani: Mu’minunë: 99-100]

Nuk është kjo keqardhja e vetme që ndien njeriu që nuk ka shfrytëzuar kohën. Keqardhja e vërtetë ndodhë atëherë kur të del para Allahut dhe të bindet se jeta, megjithëse e shkurtër, ai nuk ka përfituar prej saj. Në pyetjet që Kur’ani na tregon se i parashtrohen robërve për qëndrimin e tyre në këtë botë, përgjigjja sillet ndërmjet disa çasteve, gjysmë ditës, apo maksimumi një dite[2].

Për këtë shkak, të parët tanë, më shumë i anë kushtuar rëndësi kohës se sa çdo gjëje tjetër. Kohën e kanë konsideruar pasuri që, nëse humbet, nuk kthehet.

Edhe ne, duke marrë shkas nga fundi i këtij viti, që në një farë forme është jeta jonë në miniaturë, duhet t’i kushtojmë rëndësi maksimale kohës.

 

[VLERËSIMI SIPAS PËRMBYLLJES]

Vëllezër myslimanë!

Arsyeja pse duhet të ndalemi me vetveten në këtë fund vit është se veprat tona vlerësohen sipas përfundimit të tyre. Pejgamberi ynë, Muhammedi a.s. ka thënë: ‘Veprat vlerësohen sipas përfundimit të tyre.[3]’ Pra, nëse gjatë tërë jetës kemi bërë mirë por në fund i jemi kthyer mëkateve dhe kemi braktisur fenë, atëherë veprat tona të mira shkojnë huq dhe vlerësohemi sipas mëkateve që kemi bërë. Për këtë shkak, besimtarët i shfrytëzojnë çdoherë momentet e fundit për të bërë sa më shumë vepra të mira, për tu penduar, për të bërë istigfar, në mënyrë që përfundimi të jetë i mirë.

 

[URTËSIA E TË QENIT TË VDEKJES SEKRET]

Të dashurit e mi për Allah!

Një arsye tjetër pse ne duhet të bëjmë vepra të mira dhe t’i shmangemi mëkateve është edhe fakti se nuk e dimë kur na vjen vdekja. Siç e dini, vdekja është sekret, jo për tjetër, pos që njeriu të përgatitet për të çdoherë. Pra, fundi i jetës mund të ndodhë çdoherë, andaj besimtari, siç është porositur edhe fetarisht, duhet që çdo vepër që e bën, ta bëjë sikur më nuk do të ketë mundësi të kthehet prapë dhe ta përmirësojë.

 

[JETA SHANS PËR PËRMIRËSIM]

Por, duke qenë se ende jemi gjallë, atëherë jetën duhet ta kuptojmë si një mundësi shtesë për tu përmirësuar. Pejgamberi ynë, Muhammedi a.s. ka thënë: ‘Njeriu më i mirë është ai që jeton më gjatë dhe bën vepra të mira.[4]’ Pra, nëse jeton, dije se Zoti të ka dhënë një mundësi shtesë për tu përmirësuar, ndryshe, ditët dhe vitet do të jenë dëshmi kundër teje.

 

[PËRMBYLLJE]

Të dashur vëllezër!

Tani që jemi në fund të vitit, më lejoni të kthehem prapë në fillim dhe t’iu rrëfej për një mirësi tjetër të Allahut ndaj nesh. Nëse keni vënë re, përfundimi dhe fillimi i vitit bëhen me dy muaj, të cilët janë të shenjtë dhe të cilët e kanë nga një ditë të veçantë. Fjala është për muajin dhu-l-hixhe, që është muaj i shenjtë dhe në të cilin është Dita e Arafatit, në të cilën Zoti i fal robërit e Vet, dhe muajin muharrem, muajin e parë të vitit, në të cilin është Dita e Ashures, e cila ka shpërblim të madh por edhe mësime të mëdha sepse në të mori fund faraoni dhe shpëtoi Musai a.s. Kështu, nëse Dita e Arafatit na jep shpresë se përfundimi i vitit bëhet me mëkate të falura, dita e ashures është një start i ri, një fillim i fuqishëm në rrugën e Zotit me vetëbesim dhe vullnet të madh.

 

[Dua]

O Allah, na fal për mëkatet që kemi bërë, për lëshimet e mangësitë në adhurim e respekt ndaj Teje! Nëse të kemi bërë mëkat, të kemi bërë sepse kemi qenë të mashtruar e jo pse shfaqim guxim ndaj Teje. Mëkatet tona nuk kanë fuqinë të na pengojnë nga kërkimi i mëshirës Sate, andaj, të përulur, të lusim që të na mbulosh me mëshirën Tënde, të na udhëzosh, të na forcosh në rrugën Tënde, të na i forcosh zemrat tona dhe të mos lejosh të lajthisin nga e vërteta, nga rruga Jote, derisa të të takojmë!

 

[1] Hadithin e shënon Buhariu, nr. 6412.

[2] Shih: ajetet 112-113 nga kaptina Mu’minunë; ajeti 45 nga kaptina Junus, etj.

[3] Hadithin e shënon Buhariu, nr. 6607.

[4] Hadithin e shënon Tirmidhiu ndërsa Albani në Sahihu-l-Xhami, nr. 3297, e konsideron të saktë.

Advertisements

Urtësi: DIALOGU, DEBATI, POLEMIKA

DIALOGU, DEBATI, POLEMIKA
Abdul Kerim bin Muhammed El-Maliki
1. Mos debato me të mençurin dhe as me budallain, sepse i mençuri të mund ndërsa budallai të ofendon. [Ibn Abbasi]
2. Kur Zoti të mos ia dojë të mirën një populli, ua hap derën e polemikës dhe ua mbyll atë të punës. [Imam Euzaiu]
3. Sa herë kam debatuar me një dijetar, e kam mundur, ndërsa sa herë kam debatuar me një injorant, më ka mundur. [Imam Shafiu]
4. Kurrë nuk kam debatuar me dikë e të mos kam dëshiruar që Allahu ta shfaq të vërtetën nga ana e tij, jo nga ana ime[1]. [Imam Shafiu]
5. Ndonjëherë biseda e dialogu me disa njerëz të ngrit e përparon ndërsa në raste tjera kjo ndodhë kur thjesht hesht dhe i injoron. [Nexhib Mahfudh]
6. Është pothuajse e pamundur ta mundesh injorantin në debat. [William McDougall]
7. Ai që di pak, debaton shumë. [Enis Mensur]
8. Gjysmaku në dije është më i rrezikshëm se injoranti. [Bernard Shaw]
9. Mos debato me një të marrë sepse njerëzit më pas nuk mund të bëjnë dallimin ndërmjet jush. [Pitagora]
10. Nëse argumenton, mos u hidhëro, sepse hidhërimi zhduk argumentin dhe shfaq armiqësinë. [Abdullah bin Mukaffaë]
11. Hidhërimi gjatë debatit bën ta harrosh argumentin.
12.  Kur të mungojë logjika, ngritën zërat.
13.  Mos debaton me gomarin![2]
14.  Nëse nuk janë të qarta rregullat dhe qëllimet e dialogut, atëherë as rezultatet e tij nuk do të jenë të kënaqshme. [Muhammed Husejn Hejkel]
15.  Të provokojnë që ta nxjerrin pjesën më të keqe prej teje e pastaj të thonë: ‘Ku je ti.’ Jo, o i nderuar, unë nuk jam ky por ai që ti dëshiron të jam. [Bernard Shaw]
16. Kush e braktis debatin, e shpëton burrërinë.
17.  Pse debati për meseletë e parëndësishme zgjat shumë? Sepse disa njerëz dinë më shumë për to se për meseletë e rëndësishme. [Lukman Hakimi]
18. Debati me injorantët është sikur pikturimi në ujë, sado i mrekullueshëm të jetë, nuk mbetet gjatë.
19. Nëse debaton me një injorant, e ul veten, e ngrit atë. [Ibn Bexheli]
20. Biri im, iki debatit e polemikës sepse nuk ka dobi në to. Përkundrazi, ato nxisin armiqësinë ndërmjet vëllezërve. [Sulejmani alejhiselam]
21. Kush e do polemikën, shahet. [Lukman Hakimi]
22. Nëse secili njeri do ta shprehte me sinqeritet atë që mendon, dialogu ndërmjet njerëzve do të ishte shumë i shkurtër.
23. Kur debati të humb orientimin, shtrembërimi është mjet i humbësit. [Sokrati]
24.  Shumica e njerëzve nuk dëgjojnë me nijet të kuptimit por të kthimit të përgjigjes.
25.  Lëre polemikën qoftë edhe nëse ke të drejtë!
26. Përpjekja për të dialoguar me njeriun e zhveshur nga çfarëdo logjike është sikur përpjekja për t’i dhënë barëra kufomës.  [Tomasi]
——————————————
 [1] Ky duhet të jetë qëllimi nga debati dhe polemika: triumfi i të vërtetës.
[2] Rrëfehet se ujku dhe gomari kishte debatuar për ngjyrën e barit. Gomari insistonte se bari ka ngjyrë të zezë ndërsa ujku të gjelbër. Shkuan tek luani që të gjykonte ndërmjet tyre. Luani urdhëroi të burgosej ujku për një muaj, me pretekstin se ka debatuar me një gomar.

Urtësi: REALIZIMI DHE PËRSOSMËRIA

REALIZIMI DHE PËRSOSMËRIA
Abdul Kerim bin Muhammed El-Maliki

1. Allahu do që, kur ta kryeni një punë, ta kryeni në formë të përsosur. [Muhammedi alejhiselam]
2. Për çdo punë, konsultoni ekspertët përkatës.
3. Kam shije shumë të thjesht, çdoherë më pëlqen më e bukura. [Oscar Wilde]
4. Ai që punon pa dije, më shumë prish se që ndreq. [Muveffikuddin Irbili]
5. Gjërat nuk vlerësohen sipas sasisë por sipas cilësisë së tyre.
6. Njerëzit harrojnë shpejtë[sinë me të cilën ke realizuar një punë por jo edhe nivelin e asaj që ke realizuar.
7. Nuk është poenta se sa orë kalon në punë por çfarë ke realizuar brenda asaj kohe.
8. Njerëzit të vlerësojnë sipas performancës andaj ke kujdes në veprat që realizon. Le të jenë cilësia dhe përsosmëria matës të veprave tua, jo sasia. [Steve Jobs]
9. Cilësia dhe shpejtësia rrallë mund të jenë bashkë.
10. Mos fol pa menduar, mos vepro pa planifikuar.
11. Mendo dy herë e pastaj fol.
12. Edhe kali më i mirë ka nevojë për shkop.
13. Djersa është parfumi i realizimit të veprave.
14. Nëse di si t’ia fillosh, atëherë veç e ke mbaruar gjysmën e punës.
15. Çdoherë ka një mënyrë më të mirë, vetëm hulumtoje!
16. Më janë lodhur këmbët por nuk më është thyer zemra[1].
17. Nëse ke dëshirë për ndonjë gjë të realizohet siç duhet, atëherë bëje vet!
18. Fjala më e mirë është ajo që dëshmohet nga vepra.
19. Nevoja është nëna e inovacionit.
20. Në kriza lind vullneti.
———————————————————————-
[1] Thuhet për atë që kryen punët e veta vet.

KOSOVA, FOLE E SHQIPONJAVE

KOSOVA, FOLE E SHQIPONJAVE

Dr. Abdul Aziz Kasim

(Artikulli është botuar në Dituri Islame)

Ndonjëherë na ndodhë që, për disa çaste, të pushtohemi nga ndjenja dhe përjetime të magjishme, të cilat vijnë si rezultat i ndonjë ngjarje, vizitës së ndonjë vendi apo takimit me ndonjë njeri të caktuar. Ato paralizojnë ndjenjat dhe vetëdijen duke e bërë njeriun të ngjashëm me dikë që ka humbur toruan, është dehur apo është duke fantazuar sikur është jashtë kësaj bote në një vend tjetër, duke mos dashur të kthjellet nga kjo dehje dhe as të kthehet në botën e vërtetë.

Kjo më ndodhi edhe mua derisa në Rugovë, në zemër të Ballkanit, një urë të vjetër nga druri nga e cila po vëzhgoja ujin që gurgullonte i pastër si kristal. Për një çast sikur koha u ndal për mua dhe më kapluan ato momente të magjishme: uji poshtë meje bënte melodi përrallore, malet krijonin një portret të gjelbër të peizazheve që nuk kishin fund, pastaj ajri i pastër që depërtonte brenda meje si një fllad dhe freski e papërshkruar. Për një moment u kthjella nga dehja ime dhe thashë: O Allahu im, nëse Xhenneti ka këtë bukuri e madhështi, atëherë lum për ne!

Kam realizuar dy vizita në dy vende të ndryshme për të cilat edhe kam shkruar nga një libër. Vendin e Nexhashiut (Etiopinë) dhe vendin e Buhariut (Uzbekistanin). Kësaj radhe kam vendosur të shkruaj për Kosovën e bukur, me të cilën kam një rrugëtim që nuk nis sot. Historia ime me Kosovën ka nisur trishtueshëm, dhimbshëm, në fund të viteve të nëntëdhjeta të shekullit të kaluar, në luftën e saj. Kam bashkëndjerë dhimbjet me të.  Në Kosovë erdha prapë por kësaj radhe me përjetime më ndryshe. Allahu ma mundësoi ta vizitoj Kosovën për dy javë, vizitë gjatë së cilës kam ndryshuar mbi 90% të informatave që i kam pasur për të. Imazhi për Kosovën për mua tanimë është krejtësisht ndryshe, gjithsesi më i mirë se që kam ditur e mësuar për të nga larg. E falënderoj Allahun shumë që ma mundësoi ta vizitoj Kosovën këtë pranverë të bukur e të mrekullueshme!

Edhe atje nuk munda të qëndroj larg profesionit tim si gazetar. Kam bashkëbiseduar gjerë e gjatë me disa intelektualë dhe hoxhallarë për vendin e tyre. Kam filluar me emrin e vendit të tyre për ta kuptuar nëse është Kosova apo Kosovo siç e lexojmë (në anglisht). Përgjigj ishte: Kosovë, e jo Kosovo, sepse me këtë emrin e fundi na thërrasin serbët. Në shumicën e burimeve ndërkombëtare, emri i Kosovë shkruhet kështu, që në një farë forme e ul dhe nënçmon paksa si shtet. Personalisht banorët e këtyre trevave, duke përfshirë këtu boshnjakët dhe të tjerët, i pata menduar si turq të mbetur që nga koha e sundimit pesëshekullor osman, por jam çuditur kur kam mësuar se shumica absolute e banorëve të Kosovës janë shqiptarë që kanë gjuhë gjuhën, traditën dhe kulturën e tyre plotësisht të ndryshme nga turqit. Po kështu mësova se Kosova ishte vendi i vetëm që ka popullsi me përkatësi islame prej 95%. Shqiptarët dallohen për guximin, trimërinë, forcën, sinqeritetin, bujarinë. Historianët arabë këtë vend e quanin ‘kusvah.’ Ata njihen edhe si ‘arnautë’ dhe mburren me këtë emër. Kjo për shkak të guximit të shfaqur gjatë betejave ne periudhën e sundimit osman. Kur të tjerët tërhiqeshin, ata ngelnin në fushëbetejë dhe thoshin ‘arun en neud’ (turp të kthehemi). Me kalimin e kohës, shqiptimi ka marrë trajtën e emrit arnaut. Për shkak të kësaj trimërie dhe guximi, ata përbënin kryesisht ushtrinë e jeniçerëve në shtetin osman.

Shqiptarët dallohen për nacionalizmin e tyre. Megjithëqë jetojnë të shkapërderdhur në disa shtete, Shqipëri, Kosovë, Maqedoni, Mal të Zi, Serbi, Sanxhak, Bosnjë, ndjenja për nacionalizmin është e theksuar shumë. Duke shëtitur me një shoqërues timin, e pyeta për atë se përse Hollivudi po i portretizon shqiptarët si mafiozë e gangsterë? Ai paksa me ironi më tha se ne jemi të parët në çdo gjë dhe filloi të përmend Kelmendin në xhudo, Mustafin, Xhakën e Shqirin në futboll, Albanin, Abdul Kadrin dhe Shuajbin në hadith. Ajo që më çuditi edhe më shumë është se edhe poeti i njohur egjiptian, Ahmed Rami, ishte shqiptar. Edhe aktorët Ahmed Madhhar dhe Lejla Fevzi kishin rrënjë shqiptare, e mos pyet për Muhammed Ali Pashën, me të cilin disa historianë e lidhin fillimin e rilindjes arabe.

Ajo që kam parë në këtë vend e që më ka mahnitur më së shumti është valëvitja e flamurit amerikan në çdo vend dhe fotot e ish-presidentit amerikan Bill Klinton në sheshe, restorante, dyqane e madje edhe në shtëpi. I tërë populli atje, të mëdhenj e të vegjël, e donin Amerikën dhe shprehnin admirimin dhe mirënjohjen e tyre për të. Me kujtohet se kur vizituam kryetarin e një bashkie në zyrën e tij, në tavolinën e tij pashë flamujt e Amerikës, Shqipërisë dhe Kosovës. Ia parapriva menjëherë me pyetje: mund ta marr me mend pse e ke vendosur flamurin e Kosovës, po përse këta dy flamujt tjerë? Më tha: Po të mos ishte Zoti, së pari, e pastaj Amerika, serbët nuk do të ndalnin masakrat e tyre ndaj nesh para syve të tërë botës. Përkrah nesh në ato kohë të spastrimit etnik nuk kishte ngel askush ose fare pak. Me intervenimin e Amerikës nëpërmjet NATO-s, u ndalën masakrat dhe jeta rifilloi përsëri. Për këtë shkak i detyrohemi shumë Amerikës. Ndërsa sa i përket flamurit të Shqipërisë, është flamuri ynë kombëtar. Me këtë kemi sfiduar xhandarmërinë serbe dhe me të kemi kërkuar pavarësinë e vendit tonë.

Kosova është vend i bukur. Ai që e viziton, veçmas në pranverën e hershme, mahnitet nga bukuria e saj. Në këtë kohë, e veshur me të bardhë nga bora që ende nuk ka shkrirë dhe nga uji që gufon e rrjedh në lumenj, Kosova të duket si një parajsë e vërtetë. Nëse zgjat duart për ta mbushur një grusht nga ky ujë, do të përfshihesh nga një ndjenjë e veçantë e nëse e shijon, do të përjetosh ëmbëlsi që unë nuk di në jetën time të kam shijuar të ngjashëm me atë të ujit që piva atje. Kosova është vend turistik i klasit të parë. Edhe pse tani për tani familjet e gjirit arab preferojnë Bosnjën, kam përshtypjen se brenda pesë viteve të ardhshme, Kosova do të jetë destinacioni i tyre i ri, për shkak të karakteristikave që ofron për familjet konzervative.

Nuk mund ta harroj entuziazmin e shoqëruesit tim, hoxhës Musli nga qyteti i Pejës ndërsa po kalonin nëpër fshatin e Abdul Kadir Arnautit, hadithologut të Shamit, për të hyrë më pas në ato male të larta e të gjelbëruara që nuk mbaronin kurrë. Pamje përrallore që të magjepsnin. Më kujtohet se u ula rrëzë një bjeshke në një fushë të gjelbëruar në një lendinë të gjelbër dhe nga bukuria që shihja para vetes shpirti nuk ma thoshte që të çohem e ta braktis atë vend.

E kam vizituar edhe qytetin e Vushtrrisë ku kam parë njerëzit që nuk reshtnin së falënderuari EBA-të. Atje më parë kishte qenë një kontingjent i forcave të EBA-së që kishte qëndruar dy vite. Shejh Zayed bin Sultani -rahmet pastë- kishte ndërtuar një spital në këtë qytet, të cilin e vizitova kalimthi. Po kështu kishte ndërtuar një xhami të madhe, e cila mbante emrin e tij. Pata nderin të falem në këtë xhami. Shoqëruesi im[1] më tha se nuk ka familje në Vushtrri që nuk e falënderon Shejh Zayedin dhe që nuk lutet për të, për shkak të mirave që kanë parë prej tij.

Kam takuar edhe Myftiun e Kosovës, njëherësh kryetar i Bashkësisë Islame atje, hoxhën Naim Tërnava, një nga heronjtë e këtij vendi dhe mik e dashamir i Mbretërisë Saudite. Nuk kursehej nga krenaria që ndiente për takimin me mbretin tonë Abdullah, rahmet pastë, tre porositë e të cilit vazhdonte t’i kujtonte ende me kënaqësi: largimin e radikalistëve nga vendi, durimin dhe angazhimin për ndërtimin e Kosovës. Shkëlqesinë e tij e pyeta për  Iranin nëse kishin arritur të depërtonin siç kishin depërtuar në Bosnjë ku disa bonjakë ishin shndërruar në shiitë. Ai prerazi ma tha: nuk kanë mundësi të hyjnë në vendin tonë. Ata më kanë ardhur mua  dhe më kanë ofruar një çek me shumë të majme parash që t’iu jap leje për të hapur vetëm një qendër iraniane këtu në Kosovë por unë kam refuzuar rreptësishtë dhe iu kam thënë: këto vende për shekuj janë myslimanë sunnitë dhe unë nuk lejoj kurrë që shiizmi të përhapet këtu. Ata mund të na vardisen por ne jemi kundër tyre.

Shkëlqesia e tij falënderoi shumë edhe Shejhun Muhammed El-Isa duke thënë se vizita e tij vitin e kaluar ishte e suksesshme. Ai konsideronte se me ardhjen e tij në krye të Rabitas, kjo e fundit ka marrë një kthesë të re në veprimtarinë islame. Vizioni i Dr. El-Isa për Islamin në Evropë është tolerant, i hapur dhe punon në përmirësimin e imazhit të Islamit. Ne e inkurajojmë dhe me kënaqësi presim nismat sikur kjo. Ai po kështu foli fjalë të mira për Këshillin Ndërkombëtar të Kur’anit Fisnik dhe rolin e tij në mbështetjen e garave të Kur’anit në Kosovë.

Kam ende për të folur shumë për Kosovën por këtë gjerësisht do ta bëj në një libër të cilin jam i vendosur ta publikoj së shpejti me lejen e Allahut. Ajo që dua të them këtu është se shqiptarët nuk janë turq në origjinë dhe se ata ëndërrojnë krijimin e një Shqipërie të madhe. Personalisht, kam bindjen se brenda pak dekadave do ta bëjnë këtë dhe për herë të parë, pas shekujsh sundimi nga të huajt, do ta sundojnë vetveten. Të mendohet se shqiptarët kanë varësi politike, është gabim. Ata kanë qëndrimet dhe politikën e tyre të pavarur.

Kosova mund të luajë rol të rëndësishëm në përmirësimin e imazhit të Islamit në Evropë, për shkak të evropianizmit të saj, pozitës së SHBA-ve në mesin e popullit të saj dhe injorimit perëndimor që i bëhet vendeve tjera islame, veçmas Turqisë[2].

Përshtati në shqip: Dr. Sedat ISLAMI

—————————————-

[1] Përkthyesi i këtij artikulli.

[2] Artikulli është publikuar në gazetën elektronike Enha (http://www.an7a.com) më 3 maj 2018.

KËSHILLA FETARE PËR RRITJEN E SIGURISË NË TRAFIK

KËSHILLA FETARE PËR RRITJEN E SIGURISË NË TRAFIK

 

Të dashur vëllezër besimtarë!

Një nga problemet me të cilat po ballafaqohemi si shoqëri është edhe mungesa e sigurisë në trafik. Vetëm këtë vit (janar-qershor) janë shënuar mbi shtatëmijë aksidente të cilat kanë marrë jetën e mbi 50 (pesëdhjetë) personave ndërsa kanë lënë me lëndime mbi 5600 (pesëmijë e gjashtëqind) të tjerë[1]. Rasti i shuarjes së një familje të tërë, familjes Sadikaj nga Suhareka[2], për të cilët e lusim Allahun t’i ketë mëshiruar, na ka prekur të gjithëve dhe na ka detyruar që ta trajtojmë këtë problematikë më seriozisht. Aksidentet në trafik janë bërë dukuri vrasëse. Sipas autoriteteve, shkaktarë kryesorë të tyre janë pakujdesia, shkelja e rregullave të komunikacionit, tejkalimi i shpejtësisë me theks të veçantë, vozitja nën ndikimin e alkoolit, etj. Me një fjalë, faktori njeri është shkaktari kryesor, andaj, duke u nisur nga obligimi ynë fetar e qytetar për të kontribuar për të mirë në shoqëri, veçmas kur dihet se viti 2018 nga organet qeveritare është shpallur si vit i sigurisë në trafikun rrugor, hutben e kësaj xhumaje do t’ia kushtojmë sigurisë në trafik si kontribut konkret në fushatën e vetëdijesimit dhe sensibilizimit për rritjen e sigurisë në trafik.   

 

Besimtarë të nderuar!

Dijetarët dhe shkollarët myslimanë, duke parë shtimin e aksidenteve nga dita në ditë, janë marrë me këtë problematikë dhe, duke iu referuar teksteve dhe rregullave fetare[3], kanë nxjerrë një kod rregullash e udhëzimesh[4], pjesë të të cilit do t’i prezantojmë sot para jush në këtë hutbe:

1)      Respektimi i shenjave të trafikut është detyrim që, përderisa nuk bie ndesh me fenë, duhet respektuar patjetër. Respektimi i këtyre rregullave nënkupton ruajtjen e jetës për vete dhe për të tjerët. Për këtë shkak, feja na urdhëron që të mos i ekspozohemi rreziqeve që mund të na kushtojnë me jetë. Allahu thotë:

﴿وَلَا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ

“…mos e çoni veten tuaj në shkatërrim…” [Bekare: 195]

Ruajtja e jetës, siç dihet, është një ndër pesë objektivat kryesore të fesë. Për këtë shkak, dënohet rëndë cenimi i saj, qoftë ndaj vetvetes, qoftë ndaj të tjerëve[5].

2)      Shoferi është përgjegjës për dëmin që e shkakton nga pakujdesia dhe shkelja e rregullave. Për këtë shkak, kërkohet maturi. Pejgamberi a.s. ka thënë: “Jini të matur dhe mos u ngutni sepse nuk është mirësi të ngutni.”[6] Në koment të hadithit qëndron se nuk duhet ngutur kafshën ose mjetin e udhëtimit, pra nuk duhet vozitur me shpejtësi të madhe[7].

3)      Shoferi duhet patjetër të jetë i pajisur me leje të vozitjes.

4)      Rruga nuk është pronë individuale që dikush të ketë të drejtë ta uzurpojë, ngushtojë, devijojë.

5)      Ndalohet ndërmarrja e veprimeve që mund të shkaktojnë aksidente, si: prishja e rrugës, hapja e gropave, etj. Kjo ndalesë vlen edhe kur ndërhyrja në rrugë bëhet për qëllime të mira por që nuk vendosen shenjat paralajmëruese. Për këtë shkak, përkujdesja për rrugën është prej pjesëve të besimit dhe prej lëmoshës, derisa dëmtimi i saj është mëkat. Pejgamberi a.s. ka thënë:

  • “Besimi është shtatëdhjetë e ca degë: më e larta është dëshmia la ilahe il-laAllah ndërsa më e ulëta është heqja e pengesave nga rruga.”[8]
  • “Largimi i pengesave nga rruga është lëmoshë.”[9]
  • “Kush e dëmton myslimanin, Allahu do ta dëmtojë atë.”[10]
  • “Duhet mallkuar atë që dëmton besimtarët në rrugën e tyre!”[11]

6)      Lejohet gjobitja e atyre që shkelin rregullat në trafik, veçmas kur ato janë shkak i shpërfilljes së ndalesave fetare. Jo rrallë ndodhë që aksidentet të shkaktohen pse disa vozitës janë nën ndikimin e alkoolit, kësaj pije të urryer e cila të humb mendjen dhe jetën.

 

Të respektuar xhematlinj!

Nuk janë vetëm rregullat ato që duhen të kihen parasysh por edhe etika. Nga udhëzimet e përgjithshme fetare për etikën në rrugë, dijetarët myslimanë kanë kërkuar që ajo të aplikohet edhe në trafik. Duke iu referuar porosive kur’anore dhe profetike[12] për mirësjelljen dhe buzëqeshjen kur të takohemi me njëri tjetrin, për mos provokimin nga injorantët, për largimin e pengesave nga rruga, kanë kërkuar që në trafik:

  • ta respektojmë njëri tjetrin,
  • të jemi të matur dhe gjakftohtë,
  • të lirojmë rrugën në rast nevoje, 
  • të këshillojmë njëri tjetrin për kujdes në rrugë,
  • të këshillojmë njëri tjetrin për respektim të ngasësve tjerë,
  • të heqim nga rruga gjërat që mund të jenë shkak i aksidenteve,
  • të kemi kujdes veprimet që mund të neveritin të tjerët, etj.

 

Të dashur vëllezër!

Duke përfillur këto rregulla fetare dhe këtë etikë, ne, jo vetëm që do të ruajmë veten dhe të tjerët, do të ruajmë pasuritë tona dhe do të ndërtojmë një shoqëri që respektin e ndërsjellë e ka imazhin më të theksuar, por edhe do të fitojmë kënaqësinë dhe shpërblimet e Zotit. Nëse për mungesë respekti ndaj njëri tjetrit e për kërcënime fizike dhe për pengesa e dëmtime në rrugë janë par  janë paraparë dënime, për respekt e ruajtje të njëri tjetrit dhe për mirësjellje në rrugë janë paraparë shpërblime. Pejgamberi a.s. ka thënë: “Një njeri kaloi pranë një dege të një peme që kishte rënë në rrugë, të cilën e largoi duke thënë: Pasha Allahun, do ta largoj që të mos i dëmtojë myslimanët. Allahu (e shpërbleu për këtë vepër dhe) e futi në Xhennet.[13][14]

 

(http://indeksonline.net/imamet-kosovare-japin-keshilla-si-te-shmangen-aksidentet-ne-komunikacion-foto/)


[2] Më datën 8.7.2018 pesë anëtarët e familjes Sadikaj që po vinin nga Zvicra për pushime humbën jetën në Duhël.

[3] Sa për ilustrim, shih ajetin 59 nga kaptina Nisa: “O besimtarë! Bindjuni Allahut, bindjuni të Dërguarit dhe atyre që drejtojnë punët tuaja.”; hadithin e shënuar nga Ibn Maxheh: “Nuk ka dëm dhe as kthim të dëmit me dëm!”;  rregullin: ‘Veprimet e pushtetarëve tanë janë të lidhura/kushtëzuara me interesin e popullatës.’ Sigurisht, në vënien e rregullave të trafikut ka interes për ne dhe jetët tona.

[4] Shih: vendimin e Akademisë së Fikhut Islam (organ i OKI), nr. 71, fq. 162-163 të marrë në sesionin e tetë, 1414 h;

[5] Shih ajetin 68 nga kaptina Furkan: “…nuk vrasin njeri, gjë që Allahu e ka ndaluar, përveçse me të drejtë…”, dhe ajetet 29-30 nga kaptina Nisa; “…dhe mos e vritni veten (dhe njëri-tjetrin)! Vërtet, Allahu është i Mëshirshëm me ju. 30. Këdo prej jush që e bën këtë përdhunisht dhe padrejtësisht, Ne, pa dyshim, do ta hedhim në zjarr. Kjo është shumë e lehtë për Allahun.”.

[6] Hadithin e shënon Buhariu.

[7] Mubarekfuri, UbejduRrahmani, Mir’atu-l-mefatih sherhu Mishkati-l-Mesabih, (Indi: Universiteti selefit, 1984), 9/154.

[8] Hadithin e shënon Muslimi.

[9] Hadithin e shënojnë Buhariu dhe Muslimi.

[10] Hadithin e shënojnë Ebu Davudi dhe Tirmidhiu.

[11] Hadithin e shënon Taberaniu në El-Kebir, nr. 3050.

[12] Sa për ilustrim shih: ajetin 63 nga kaptina Furkan: “Robërit e të Gjithëmëshirshmit janë ata që ecin thjesht nëpër Tokë dhe, kur të paditurit i sulmojnë me fjalë, ata përgjigjen: “Paqe qoftë!”.”; hadithin e shënuar nga Buhariu dhe Muslimi: “Mos qëndroni në rrugë!…Nëse e keni patjetër, atëherë respektojeni kodin e rrugës: ulja e shikimit, shmangia nga dëmtimi i të tjerëve, përshëndetja, dhe urdhërimi për të mirë dhe ndalimi nga e keqja.”

[13] Hadithin e shënon Muslimi.

[14] Referenca kryesore: Dr. Musfir bin Ali Kahtani “Fikhu-l-murur ve âdabuhu fi-l-Islam”, http://www.saaid.net/Doat/msfer/2.htm; Muhammed Tekij Uthmani “Kavaid ve emsail fi havadith es-sejr”, http://main.islammessage.com/newspage.aspx?id=4895; Nuh Ali Selman “Mesulijjetu es-saik esh-sherijjeh an havadithi-s-sejr”, http://aliftaa.jo, fetvaja nr. 408, datë 23.12.2009.