UDHËZIME PËR PLANIN ADHURUES TË DHJETË DITËVE TË FUNDIT TË RAMAZANIT

UDHËZIME PËR PLANIN ADHURUES TË DHJETË DITËVE TË FUNDIT TË RAMAZANIT

 

Pas pak ditësh do të hyjmë në pjesën finale të Ramazanit, në dhjetë ditët e fundit, të cilat janë ditët më me vlerë. Ato janë pjesa e fundit e garës së Ramazanit në të cilën besimtari duhet të jep maksimumin. Në to është Nata e Kadrit, një mirësi ekskluzive e këtij ummeti, e cila është mëkat të lëshohet. Për këtë shkak, interesimi i Pejgamberit ﷺ për këto dhjetë ditë është shfaqur që në fillim, me rastin e urimit të tij për muajin e Ramazanit. Siç qëndron në hadith të saktë[1],  Pejgamberi ﷺ ka thënë: “Iu erdhi Ramazani, (i cili është) muaj i bekuar…Në të Zoti ka përzgjedhë një natë e cila është më të mirë se njëmijë muaj, ai që privohet prej mirësisë së saj, ai vërtetë është i privuar!” Pra, mos shfrytëzimi i kësaj mundësie të artë për të fituar këtë shpërblim të madh, është humbje e madhe. Ai që nuk fillon të lëvizë më shpejt në këto dhjetë ditë për të arritur tek finishi që është gëzim, ai është humbës. E për të mos lejuar humbjen dhe dështimin, na duhet që të vendosim plan të ri për shfrytëzimin e tyre. Duke qenë se mundësitë që na ofrojnë këto dhjetë ditë janë të shumta dhe të ndryshme, planin do tua lëmë ta përpiloni vetë si t’iu përshtatet ndërsa në vazhdim do t’iu ofrojmë -me lejen e Allahut- disa udhëzime dhe rekomandime që duhet të kihen parasysh gjatë përpilimit të këtij plani, në mënyrë që ai të jetë i suksesshëm.

Që të arrijmë mirësitë e këtyre dhjetë ditëve, që tani na duhet vendosmëri. Siç është përshkuar, Pejgamberi Muhammed ﷺ kishte një vendosmëri të rrallë për të përfituar nga këto dhjetë ditë. Aisheja r.a. rrëfen:

كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يجتهد في العشر الأواخر ما لا يجتهد في غيره

“I Dërguari i Allahut angazhohej në dhjetë ditët e fundit më shumë se në ditët e mëhershme.[2]

Kjo vendosmëri është e nevojshme sepse mirësia që po kërkojmë, Nata e Kadrit, është e fshehur, andaj duhet kërkuar atë që nga fillimi i këtyre dhjetë ditëve e deri në fund të Ramazanit. Pejgamberi Muhammed ﷺ ka thënë:

الْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَ

Kërkojeni Natën e Kadrit në dhjetë netët e fundit të Ramazanit…

Sikur edhe në punë tjera, edhe në adhurim, për të qenë më i suksesshëm, ai interesohej që pjesë e këtij plani të ishte edhe familja. Për këtë shkak angazhonte edhe familjen, respektivisht i zgjonte nga gjumi që të mos iu ikte koha duke fjetur. Ibni Rexheb Hanbeliu ka thënë: Kur vinte dhjetëshi i fundit, Pejgamberi ﷺ çdo anëtarë të familjes së tij që kishte mundësi për t’u falur nuk e linte pa e zgjuar prej gjumit. Për të shuar mundësitë e përfitimit sa më të madh, angazhimin preferohet shumë ta bëjmë bashkërisht, respektivisht të falemi bashkë në xhami sepse, siç ka thënë Pejgamberi Muhammed ﷺ: “Kush falet me Imamin derisa ta kryejë, i shkruhet sikur të jetë falur tërë natën.” Kjo na jep mundësinë që më pas, secili nga ne të gjejë kohë mjaftueshëm për ta adhuruar Allahun individualisht, respektivisht për të lexuar Kur’an, për të bërë dhikr, për tu lutur. Pejgamberi Muhammed ﷺ ka thënë: “Kush falet në Natën e Kadrit me besim dhe vetllogari, i falen mëkatet e mëparshme.[3]

Ajo që na duhet të kemi parasysh është se në këto dhjetë ditë nuk janë me vlerë vetëm netët, por edhe ditët. Andaj preferohet që të kalohen ditët në xhami. Ka qenë traditë e disa Sahabeve r.a. që të kalojnë kohën në xhami gjatë Ramazanit. Ku u pyetën për urtësinë e kësaj, thanë: Po duam ta ruajmë agjërimin tonë. Pra, të reduktojmë lëvizjet tona në mënyrë që të mos na ikën shpërblimi duke bredhur poshtë e përpjetë. Pejgamberi Muhammed ﷺ ka thënë: “Kush e fal sabahun me xhemat pastaj ulet dhe e përkujton Allahun derisa te lind dielli, pastaj ngritët dhe i fal dy rekate, ka shpërblimin sikur t’i ketë kryer një haxh dhe umre të plotë, të plotë, të plotë.” Mënyra më e mirë e fitimit të shpërblimit do të ishte sikur në këto dhjetë ditë të gjenim kohë për të qëndruar në i’tikaf, gjegjësisht në xhami, që t’i përkushtohemi vetëm ibadetit.

Në fund dua të kthehem në fillim prapë dhe të them se humbja e mirësive të këtyre dhjetë ditëve është humbja më e madhe që mund t’i ndodhë njeriut. Nata e Kadrit nuk është vetëm natë e shpërblimeve por edhe e caktimeve. Allahu thotë:

فيها يفرق كل أمر حكيم

Në atë (natë) zgjidhet çdo çështje në mënyrë të prerë.” [Duhan: 4]

Natën e Kadrit bëhen caktimi vjetor i atyre që do të lindin dhe do të vdesin. Paramendo sa humbje e madhe do të jetë për ne nëse na kalon ky Ramazan pa i shfrytëzuar këto mundësi ndërsa më nuk kemi jetë të presim Ramazana tjerë. Andaj, të nxitojmë që të mos na ikën shpërblimi i madh!

[1] Transmeton Nesaiu ndërsa Albani e ka cilësuar autentik.

[2] Transmeton Muslimi.

[3] Transmetojnë Buhariu dhe Muslimi.

Advertisements

MË LIDH PO DESHE TË MË SHPËTOSH

MË LIDH PO DESHE TË MË SHPËTOSH

 

Morali është petku më i mirë që mund të vesh një njeri. Në Islam moralit i kushtohet vëmendje e veçantë për shkak të lidhjes së tij me Zotin. Pse besimtari ruhet nga mëkatet, pse nderon të tjerët, pse fal e toleron, përgjigja gjendet në besimin e tij. Duke synuar fitimin e kënaqësisë së Zotit dhe shmangien nga hidhërimi i Tij, besimtari jo vetëm që shpëton por vete por edhe ofron model dhe shembull për të tjerët, duke bërë kështu në të njëjtën kohë dy të mira të mëdha. Historia islame ka shënuar ngjarje nga madhështoret sa i përket moralit dhe ruajtjes së tij. Ato ndonjëherë janë aq interesante saqë me magjinë e tyre të bartin në një botë tjetër, të pushtojnë dhe për ca çaste nuk e ndien veten fizikisht. Një nga këta shembuj ose këto ngjarje është dhe ajo e një të riu të sprovuar në nder, i cili bëri atë që nuk di në do ta bënte dikush vetëm e vetëm që t’i shpëtonte kurvërisë. Se për çfarë bëhet fjalë, do të shohim në vazhdim:

Ibn El Xheuzi në librin e tij ‘Dhemmu-l-heva[1]’ citon Xhabir bin Nuhun të ketë thënë: Isha në Medinën e Resulullahit ﷺ dhe derisa po rrija me disa tregtarë në treg kaloi një plak që dukej bukur dhe ishte veshur bukur. Shitësi u ngrit dhe e përshëndeti fillimisht e pastaj edhe e ngushëlloi. Nga përgjigja e plakut kuptova se bëhej fjalë për një humbje të madhe. Shitësi vazhdoi ta ngushëllonte: Duro se durimi është shtylla dhe mbështetja e besimtarit. Shpresoj në Allahun se nuk do të privojë nga shpërblimi!

Kur u kthye shitësi, e pyeta: Kush ishte ky plaku?

Tha: Është një banor i Medinës, hazrexhas.

Çfarë është puna e tij, çfarë i ka ndodhur?- e pyeta.

Tha: I ka vdekur djali. Ka qenë shumë i sjellshëm me prindërit e vet dhe iu ka shërbyer shumë. Ka vdekur por jo si të tjerët.

Si ka vdekur?- i ndërhyra.

Tha: Një grua e martuar kishte rënë marrëzisht në dashuri me të. I kishte çuar lajm disi që të takohej me të, thjesht, për të çuar dashuri, por ai kishte refuzuar kategorikisht duke i thënë:

Harami është rrugë që nuk e trasoj

Dhe nuk i bie andej sa kohë që me njerëz të jetoj

Bë ç’të duash se unë nuk të përgjigjem

Nga ajo që bën ti unë neveritem…

Gruaja iu përgjigj ashpër duke i thënë se fjalët që kishte thënë ishin broçkulla dhe se asaj nuk i interesonte në bënte mëkat apo jo sepse për të feja nuk kishte asnjë rëndësi.

Gruaja nuk ndalej së bëri presion këtij djaloshi. Ai e diskutoi me një shok të tij këtë punë, i cili e këshilloi ta dërgonte dikë nga familja e tij që t’i fliste për të hequr dorë nga ky mëkat. Djaloshi refuzoi dhe tha se më parë do të pëlqente turpin e dynjasë sesa të pranonte zjarrin e ahiretit.

Gruaja nuk ndalej. I çoi fjalë që o të shkonte ai tek ajo, o ajo do të shkonte tek ai. Natyrisht, djaloshi prapë refuzoi duke e qortuar për këmbëngulësinë e saj në mëkat. E kur u lodh së dërguari njerëz që ta bindnin për këtë punë të shëmtuar, gruaja shkoi tek një magjistare, për t’i bërë magji që ta joshte në punë të pistë me të. Një natë, derisa djaloshi ishte duke qëndruar me babanë e vet, i ndodhi diç e çuditshme. Përnjëherë iu zgjuan ndjenjat dhe epshi. U çua shpejt e shpejt dhe filloi të falte namaz dhe të qante. Falej por kjo gjendje nuk i largohej.

Babai e pyeti se çfarë i ndodhi që përnjëherë ndryshoi kështu.

O babai im, po deshe të më shpëtosh, më prangos, ngase jam duke parë që nuk jam vetvetja.

Babai qante dhe e pyeste të birin t’i tregonte se çfarë kishte ndodhur.

Djaloshi ia tregoi rrëfimin.

Atëherë babai u çua dhe e prangosi si dhe e mbylli në një dhomë. Djaloshi kishte tundime dhe mundime të mëdha njëkohësisht duke e bërë të bërtiste me zë. Pas pak, britmat pushuan. Djaloshi kishte rënë në tokë ndërsa nga hundët i dilte gjak. Kishte vdekur.

Po, kishte vdekur ndërsa kishte refuzuar që të bënte mëkat.

 

[1] Ibn El Xheuzi, AbduRrahman bin Ali, Dhemmu-l-heva, ver. Mustafa Abdul Vahid, konsulent: Muhammed Gazali, fq. 258-260.

DEVOTSHMËRIA SI QËLLIM KRYESOR I AGJËRIMIT

DEVOTSHMËRIA SI QËLLIM KRYESOR I AGJËRIMIT

Dr. Sedat ISLAMI

 

Me gjithë të mirat e shumta shëndetësore, edukative e shpirtërore që ka agjërimi, në Kur’an devotshmëria është nënvizuar si qëllim kryesor i tij. Allahu thotë:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ

O ju që besuat, agjërimi u është bërë obligim sikurse që ishte obligim edhe i atyre që ishin para jush, kështu që të bëheni të devotshëm.” [Bekare: 183]

Kjo nënkupton se devotshmëria që ka këtë rëndësi duhet të ketë edhe kuptime të mëdha. Me lejen e Allahut do të mundohemi që para jush të sjellim disa nga imazhet e devotshmërisë sipas shpjegimeve që kanë bërë gjeneratat e para – selefi.

 

DEVOTSHMËRIA ËSHTË SHPIRTI I ADHURIMEVE

Nëse i referohemi agjërimit, vërejmë se ana formale e tij nënkupton veprime të caktuara dhe të kufizuara. Bëhet fjalë vetëm për tre gjëra: abstenimin nga ushqimi, pija dhe marrëdhëniet intime. Teknikisht, për të përmbushur obligimin, duhen plotësuar këto tre kushte. Por nëse ndalemi dhe e analizojmë thellësisht agjërimin, vërejmë se, pavarësisht përmbushjes së këtyre kushteve, nëse gjatë agjërimit mungon esenca, qëllimi, mesazhi, atëherë agjërimi refuzohet. Pejgamberi Muhammed ﷺ ka thënë: “Ai që agjëron por nuk iu është larguar shpifjes dhe veprimit sipas saj, ai është sikur të mos ketë agjëruar fare ngase Allahu nuk ka nevojë për braktisje të ushqimit dhe pijes prej nesh.” Buhariu.

Zhveshja e agjërimit nga ana thelbësore, nga mesazhet e tij, nga roli dhe funksioni i tij, bën që agjërimi të refuzohet. Këtë aspekt të brendshëm, esencial e thelbësor, Kur’ani e ka përmbledhur në devotshmëri. Pra, devotshmëria është kusht kryesor i pranimit të veprave. Për këtë shkak në Kur’an Zoti na mëson se veprat i pranohen vetëm të devotshmëve.

﴿ إِنَّمَا يَتَقَبَّلُ اللَّـهُ مِنَ الْمُتَّقِينَ

“…Allahu pranon vetëm prej të sinqertëve.” [Maide: 27]

 

DEVOTSHMËRIA ËSHTË PËRCAKTUES I FATIT TË VEPRËS

Besimtari për të qenë në rrugën e drejtë patjetër duhet të bëjë përputhjen ndërmjet shpirtit dhe gjymtyrëve, ndryshe, rrezikon të klasifikohet si hipokrit dhe jo vetëm. I tilli del kundër udhëzimeve të Zotit për mënyrat se si afrohet tek Ai. Më qartë, në aspektin e jashtëm, njeriu mund të kryejë një vepër të mirë, por përderisa në esencë nuk ka qëllim të pastër, refuzohet. Esenca e veprës tregon të vërtetën e saj. Bishr bin Harithi ka thënë: “Kush kërkon pozitat (e dynjasë) nëpërmjet dijes (e cila duhet të bëhet vetëm për Allahun), ai është afruar tek Allahu me atë që Allahu e urren. Për pasojë, të tillin e urren toka dhe qielli.” Dijetarët thonë: “Fatzi dhe i dëshpëruar është ai që, përkundër mundësive për adhurim, nuk ka bërë asgjë. Ndërsa edhe më keq se ky është ai që ka bërë adhurime por me nijet të keq. I tilli është i privuar nga shpërblimi dhe sevapi.” Një njeri i urtë ka thënë: “Nuk ka humbje më të madhe për njeriun se sa ta duan njerëzit për Zotin për shkak të asaj që ai rrejshëm paraqet para tyre ndërsa ta urrejë Allahu për shkak të asaj që ai fsheh në zemër.” Për të mos ndodhur një gjë e tillë, duhet fillimisht të pastrojmë shpirtin që gjithçka të jetë për Allahun, e pastaj vetvetiu shtrihet ndikimi dhe pushteti tek gjymtyrët. Ibn Tejmije ka thënë: ‘Nëse ke rregulluar fshehtësitë (bindjet, zemrën), Allahu t’i rregullon të dukshmet (veprat).’ Nga këtu është thënë se zemra është komandanti ndërsa gjymtyrët janë ushtarët.

 

DEVOTSHMËRIA ËSHTË TREGUES I LIDHJES ME ZOTIN

Nëse ke dëshirë ta dish se je apo jo në rrugë të Zotit, të do dhe të shpërblen apo jo Zoti, atëherë shiko sa je i devotshëm. Devotshmëria është tregues i dashurisë sate ndaj Allahut por edhe i dashurisë së Tij ndaj teje. Nëse ne bëjmë vepra të mira (namaz, agjërim…) atëherë kjo është shenjë e devotshmërisë. Hasan Basriu ka thënë: “Nuk do të mund ta duash Allahun përderisa nuk e do bindjen dhe nënshtrimin ndaj Tij.” Mungesa e devotshmërisë tregon mungesën e dashurisë së Zotit ndaj robit, dhe jo vetëm. Një nga format me të cilat Zoti e ndëshkon robin është edhe zhveshja nga devotshmëria. Kanë thënë dijetarët: Ndëshkimi i Zotit për robin që lajthit nga rruga e drejtë mund të manifestohet në disa forma:

  • Dikë Allahu e ndëshkon rëndë që të ngel si mësim për të tjerët.
  • Dikujt, për shkak të lajthitjes, i dërgohet ndonjë sprovë nga e cila vuan për vite apo mbase edhe tërë jetën.
  • Tjetrit i dërgohet ndonjë problem që ia zbeh kënaqësinë e jetës, dhe
  • Të tjerë që, për shkak të mëkateve, privohen nga adhurimi dhe largohen prej tij. Ky dënim është dënimi më i rëndë që mund t’i ndodhë një besimtari.

Ibn Mubareku ka thënë: Vuhejbi ishte pyetur: A e shijon adhurimin ai që bën mëkat? Jo vetëm ai që bën mëkat por as ai që ka menduar të bëjë mëkat –u përgjigj.

 

DEVOTSHMËRIA ËSHTË ARRATISJE TEK ALLAHU

Devotshmëria nënkupton një frikë e cila shkakton ikjen por jo prej Zotit por tek Zoti. Ka thënë Kasim Hakimi: “Nëse dikush ka frikë diçka, ikën prej saj. Ndërsa nëse dikush ka frikë Allahun, ai ikën tek Allahu.” Devotshmëria është lidhje me Allahun, është preokupim me adhurimet, është gjendje gatishmërie për tu takuar me Allahun. Kjo nuk është frikë që trishton as ndjenjë që shkakton depresion e paralizim nga puna. Përkundrazi. Është forcë që shtyn drejt përsosjes së veprave. Bekr bin Abdullah Muzeniu ka thënë: ‘Nëse ke dëshirë që të të bëjë dobi namazi, me rastin e faljes thuaj: Ndoshta është hera e fundit që falem!‘ Pra, duke përkujtuar fundin e jetës që mund të ndodhë në çdo moment, e me të cilin nënkuptohet kalim tek Allahu për tu shpërblyer për vepra, ne i bëjmë veprat në formë të përkryer.

 

DEVOTSHMËRIA ËSHTË DIJE

Devotshmëria është emocion i koordinuar nga dija. Nuk është frikë që tmerron. Fudajl bin Ijjadi ka thënë: “Njeriu ia ka frikën Allahut aq sa e njeh Atë!” Pra, sa më shumë që ta njohësh Allahun, aq më shumë ia ke frikën Atij. Një njeri i urtë ka thënë: “Ke frikë Allahun sipas mundësisë që Ai ka ndaj teje dhe turpërohu prej Tij sipas afërsisë së Tij ndaj teje.” Bilal bin Seidi ka thënë: “Mos shiko sa është i vogël mëkati por shikoje se kujt po i bën mëkat?

 

DEVOTSHMËRIA ËSHTË MËLMESA E DUHUR E ADHURIMIT

Nëse një gjelle i vëmë sheqer ose një ëmbëlsirë kripë, ato do të ngelin formalisht gjellë dhe ëmbëlsirë por në esencë pa shijen përkatëse. Kështu qëndron puna me adhurimet kur zhveshën nga devotshmëria: formalisht adhurime, brenda të zbrazëta. Për këtë shkak, risitë janë parë si sëmundje të cilat adhurimeve i shkaktojnë rënien e devotshmërisë. Imam Euzaiu ka thënë: “Nuk ndodhë një njeri ta shpik një risi në fe e të mos privohet nga devotshmëria (ver’i).

Nëse kjo i ndodhë një risimtari, një besimtari të sinqertë e të devotshëm i mundësohet që nga adhurimi i vet të përjetojë kënaqësi tre herë. Abdullah bin Vehbi ka thënë: “Çdo gjë e shijshme të dhuron vetëm një kënaqësi, me përjashtim të namazit, i cili ka tre kënaqësi: një gjatë kryerjes së tij, tjetrin kur ta kujtosh adhurimin dhe të tretin kur të shpërblehesh për të.”

 

DEVOTSHMËRIA ËSHTË MBUROJË

Ajeti i agjërimit që cituam fillon me thirrje “O ju besimtarë…”, vazhdon me përshkrim të detyrës “…iu është obliguar agjërimi…”, mbaron me përshkrimin e efektit të këtij obligimi “…që të jeni të devotshëm.” Nëse lexojmë më thellësisht këtë ajet, ne mund t’i deshifrojmë tablonë e jetës dhe rregullat e saja. Jeta është arenë. Mëkatet janë ato që na sulmojnë gjithandej. Për tu mbrojtur na duhet një mburojë. Veprat e mira, me theks të veçantë agjërimi, na dhurojnë mburojën kundër mëkateve, të cilën e quajmë devotshmëri. Për këtë shkak, Pejgamberi Muhammed ﷺ agjërimin e ka quajtur mburojë: “Agjërimi është mburojë…” Dhikrin, që e kryejmë më shpesh gjatë Ramazanit, e ka quajtur kala në të cilën strehohet ushtari që të mos mbytet nga armiku.

 

DEVOTSHMËRIA FORMËSON PERSONALITETIN

Devotshmëria nuk nënkupton vetëm ikjen nga gjërat e ndaluara. Ndonjëherë edhe disa gjëra të lejuara mund të na dëmtojnë. P.sh. protokolli i veshjes parasheh që një zyrtar të mos vesh vetëm se rroba të caktuara, ani pse në raste tjera edhe rrobat tjera mund t’i përdorë. Për besimtarin ka një protokoll që duhet ndjekur strikt, veçmas nëse është njeri që pasohet. Sufjan bin Ujejne ka thënë: “Besimtari nuk mund ta arrijë besimin e vërtetë përderisa ndërmjet tij dhe harameve të mos vë një mur ndarës prej hallalli…” Omeri r.a. ka thënë: “I braktisnim 9/10 e hallallit nga frika e rënies në haram.” Ebu Derda r.a. ka thënë: “Devotshmëria plotësohet kur ruhesh nga ajo që sipërfaqësisht duket hallall nga frika që të mos biesh në haram.” Musa bin A’jen rrëfen: Më ka thënë Euzaiu: “O babai i Seidit, më parë, kur nuk njiheshim e nuk pasoheshim, bënim shaka e qeshnim. Tani që (jemi bërë dijetarë) e pasohemi, konsideroj se nuk na takon më shumë se të buzëqeshim (pra duhet të përmbahemi më shumë).” Ibn Kajjimi ka thënë: “Devotshmëria është tre shkallë: mbrojtja e zemrës nga mëkatet dhe ndalesat, pastaj mbrojtja e saj nga të papëlqyerat dhe shkalla e tretë mbrojtja nga gjërat e panevojshme dhe të padobishme.

Ibn El Xheuzi shpalos edhe një detaj tjetër të kësaj dukurie. Thotë: “Paramendo, nëse zemra errësohet vetëm pse zhytet në mubah (gjëra të lejuara), si do të jetë gjendja e saj nëse zhytet në harame?” Pra, lëshimi në gjëra të lejuara ta errëson zemrën dhe kështu dalëngadalë të zhvendos nga hallalli në haram.

 

DEVOTSHMËRIA ËSHTË ZGJEDHJA E SË DUHUR

Devotshmëria nënkupton të jesh në vijë me udhëzimin hyjnor. Kjo nënkupton që për çdo rast dhe gjendje, duhet të zgjedhësh të duhurën. Më konkretisht, njëri nga të parët ka thënë: “Jeta e njeriut sillet ndërmjet katër gjendjeve: adhurimit, të cilit nuk duhet t’i ndahet, mëkatit, të cilin duhet braktisur menjëherë dhe duhet kërkuar falje, mirësisë, për të cilën duhet falënderuar, dhe sprovës, ndaj të cilës duhet duruar.”

Këshilla nga Sufjan Theuriu

Këshilla nga Sufjan Theuriu

 

1.        Mësojeni diturinë, pastaj memorizojeni atë, pastaj punoni sipas saj dhe në fund: përhapeni atë!
2.        Në të kaluarën pasuria urrehej ndërsa sot është bërë mburojë e besimtarit.
3.        Ke kujdes zemërimin e Zotit në tre gjëra:

  1. Të mos kryesh atë që ta ka urdhëruar
  2. Të mos ndahesh i pajtuar me atë që ka caktuar për ty, dhe
  3.         Të kërkosh diç nga dynjaja dhe të mos e fitosh e pastaj të hidhërohesh me Zotin tënd. 
4.        Ndreqe brendësinë tënde, Allahu ta ndreq anën tënde të dukshme. Përmirësoji raportet me Allahun, Allahu t’i përmirëson raportet me njerëzit. Puno për ahiret, e për dynja mos ke dert, Allahu të mjafton. Shite dynjanë për ahiretin, që t’i fitosh të dyja, e mos e shit ahiretin për dynjanë, që t’i humbasësh të dyja.
5.        Nëse han pak, nata është e jotja (për adhurim sepse ushqimi i tepërt sjell gjumin). Nëse agjëron, dyert e mëkateve të mbyllen dhe të hapen dyert e adhurimit. Nëse flet pak, të zbutet zemra. Nëse heshtë, përvetëson devotshmërinë.
6.        Nëse të vjen vëllai për vizitë, mos i thuaj: do të hash apo të të përgatisim pak ushqim, por përgatitja dhe shtroja. Nëse ka uri, han, ndryshe çoje sofrën!
7.        Nëse dikujt i shkon mendja të fabrikojë hadithe, do ta zbulojë Allahu qoftë edhe brenda shtëpisë së vet.
8.        Djalli më shumë e do risinë se sa mëkatin, sepse njeriu pendohet nga mëkati ndërsa nga risia – bidati nuk pendohet.

[Bidatet bëhen zakonisht me pretekst adhurimi. Pra, ata që i bëjnë bidatet, konsiderojnë se janë duke bërë mirë, andaj edhe nuk i ndahen atyre.]

9.        Senedi është arma e besimtarit, e nëse nuk ka armë, me çfarë do të luftojë?
10.    Melekët janë rojet e qiellit ndërsa hadithologët rojet e tokës.
11.    Pasuria është sëmundje e këtij ummeti ndërsa dijetari është mjeku i tij. Nëse mjeku e sëmurë veten, atëherë kur do të shërohen njerëzit?
12.    Në të kaluarën takimi i njerëzve ndërmjet vete ishte i dobishëm ndërsa sot duhet t’i braktisësh që të shpëtosh.

[Muhabete e njerëzve sot janë kryesisht në gjëra të pavlera: përgojim, shpifje, bartje fjalësh, muhabete dynjaje, kështu që po qëndrove shumë me të këtillë, të sëmuret zemra.]

13.    Do të vazhdojmë të mësojmë derisa të ketë dijetarë të na mësojnë.
14.    Qytetari më i keq është ai që kërkon dynjanë me punë të ahiretit.
15.    Nuk ka ndodhë që dikush ta vë dorën në pjatën e dikujt e të mos nënçmohet.

[Po u korruptove, fundin e ke të keq.]

16.    Asketizmi nuk manifestohet duke ngrënë ushqime të thjeshta dhe duke veshur rroba zhguni; asketizëm është të mos lidhësh për dynjaje dhe të jesh në gjendje gatishmërie për vdekjen.
17.    Gradat e dijes: e para: heshtje; e dyta: dëgjim dhe memorizim; e treta: veprim sipas dijes; e katërta: përhapje e saj.
18.    Kënaqësia e njerëzve është qëllim që nuk arrihet, sikur që kërkimi i dynjasë është qëllimi që nuk arrihet.
19.    Ranë shiitët e na lanë pa folur për virtytet e Aliut r.a.
20.    Nëse e shoh një gjë që konsideroj se duhet ta urdhëroj ose të ndaloj prej sa dhe nuk e bëj, (nga keqardhja) urinoj gjak.
21.    Njeriut që bën bidate, i përmendën vetëm bidatet, jo më shumë. Nuk përgojohet.
22.    Nderoni njerëzit sipas devotshmërisë së tyre. Ndaj besimtarëve shfaquni modestë ndërsa ndaj mëkatarëve krenarë.

 

 

 

 

 

KËSHILLA NGA IMAM EUZAIU (88-157)

KËSHILLA NGA IMAM EUZAIU (88-157)

 

1.       Besimtari flet pak e punon shumë. Hipokriti flet shumë e punon pak.
2.       Musa bin A’jen rrëfen: Më ka thënë Euzaiu: O babai i Seidit, më parë, kur nuk njiheshim e nuk pasoheshim, bënim shaka e qeshnim. Tani që (jemi bërë dijetarë) e pasohemi, konsideroj se nuk na takon më shumë se të buzëqeshim (pra duhet të përmbahemi më shumë).
3.       Kush e kujton shpesh vdekjen, i mjafton edhe puna e paktë. Kush e di se fjalët i llogariten si vepra, do t’i pakësoj ato.
4.       Nëse Allahu nuk ia do të mirën një populli, ua hap derën e polemikës, ndërsa nëse ia do të mirën, ia hap derën e punës.
5.       Ai që merr pason gabimet e dijetarëve, do të del nga Islami.

[Ai që ndjek dhe gjurmon për gabime të dijetarëve, për t’i nënçmuar e përbuzur, do të akumulojë të këqija të shumta, të cilat mbase edhe e shkatërrojnë.]

6.       Nuk ndodhë një njeri ta shpik një risi në fe e të mos privohet nga devotshmëria (ver’i).