TESTIMI I BINDJES NË FUND TË RAMAZANIT

TESTIMI I BINDJES NË FUND TË RAMAZANIT

 

Agjërimi, edhe pse manifestohet fizikisht duke abstenuar nga ushqimi dhe pija, në esencë ka të bëjë me bindjet. Është veçuar nga adhurimet tjera, si adhurim ekskluziv për Allahun, pikërisht për shkak të bindjeve. Abstenimi nga ushqimi nuk është tjetër vetëm se reflektim i kësaj bindjeje. Në hadith kudsijj qëndron: “…i braktisë ushqimin, pijen dhe marrëdhëniet me gruan për hir Timin…” Pra, njeriu agjëron sepse kërkon kënaqësinë e Allahut dhe shpërblimin e Tij. Bindja, si thelb i agjërimit, vërehet edhe në qëllimin fetar të tij. Allahu në Kur’an na ka mësuar se synim i agjërimit është devotshmëria, pra bindja se duhet respektuar fjalët dhe vendimet e Allahut.

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ

O ju që keni besuar, agjërimi është obliguar për ju, siç ka qenë edhe për popujt e mëparshëm, që të bëheni të devotshëm!” [El-Bekare: 183]

Tani që jemi afër ndarjes me Ramazanin, bindja është gjëja e parë që duhet ta testojmë, në mënyrë që Ramazani të vazhdojë të reflektojë në jetën tonë edhe pas kalimit të tij. Më qartë, sot duhet t’ia parashtrojmë vetes këtë pyetje:

Çfarë kam në mendje të bëj pas Ramazanit?

Cilat janë planet e mia?

Do t’i kthehem avazit të vjetër apo do të vazhdoj me mësimet e Ramazanit?

Para se të marrim vendimin, të dëgjojmë disa këshilla të dijetarëve të gjeneratave të para. Ka’bi ka thënë: “Kush agjëron Ramazanin ndërsa vendos që Allahut mos t’i bëjë mëkat pas Ramazanit, ai do të hyjë në Xhennet pa u pyetur dhe pa u marrë në llogari. Ndërsa kush agjëron Ramazanin kurse në shpirt fsheh vendosmërinë për t’iu kthyer mëkateve pas Ramazanit, agjërimi do t’i refuzohet.”[1] Bishr Hafiun e pyetën për disa njerëz që në Ramazan adhuronin Allahun dhe përpiqeshin për vepra të mira ndërsa kur mbaronte Ramazanin i ktheheshin avazit të vjetër. Njerëz të këqij janë ata që Allahun e njohin vetëm në Ramazan– u përgjigj ai.[2]

Pra, vendimi që do të marrësh sot ndikon në pranimin ose jo të agjërimit por edhe në reflektimin e tij më pas në jetën dhe veprimtarinë tënde. Që të mos e shkatërrojmë agjërimin tonë, në vazhdim do të përmend disa këshilla që na forcojnë shpirtërisht e fizikisht për të vazhduar me mësimet e Ramazanit.
1. Përkujtimi se mëkatet shkatërrojnë veprat
Mëkatet pas Ramazanit reflektojnë formalitetin tonë në adhurim. Nëse i kthehemi mëkateve, ne d.t.th. agjërimi ka qenë adet, jo ibadet. Kjo nënkupton ta ndërtosh shtëpinë e pastaj ta shkatërrosh atë. Allahu ka thënë:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَلَا تُبْطِلُوا أَعْمَالَكُمْ

O ju që keni besuar! Binduni Perëndisë dhe Pejgamberit (të Tij) dhe mos i prishni veprat tuaja!” [Muhammed: 33]

Në komentim të këtij ajeti, Sa’di ka thënë: ‘Ndalimin për prishjen e veprave përfshin periudhën pas kryerjes së tyre, prishje kjo që bëhet me përmendje të veprave, me vetëmashtrim, mburrje, bërje të mëkateve të cilat zbehin veprat ose i zhveshin nga shpërblimet…’

2. Përfundimi me përulje dhe modesti
Allahu pranon vetëm prej të devotshmëve, kështu që, si besimtarë, me rastin e përmbylljes së veprave, duhet ta të shfaqim përulje dhe modesti, që Allahu të na pranojë. Allahu ka thënë:

وَالَّذِينَ يُؤْتُونَ مَا آتَوا وَّقُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ أَنَّهُمْ إِلَى رَبِّهِمْ رَاجِعُونَ

Dhe, ata të cilët japin (sadaka-zeqatë) nga ajo që u është dhënë, pse dinë se do të kthehen te Zoti i tyre, andaj zemrat e tyre i kanë të frikësuara.“ (el-Mu’minune, 60)

Aliu [Allahu qoftë i kënaqur me të] thoshte: Interesohuni më shumë për pranimin e veprës sesa për kryerjen e saj, a nuk keni dëgjuar Allahun e Madhëruar të ketë thënë:

إِنَّمَا يَتَقَبَّلُ اللَّـهُ مِنَ الْمُتَّقِينَ

…All-llahu pranon vetëm prej të sinqertëve.” (el-Maide, 27)

Feddale Ibn Ubejdi [Allahu qoftë i kënaqur me të] thoshte: Sikur ta dija se Allahu i Madhëruar ma ka pranuar një vepër, qoftë edhe sa madhësia e kokrrës së bizeles, kjo do të ishte më e dashur për mua se sa dynjaja dhe çdo gjë që është në të, ngase Allahu ka thënë:“…All-llahu pranon vetëm prej të sinqertëve.” (el-Maide, 27)

3. Vazhdimi me frymën e Ramazanit
1)     Ramazani na ka mësuar se ne disponojmë me fuqi dhe potencial shpirtëror e fizik për ta adhuruar Allahun. Kështu, nëse në Ramazan, për hir të Allahut, i kemi braktisur edhe hallallit, si të mos i braktisim haramet pas ramazanit. Nuk kemi ngrënë e nuk kemi pirë, jo pse buka e uji nuk janë hallall, por për shkak se Allahu ka kërkuar prej nesh kështu, e si të mos braktisim atë që me Kur’an e Sunnet na është ndaluar?!

2)     Nëse kemi agjëruar tridhjetë ditë, a nuk kemi mundësi që të agjërojmë dy ditë në javë?? Kemi falur çdo natë nga 20 rekate namaz vullnetar, a nuk kemi mundësi që çdo natë të paktën dy regate t’i falim?! Gjithsesi se po, andaj të vazhdojmë me bindjet dhe praktikën e Ramazanit, që të shpëtojmë në këtë dhe botën tjetër!

3)     Nëse kemi ftuar miq e dashamirë në iftara, nëse kemi dhënë sadaka e lëmoshë, a nuk kemi mundësi që, të paktën, një herë në muaj të ndajmë nga pasuria jonë një pjesë simbolike për të varfrit?

Allahun e lus të na pranojë agjërimin, të na falë gabimet, të na mundësojë ta adhurojmë përherë derisa ta takojmë!

 

 

[1]Letaifu-l-mearif, fq. 136-137.

[2]Miftahu-l-efkar li-t-teehhub li Dari-l-karar, 2/283.

Devotshmëria

 

DEVOTSHMËRIA
Devotshmëria është urdhër i Allahut drejtuar besimtarëve: “O ju që besuat, kini frikë All-llahun me sinqeritet të vërtetë dhe mos vdisni, pos vetëm duke qenë muslimanë (besimtarë)!” [Ali Imran: 102]

Devotshmëria është pajisja më e mirë e rrugëtimit për në ahiret dhe gjëja më e mirë që ruajmë e deponojmë për veten tonë. Allahu ka thënë: “…Dhe përgatituni me furnizim (për rrugë), e furnizimi më i mirë është devotshmëria, e ju të zotët e mendjes keni dronë Time.” [El-Bekare: 197]; “O ju që besuat, frikësojuni All-llahut dhe le të shikojë çdonjëri se çka ka bërë për nesër. Dhe frikësojuni All-llahut! S’ka dyshim se All-llahu është i Njoftuar për atë që punoni!” [El-Hashr: 18]

Profeti Muhammed [Paqja qoftë mbi të!] ka thënë: “Ke frikë Allahun kudo që të jesh!…”[1]

Por, çfarë në të vërtetë nënkupton devotshmëria? Si manifestohet ajo? Cila është esenca e saj?

Devotshmëria nënkupton të përfillësh fjalën e Zotit duke çuar në vend urdhrat dhe duke iu shmangur ndalesave.  Takvaja ose devotshmëria është lëvizje, veprim.  Aliu ka thënë: “Devotshmëria është të kesh frikë prej Allahut, të veprosh sipas Kur’anit, të kënaqesh me pak dhe të përgatitësh për udhëtimin në Ahiret.”[2]  Takvaja nuk është formalitet, që shprehet në mënyrë verbale dhe demonstrohet në mënyrë skenike. Takvaja, siç do të shprehej Talk bin Habibi, është ‘ta adhurosh Allahun, me dritë (udhëzim) prej Tij dhe duke shpresuar shpërblimin e Tij, si dhe të braktisësh mëkatet për hir të Allahut, me dritë (udhëzim) prej Tij dhe duke u frikësuar nga ndëshkimi i Tij.’[3] Dijetarët kanë thënë: “Nuk është i frikësuar (devotshëm) ai që qanë e fshin lotët; i frikësuar është ai që braktisë atë që ka frikë se mund t’ia sjell dënimin.[4]

Devotshmëria është frikë, por jo e atillë që të bën të ikësh prej Allahut. Është frikë që të nxit të ikësh tek Allahu. Ebu-l-Kasim el-Hakimi ka thënë: “Kush ka frikë prej diç, ikën prej saj, ndërsa kush ka frikë Allahun, ikën tek Ai.[5] Është frikë e cila nënkupton vendosjen e një barriere ndërmjet teje dhe mëkatit, asaj që e hidhëron Allahun. Ibn Rexhebi ka thënë: “Devotshmëria në esencë nënkupton vendosjen e një barriere ndërmjet njeriut dhe asaj që ka frikë, e cila e ruan prej kësaj të fundit. Më konkretisht, devotshmëria e robit për Allahun nënkupton që adhurimet dhe shmangien/largimin nga mëkatet t’i vendosë si masë mbrojtëse ndërmjet tij dhe hidhërimit, zemërimit dhe ndëshkimit të Allahut.”[6]
Devotshmëria është imazh i pjekurisë, në përgjithësi, dhe i pjekurisë fetare dhe avancimit të madh në besim, në veçanti. Ebu Bekri ka thënë: “Mençuria më e madhe është devotshmëria, besnikëria (korrektësia, vërtetësia) më e madhe është amaneti (çuarja e tij në vend) dhe fjala më e rreme është tradhtia.[7]  Hasan Basriu ka thënë: “Devotshmëria vazhdon të edukojë besimtarin derisa ta bëjë t’i braktisë edhe shumë të lejuara nga frika e rënies në të ndaluarat.[8]
Devotshmëria nënkupton të nxitosh me vepra të mira, të përshpejtosh punët e mira, të mos zvarritësh asgjë nga punët e mira. Aliu [Allahu qoftë i kënaqur me të!] ka thënë: “O robërit e Allahut, kini frikë Allahun dhe përshpejtojani vdekjes me punët të mira, ngase ju nuk u krijuat së koti dhe nuk iu pa përgjegjësi që të bëni çfarë të doni.[9]
Devotshmëria është porosia e përcjellë gjeneratë pas gjenerate. Allahu ka thënë: “…Ne patëm sugjeruar atyre që iu pat dhënë libri para jush, e edhe juve që të keni frikë nga All-llahu.…” [En-Nisa: 131]
Devotshmëria nënkupton të gjesh ngushëllim tek Allahu për gjërat që të ndodhin në jetë. Aliu ka thënë:

Pasha ty, njeriu nuk ka vlerë vetëm se me fenë e tij – andaj mos e braktis atë e të mbështetesh në familje e brezni,

Islami e ngriti Selmanin, persian, dhe e bëri krenar – ndërsa shirku e poshtëroi Ebu Lehebin, arab me nam[10]   

Ibn el-Kajjim ka thënë: “Nëse njerëzit ia dalin mbanë me dynjanë, ti fitoje Allahun, nëse at gëzohen me dynjanë, ti gëzohu me Allahun, nëse ata largojnë vetminë me shoqëri, ti largoje me Allahun.”[11]

Devotshmëria nënkupton të kesh në fokus Allahun çdoherë dhe për çdo gjë. Njerëzit shpeshherë janë të pavëmendshëm karshi kësaj të vërtete të hidhur. Ata, siç do të thoshte Ahmed Sheuki, ‘ruhen nga njëri tjetri në gjëra të imëta ndërsa nuk ruhen nga Allahu në mëkate të mëdha.’ Devotshmëria është kriter i vlerësimit të fetarisë së vërtetë të besimtarit. Imam Shafiu ka thënë: “Nëse e shihni njeriun duke ecur mbi ujë apo duke fluturuar në qiell mos i besoni dhe mos u mashtroni me të derisa punën e tij t’ia ekspozoni Kur’anit dhe Sunnetit (se a përputhet me to apo jo)!”[12]
Mungesa e devotshmërisë nënkupton prishje të raporteve me Allahun. Dijetarët kanë numëruar disa pasoja që e godasin njeriun që lëshon rrugën e Allahut, ndër të cilat edhe privimin nga adhurimet. Në fakt, ky është dënimi më i madh në sytë e një besimtari. Pra, imazh i ndëshkimit të njeriut nga Allahu në këtë botë është edhe privimi nga adhurimet, gjegjësisht devotshmëria. Të parët tanë e kishin shprehi ta ngushëllonin tre ditë atë që nuk mund ta arrinte tekbirin fillestar me Imam ndërsa shtatë ditë atë që i kalonte tërësisht namazi me xhemat. Për pasojë, mungesa e devotshmërisë, zbulon njeriun dhe qëllimet e tij. Sa bukur ka thënë Imami Ibn el-Kajjim: “I lartësuar nga të metat është Allahu! Jashtë zbukurohesh me petkun e devotshmërisë ndërsa brendësia të kundërmon nga vera e epshit. Sa herë që e parfumos rrobën, të ndihet edhe era e verës prej brenda.”[13]
Devotshmëria reflekton në jetën shpirtërore dhe fizike të besimtarit. Abdullah bin Abbasi ka thënë: “Vepra e mirë shkëlqen në fytyrë, ndriçon zemrën, shton pasurinë, forcon trupin dhe përfiton dashurinë e njerëzve…Ndërsa mëkati errëson zemrën, nxin fytyrën, shkakton lodhje e plogështi, pakëson pasurinë dhe shkakton urrejtjen në zemrat e njerëzve.”[14] Ibn Tejmije ka thënë: “Nëse e zbukuron shpirtin, Allahu t’i zbukuron veprat.[15] Ibn el-Kajjim ka thënë: “Zemra sëmuret siç sëmuret trupi ndërsa shërimin e ka në pendim. Zemra ndryshket, siç ndryshken metalet, ndërsa pastrimin dhe shkëlqimin e ka me dhikr. Zemra zhvishet, siç zhvishet trupi, ndërsa stoli e ka devotshmërinë.”[16]
Devotshmëria nuk është rrëfim fantastik apo imagjinar që nuk mund të jetësohet kurrë në praktikë. Ebu Hazimi ka thënë: “Kam takuar njerëz që, sa i përket adhurimit, ishin në atë nivel që më nuk pranon shtim.”[17]
Porosia: Ibn el-Mu’temir ka recituar:

Braktisi mëkatet, të voglat e të mëdhatë – Sepse kjo është devotshmëria

Bëhu në raport me to sikur udhëtari – që në tokën me gjemba kujdeset ku e vë këmbën[18]

 

 

[1] Transmeton Tirmidhiu ndërsa Albani e ka saktësuar në Sahihu-t-Tirmidhi, nr. 1618.

[2] Subul el-huda ve-rr-rreshad, /421.

[3] Sijeru A’lami-n-Nubela, 4/601.

[4] Err-rrisaletu el-kushejrijjetu, 1/253.

[5] Err-rrisaletu el-kushejrijjetu, 1/253.

[6] Xhamiu-l-ulum ve-l-hikem, 1/400.

[7] Bejhakiu, Es-Sunen el-Kubra, 6/574.

[8] Xhamiu-l-ulum ve-l-hikem, 1/209.

[9] Miftahu-l-efkar li-t-tehhubi li Dari-l-Karar, 1/228.

[10] Divanu Ali ibn Ebi Talib, fq. 15.

[11] El-fevaid, fq. 118.

[12] Keshfu ma elkahu iblis min el-behrexhi vet-telbis ala kalbi Davud bin Xherxhis, fq. 116.

[13] El-fevaid, fq. 92.

[14] Reudat el-muhibbine, fq. 441.

[15] Mexhmuu-l-fetava, 3/277.

[16] El-fevaid, fq. 98.

[17] Faslu-l-hitab fi-z-zuhdi ve-rr-rrekaik ve-l-adab, 7/99; 8/287; 9/399.

[18] Faslu-l-hitab fi-z-zuhdi ve-rr-rrekaik ve-l-adab, 5/8.

DASHURIA E ÇILTËR PËR ALLAHUN

DASHURIA E ÇILTËR PËR ALLAHUN
 
Dashuria për Allahun duhet të jetë para çdo gjëje tjetër. Askush dhe asgjë, kushdo qoftë apo çfarëdo qoftë, nuk ka përparësi ndaj Allahut. “Thuaj (o i dërguar): “Në qoftë se etërit tuaj, vëllezërit tuaj, bashkëshortet tuaja, farefisi juaj, pasuria që e fituat, tregtia që frikoheni se do të dështojë, vendbanimet me të cilat jeni të kënaqur, (të gjitha këto) janë më të dashura për ju se All-llahu, se i dërguari i Tij dhe se lufta për në rrugën e Tij, atëherë, pritni derisa All-llahu të sjellë vendimin e Tij. All-llahu nuk vë në rrugën e drejtë njerëzit e prishur.” [Et-Teube: 24]

Dashuria për Allahun është mënyrë për ta shijuar ëmbëlsinë e besimit.[1] Dashuria për Allahun nuk është fjalë që thuhet por vepër që shihet e reflekton. Ta duash Allahun d.t.th. ta duash fenë e Tij, të Dërguarin e Tij, besimtarët e Tij. “Thuaj: Nëse e doni All-llahun, atëherë ejani pas meje që All-llahu të ju dojë, t’ju falë mëkatet tuaja, se All-llahu është që fal shumë, mëshiron shumë.” [Ali Imran: 31]; “O ju që besuat! Kush largohet prej nga feja e vet (i bën dëm vetes) s’ka dyshim se All-llahu do të sjellë një popull që Ai e do atë (popull) dhe ata e duan Atë (Zotin), (një popull) që është modest e i butë ndaj besimtarëve,…” [El-Maide: 54] Dashuria për Allahun nuk mund të realizohet në qoftë se nuk i ngel besnik fjalës dhe urdhrave të Tij. ‘Nuk është shenjë e dashurisë që të duash atë që i Dashuri urren.’[2] Jahja bin Muadhi ka thënë: ‘Nuk është korrekt ai që pretendon dashurinë e Allahut ndërsa nuk respekton kufijtë e Tij![3]

Dashuria për Allahun nënkupton që të sakrifikosh për Të, ta adhurosh. Malik bin Dinari ka thënë: ‘Zemra që e do Allahun dëshiron të qëndrojë (në adhurim) për Allahun.[4] Dashuria për Allahun nënkupton që tërë atë që bën, ta bësh për ta fituar dashurinë e Tij. “Dashuria Ime pashmangshëm është për ata që duhen për hir Timin, vizitohen për hir Timin, shpenzojnë për hir Timin, mbajnë lidhjet me njëri tjetrin për hir Timin.”[5]

Dashuria për Allahun nënkupton të pranosh tërë atë që të vjen prej Tij. Është shenjë e dashurisë së Allahut që ku ta do dikë, ta sprovojë.[6] Fudajl bin Ijjadi ka thënë: ‘Kur Allahu ta dojë robin, ia shton brengat, e kur ta urrejë, ia zgjeron dynjanë.’ [7]

Dashuria për Allahun nënkupton që të mjaftosh me të dhe të mos i përgjërohesh askujt. Dhu-n-Nuni ka thënë: ‘Thuaji atij që e shfaq dashurinë për Allahun: ‘mos e përul veten para askujt tjetër pos Tij!’, sepse prej shenjave të atij që e do Allahun është që të mos shfaq nevojë për askënd tjetër pos Allahut.’ [8]

Dashuria e kulluar për Allahun është shkak edhe për përfitimin e dashurisë së të gjitha krijesave. “Kur Allahu ta dojë ndonjë rob, e thërret Xhibrilin dhe i thotë: Unë e dua filanin, andaj duaje edhe ti! Xhibrili e do. Pastaj Xhibrili i thërret banorët e qiellit dhe iu thotë: Allahu e do filanin, andaj duajeni edhe ju! Edhe ata e duan. Pastaj, gjen pranim (dashuri e respekt) edhe tek banorët e tokës.[9]

Dashuria për Allahun është shkak për përfitim të mbrojtjes dhe sigurisë së Allahut. “Kush ma shqetëson një të dashur, do t’i shpall luftë!…”- ka thënë Allahu.[10]

 
Porosia:Nuk është çudi dashuria ime për Ty ndërsa unë jam rob i varfër e kam nevojë për Ty: çudi është me dashurinë Tënde, Zoti im, ndërsa Ti je Sunduesi Fuqiplotë![11]

 

[1]Kush posedon tre gjëra, ai e ka shijuar ëmbëlsinë e besimit: Që Allahu dhe i Dërguari i Tij të jenë më të dashur tek ai se çdokush tjetër…’ Transmetojnë Buhariu dhe Muslimi.

[2] Thënie e Bishr Serrit. Shih: Hiljetu-l-Evlija, 8/300.

[3] Hiljetu-l-Evlija, 10/67.

[4] Hiljetu-l-Evlija, 2/363.

[5] Transmeton Imam Ahmedi ndërsa Albani e konsideron autentik.

[6] Hadith i transmetuar nga Tirmidhiu dhe i saktësuar nga Albani.

[7] Hiljetu-l-Evlija, 8/88.

[8] Hiljetu-l-Evlija, 9/373.

[9] Transmeton Buhariu.

[10] Hadith kudsijj i transmetuar nga Buhariu.

[11] Thënie nga Ebu Jezid Bestami. Shih: Hiljetu-l-Evlija, 10/34.

QË TË KEMI JETË TË LUMTUR NË DYNJA DHE TË SHPËTOJMË NË BOTËN TJETËR

HYRJE

Sfidat me të cilat ballafaqohet njeriu janë të shumta dhe të ndryshme. Ato, në fakt, me kalimin e kohës, vetëm sa vijnë e shtohen. Për këtë, besimtarit i kërkohet që trajtimin e tyre ta bëjë në përputhje me rregullat dhe parimet fetare, ndryshe mund të përfundojë si mos më keq. Këto rregulla dhe parime në tekstet fetare kanë ardhur herë në formë të përgjithshme, e herë në formë të detajuar, për të na dhënë udhëzimet e duhura çdoherë dhe për çdo rast. Një nga këshillat e përgjithshme, e cila jepet çdoherë, pavarësisht kohës e rrethanave, është ajo që na përcillet nga sahabiu i nderuar Abdullah bin Amri [Allahu qoftë i kënaqur me të dy!], e në të cilën qëndron se Profeti Muhammed [Paqja qoftë mbi të!] ka thënë:
»فمَن أحَب أن يُزحزَح عن النار ويدخل الجنة، فلتأتِه منيَّتُه وهو يؤمن بالله واليوم الآخر، وليأتِ إلى الناس الذي يحب أن يؤتى إليه «
“…Kështu, kush ka dëshirë që të shpëtojë nga zjarri dhe të hyjë në Xhennet, le të mos vdesë ndryshe, vetëm se duke besuar në Allahun dhe në Ditën e Fundit si dhe t’i trajtojë njerëzit ashtu siç ka dëshirë ta trajtojnë.” Muslimi.

Ky hadith, siç shpjegon dijetari i madh, AbduRrahman Sa’di, përmbledh në vete dy porosi shumë me rëndësi, e para e të cilave ka të bëjë me përmbushjen e obligimeve karshi Allahut ndërsa e dyta me përmbushjen e detyrimeve karshi njerëzve.

Balancimi në jetën e besimtarit
Njeriu është shoqëror nga vet natyra: ka nevojë për të tjerët dhe të tjerët kanë nevojë për të. Kështu, nuk mund të izolohet tërësisht që vetëm ta adhurojë Allahun, por as edhe të shkrihet tërësisht. Ajo që i nevojitet është veprimi në përputhje me kriteret e duhura. Profeti Muhammed [Paqja qoftë mbi të!] ka thënë: “Njeriu më i mirë është ai që përzihet me/shoqëron njerëzit dhe duron të metat e tyre…” Pra, njeriu që di si të veprojë, si të sillet me të tjerët, si të përballojë të këqijat që i vijnë prej të tjerëve. Në hadithin që jemi duke shtjelluar vjen në shprehje pikërisht kjo këshillë: përmbushja e obligimeve karshi Allahut dhe karshi njerëzve.

Besimi, para çdo gjëje
Besimi në Allahun dhe në Ditën e Fundit është porosia e parë dhe gjithsesi më e rëndësishme që përfitohet nga ky hadith. Ndonëse me ‘besimin në Allahun dhe në Ditën e Fundit’ nënkuptohet besimi në tërësi, pra edhe kushtet tjera, përkufizimi në to është bërë që të koordinojmë veprimet tona në këtë relacion: besim në Zotin që ka ligjësuar dhe besim në Ditën e Fundit ku Zoti shpërblen ose ndëshkon për veprimet e bëra, ndryshe, në to, siç kanë shpjeguar dijetarët, përfshihen edhe kushtet tjera të besimit. Kjo ka rëndësi të madhe për arsye sepse reflekton drejtpërdrejtë në veprimtarinë e besimtarit.
1. Gjetjen e qëllimit pse kemi ardhur në këtë botë.
2. Dinjitetin njerëzor, për të mos iu nënshtruar askujt tjetër vetëm se Allahut, Krijuesit.
3. Angazhimin proporcional për këtë dhe botën tjetër, ngase, fakti që nuk do të qëndrojë përgjithmonë në këtë botë, e bën që të interesohet për botën tjetër dhe të punojë për të.
4. Përballimi më i lehtë i fatkeqësive, për shkak të besimit se çdo gjë është e paracaktuar dhe ndryshe nuk mund të ndodhë.
5. Edukimin e lartë duke pasur në konsideratë Allahun, jo frikën ose trupin nga njerëzit, sepse kësaj të fundit mund t’i shmangesh duke vepruar fshehurazi, ndërsa Allahut nuk mund t’i fshihesh.

Morali pasqyra e besimtarit
Besimtari nuk mund të paramendohet pa moral. Morali është test i besimit në praktikë. Për këtë shkak edhe është përshkruar si kupolë e fesë dhe kurorë e saj. Dështimi në raport me njerëzit është dëshmi e dështimit të mëparshëm në raport me Allahun. Për këtë shkak, kur Profetit Muhammed [Paqja qoftë mbi të!] i thanë se një grua kishte falur namaz, kishte agjëruar, e madje edhe lëmoshë kishte dhënë, por i shqetësonte njerëzit me gjuhën e saj, tha: “Ajo do të jetë në zjarr.” Nisur nga këtu, moralit të mirë i është dhënë rëndësi e madhe. Profeti Muhammed [Paqja qoftë mbi të!] ka thënë: “Besimtari me moral të mirë të arrijë gradat e besimtarëve falës dhe agjërues.” Po kështu ka thënë: “Në Ditën e Kiametit nuk ka gjë që peshon më rëndë në peshoren e veprave sesa morali i mirë.”

Kriteret e besimtarit për raporte të mira me njerëz dhe rëndësia e tyre
1) Raportet e besimtarit me të tjerët janë raporte të mbështetura fillimisht në raportin e Allahut me ne. Ne bëjmë mirë, ngase Allahu na ka bërë mirë, ne falim, ngase Allahu na fal, ne durojmë ngase Allahu na duron…
2) Raportet e besimtarit me të tjerët janë raporte siç ai dëshiron të jenë ata me të, jo siç janë në të vërtetë. Një djalosh i ri i kërkoi leje Profetit Muhammed [Paqja qoftë mbi të!] të bënte punë të pista, respektivisht të shkonte me femra të huaja. Profeti Muhammed [Paqja qoftë mbi të!] e pyeti: A do të doje që dikush të shkonte me nënën, gruan, vajzën, motrën, tezën, hallën tënde…Jo- u përgjigj. Atëherë as ti mos shko me femra të huaja, sepse edhe ato janë nëna, gra, vajza, motra…të dikujt.
3) Tiparet e larta janë imazh i ngritjes së lartë shpirtërore dhe edukative. Nuk janë dobësi. Vetëpërmbajtja, durimi, falja, nuk janë dobësi, përkundrazi.
4) Morali i këtillë ka rëndësi të madhe në jetën e besimtarit sepse, nga njëra anë e ruan nga të këqijat e të tjerëve, ndërsa nga ana tjetër i dhuron miqësinë e tyre. Allahu na ka mësuar:
“وَلَا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ ۚ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ عَدَاوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ”
“Nuk barazohet e mira dhe e keqja! Të keqen ktheje me të mirë e atëherë – armiku yt do të të bëhet menjëherë mik i ngushtë.” (Fussilet: 34)

Synimi kryesor i besimtarit
Me besimin në Allahun dhe raportet e mira me njerëz, besimtarit synon dy gjëra me rëndësi:
1) Shpëtimin në këtë botë, sepse mirësjellja e ruan nga të këqija të shumta, dhe
2) Shpëtimi në botën tjetër, atje ku kjo fjalë (shpëtim) merr kuptimin e vërtetë. Kjo e bën që karshi sprovave të dynjasë të tregohet i pathyeshëm, sado që të rënda të jenë, sepse e di që një ditë ato të marrin fund, dhe duke i përballuar ato, arrin shpëtimin në botën tjetër, që vlen më shumë se çdo gjë tjetër. Allahu ak thënë:
“كُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ ۗ وَإِنَّمَا تُوَفَّوْنَ أُجُورَكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ۖ فَمَن زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَأُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَ ۗ وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا مَتَاعُ الْغُرُورِ”
“Çdo qenie e gjallë do ta shijojë vdekjen. Shpërblimet do t’u plotësohen vetëm në Ditën e Kijametit, dhe kushdo që largohet nga zjarri i xhehennemit (skëterrës) dhe hyn në xhennet, ai ka arritur atë që ka dëshiruar. E, jeta e kësaj bote është vetëm kënaqësi mashtruese.” (Ali Imran: 185)

Përmbyllje
Që të keni jetë të mirë në dynja dhe shpëtim në botën tjetër, ta besojmë Allahun dhe Ditën e Llogarisë si dhe të sillemi mirë me njerëzit!

Realiteti i Shën Gjergjit

Shkruan: Sedat Islami

shirku

Meqë jemi në vigjilje të një feste të ashtuquajtur “Shën Gjergji”, e cila festohet në mbarë Kosovën dhe e cila nuk ka të bëjë aspak me fenë e muslimanëve, madje edhe si festë shënon ngjarje e ndodhi, lidhet me personalitete, që kanë luftuar fenë Islame, e kemi parë të udhës që në shenjë përkujtimi t’ua sqarojmë vëllezërve dhe motrave muslimane realitetin e kësaj feste.
A është feste e muslimanëve? A lejohet të festohet? Nëse jo, për ç’arsye?, dhe gjëra tjera përkitazi me të. Ajo që na ka shtyrë t’i qasemi kësaj teme ka qenë pikërisht fakti se kjo festë, ndryshe nga të tjerat, paraqet një rrezik shumë herë më të madh për besimin e muslimanit. Derisa festat tjera janë të dëmshme për moralin, personalitetin dhe dinjitetin e muslimanit, kjo festë në mënyrë të drejtpërdrejtë prek besimin e muslimanit, dhe m`u për këtë, këtë ditë e kam konsideruar ditën, që Allahut i bëhet mëkat dhe përkujtohet fillimi i mëkatit më të madh, shirkut-idhujtarisë.

Historia e festës se Shën Gjergjit
Shën Gjergji edhe pse si festë njihet me këtë emër, ai ishte një kalorës, i cili u vra si martir në vitin 303 të erës sonë (pas lindjes së Isait, alejhi selam) në mbrojtje të përhapjes se fesë së krishtere. Të krishterët të pasionuar pas këtij njeriu “të madh” emërtonin fëmijët e tyre me këtë emër, madje gjatë luftërave të kryqëzatave – lufta kundër fesë Islame, njeri nga “heronjtë” e tyre njihej me emrin Gjergj, dhe për ta vërtetuar me një fakt shumë modest se si kjo festë bie ndesh me parimet e fesë së muslimanit dhe shënon datat e atyre që luftuan kundër fesë se Allahut, shohim se në Skoci deri në shek. XX nëpër fshatra organizoheshin lojëra me rastin e kësaj feste ku zakonisht dy kalorës luftonin përballë njeri-tjetrit, por njeri ishte Shën Gjergji e tjetri musliman. Para se të kalon në pikën tjetër të temës, vëlla musliman me lejo të të pyes: Tani a e di se çfarë ke festuar dhe feston?

Shën Gjergji, nga vet emri i tij kuptohet se nuk është Islam
Shën Gjergji apo Gjergji i Shenjtë nga vet emri nga bën të kuptojmë se nuk është Islam, ngase në Islam nuk ka Gjergj, nuk ka të shenjtë, nuk ka festë me emër apo datë të tillë. Dhe derisa nuk është festë Islame, atëherë përse muslimani ta festojë festën e huaj?! A thua vallë, nuk ka festa të tij?! Tek në muslimanët festat janë shënime fetare te caktuara nga Ligjvënësi, Allahu, e të kumtuara nga Pejgamberi, sal-lAllahu alejhi ue selem. Kur Muhamedi, alejhi salatu ue selam, shkoi në Medine, kishte parë se muslimanët festonin dy ditë, në të cilat argëtoheshin. Kur i pyeti për urtësinë e atyre ditëve, ata i thanë se ato ishin nga tradita e periudhës paraislame të tyre. Ai i ndaloi që t’i festojnë ato ditë dhe ju tha shumë qartë: “Allahu ja ka ndërruar këto dy ditë me dy më të mira: Ditën e Fitër Bajramit dhe Ditën e Kurban Bajramit”. Madje, edhe në rast se ndonjë festë fetare ndërlidhet me ndonjë fe tjetër, prapëseprapë, në kemi segmente, që na bëjnë të dallohemi prej tyre. P.sh: Agjërimi i Ditës së Ashurës, edhe pse është festë, që e shënojnë edhe çifutët, megjithatë, ata lozin, stolisen, zbukurohen, ndërsa ne vetëm agjërojmë.

Shën Gjergji dhe shenjtërimi i njerëzve
Thamë më parë se Shën Gjergji ka kuptimin Gjergji i Shenjtë dhe në bazë të parimeve kishtare, jo krishtere, mund të bësh çka të duash; shenjtëro e mallko, ndero e poshtëro, nuk ka dert…Papa ka të drejtën e shenjtërimit të atyre që do. Kemi parë kohëve të fundit lajmin nga Papa Benedikti XVI për shenjtërimin e paraardhësit të tij, Papës Gjon Pali II. Ndërsa në Islam, hoxha nuk ka statutin e shenjtërimit të askujt, madje jo vetëm hoxha, por as Pejgamberët nuk kanë patur të drejtën që të cilësojnë diç të shenjtë pa leje paraprake nga Allahu i Madhëruar. Tek ne njeriu sado që të jetë i devotshëm, adhurues, bëmirës, besnik, ai meriton respekt, lëvdatë, nder, por assesi dhe në asnjë mënyrë shenjtërim. Na mjafton shembull personaliteti i njeriut me të dalluar në faqen e dheut, Pejgamberit më të nderuar, Muhamedit, sal-lallahu alejhi ue selem, i cili nuk pranonte një gjë të tille për vete.

Festimi i kësaj feste dhe rreziku për përkatësinë tonë Islame
Kjo festë zakonisht festohet me datën 5 maj të çdo viti. Shumë njerëz, me dije e pa dije, mblidhen te teqet, tyrbet, varret e “evlijave”, për të kërkuar shërim nga të vdekurit. Therin kurbane, vëzhgojnë-fërkojnë trupin për gurëve të varrezave, spërkasin vetën dhe familjet herët në mëngjes me ujë me hithra, venë degë pemësh nepër shtëpi kinse për t’i mbrojtur nga magjitë, fëmijëve iu venë penj të kuq e të bardhë në duar, e marrëzira të shumta. Festimi i kësaj feste tanimë ka marrë edhe një karakter tjetër. Shumë të rinj e të reja mblidhen në vende të ndryshme, përgatisin ushqime, lozin, këndojnë, harrojnë Allahun, harrojnë fenë, bien në prostitucion, vjedhin, kacafyten e ndoshta edhe vriten ndërmjet vete, e kështu me radhë. Kjo festë në mes tjerash shënon edhe kryqëzatat dhe fetarisht, çdokush që gëzohet për disfatën e muslimanëve, ai është munafik. Kjo festë me këto rite na përkujton fillimin e shirkut-pabesimit. Është shumë i fshehte kështu që ndodhë të mendosh se një gjë është e thjeshtë ndërsa ajo ta shkatërron fenë. Pejgamberi, sal-lallahu alejhi ue selem, thotë: “O ju njerëz, frikësohuni nga shirku sepse ai është më i fshehte sesa të ecurit e buburrecit. I thanë: Si te frikësohemi kur ai është me i fshehte se të ecurit e buburrecit? Tha: Thuani!: O Zot, na ruaj nëse të bëjmë shirk me dije dhe të kërkojë falje nëse e bejmë pa dije”. Kjo festë ta shkatërron fenë dhe tërë veprat që kë bërë. Allahu, subhanehu ue teala, thotë: “E kush mohon (tradhton) besimin, ai ka asgjësuar veprën e vet dhe ai në botën tjetër është prej të shkatërruarve …” (Maide 5). Është prej mëkateve që nuk falen. Allahu, subhanehu ue teala, thotë: “Është e vërtetë se Allahu nuk falë (mëkatin) t’i bëhet Atij shok, pos këtij (mëkati), të tjerat i falë atij që dëshiron”. (Nisa 116).
Nuk arsyetohet ai edhe nëse pretendon se i ka konsideruar ata të vdekur si ndërmjetësues tek Allahu. Allahu, xheele shanuhu, thotë : “Ne nuk i adhurojmë ata për tjetër, vetëm që të na afrojnë sa më afër Allahut…”. ( Zumer, 3). Ata edhe pse i marrin si të tillë megjithatë nuk do t’iu bëjnë aspak dobi. Dashuria e tepërt ndaj njerëzve duke i ngritur në kult, duke i madhëruar me fjalë dhe me zemër është konsideruar pabesim-shirk. Allahu thotë: “Thuaj: Ftoni ata, të cilët i menduat (zota) pos Atij, e ata nuk mund ta heqin prej jush mjerimin, as nuk mund ta mënjanojnë”. (Isra, 56). Formalitetet jo rrallë janë fatale për besimin e njeriut. Vënia e patkonjve në derë, spërkatja me ujë, rruazat kundër mësyshit, penjtë në dorë, regjja me hithra, e gjëra tjera, fatkeqësisht të përhapura tek ne, janë gjera që ardhmërinë e Ahiretit ta shkatërrojnë. Pejgamberi, sal-lAllahu alejhi ue selem, kishte parë një shok të tij me një pe në dorë dhe e kishte pyetur përse e mbante atë. Për të më mbrojtur! -iu kishte përgjigjur. Duke ia sqaruar rrezikun e tij peri, respektivisht, besimit në ndikimin e atij peri, Pejgamberi, sal-lAllahu alejhi ue selem, i tha: “Nëse vdes në një gjendje të tillë, ai kurrë nuk do te shpëtojë!”
– Therja e kurbanëve bëhet vetëm për Zotin, dhe unanimisht, kush therë ndonjë kurban për varr, put, ose njeri, ai ka dalur prej feje dhe ka bërë shirk te madh. Allahu thotë: “Thuaj: Namazi im, kurbani im, jeta ime dhe vdekja ime janë thjesht për All-llahun, Zotin e botëve”. Në këtë ajet, shumë qartë vien në pah elementet kyçe të Islamit, e që janë: adhurimi, therja, jeta dhe vdekja vetëm për Allahun.
– Varri i Muhamedit, sal-lAllahu alejhi ue selem, nuk adhurohet. Pejgamberi, sal-lAllahu alejhi ue selem, ishte shumë i ashpër në këtë aspekt dhe kishte thënë: “O Zoti im, mos lejo që varri im të behet idhull, ku do të luten në të. Allahu hidhërohet prej një populli, të cilët varret e pejgamberëve të tyre i shndërrojnë ne xhami”.
Pejgamberi, alejhi salatu ue selam, kishte lajmëruar se: “Njerëzit më të këqij, që Kijameti do t’i zë janë ata, që varrezat i shndërrojnë në xhami”. Të gjithë dijetaret islamë njëzëri kanë pohuar se ndalohet puthja apo fërkimi i gurëve te varreve të pejgamberëve apo dëshmorëve, me përjashtim të gurit të zi, haxheru’l esvedit, në Qabe, për të cilin Omeri, Allahu qoftë i kënaqur me të, me rastin e puthjes se tij tha: “Ti je guri, nuk bën dëm dhe as dobi, dhe sikur të mos e kisha parë Pejgamberin, alejhi salatu ue selam, duke të puthur, nuk do të puthja as unë ty”.
– Kjo festë sikur na përkujton dredhitë, mashtrimet dhe malverzimet e disa njerëzve të prishtë, të cilët për qëllime komerciale janë në gjendje të bëjnë çdo gjë. Njeri prej tyre kishte qenë në një udhëtim me gomar dhe gjatë rrugës gomari i ngordhë. Nuk kishte para ta vazhdonte rrugën dhe çfarë bëri, për t’i mashtruar shtresën e paarsimuar të shoqërisë, e varrosi gomarin dhe rrinte buzë varrit. Kur njerëzit kalonin pranë tij e pyesnin: Çfarë ke? Përse mërzitesh kaq shumë?, ngase ai shtirej se mërzitet, ai ua kthente: Këtu është varri i një evlijaje. Njerëzit fillonin të linin para dhe kështu ai u pasurua. Më vonë e kuptuan se aty nuk kishte njeri të varrosur porse ishte një gomar i ngordhur dhe se njeriu i kishte mashtruar!
– Nëse shkon në tyrbe apo tek ndonjë varr për te kërkuar fëmijë, dije se ke gabuar shumë, ngase ajo që të ka ndodhur ty iu ka ndodhur edhe pejgamberëve të Allahut. Allahu thotë: “Vetëm i Allahut është pushteti i qiejve e i tokës; Ai krijon çka të dojë; Ai i falë vetëm femra atij që do; e i falë vetëm meshkuj atij që do. Ose u falë çift, meshkuj e femra, por atë që do e lë pa fëmijë (steril); Ai është i dijshëm, i fuqishëm”. (Shura, 49-50). Për më shumë, shih se si Ibën Kethiri, Allahu e mëshiroftë, në komenin e këtij ajeti ka dhënë një mund të lëvduar. Ai duke komentuar në mes tjerash përmend: “…Ai i jep kujt të dojë dhe nuk i jep kujt të do; nuk ka pengues për atë që donë ta jap sikurse që nuk ka marrës për atë që nuk e jep. Ai krijoi çdo gjë, “I jep kujt të doje vajza”, d.m.th: I dhuron vetëm fëmijë vajza. “I jep kujt të dojë meshkuj”, d.m.th: I jep vetëm fëmijë meshkuj. “ose i jep çifte: meshkuj e femra”, d.m.th: kujt të do prej njerëzve i dhuron fëmijë të përzier, meshkuj e femra “e kë të do e le steril”, d.m.th: nuk i lindin fëmijë fare. Kjo festë e rrënon mision e të gjithë Pejgamberëve, alejhimu selam, (se vetëm Allahu adhurohet me të drejtë, dhe distancimin nga idhujt). Edhe nëse nuk shkon në tyrbe por e feston në shtëpi, ke bërë mëkat të madh. Ngase njeriu të pajtohet me të keqen kudo që të jete ajo është sikur të jetë pjesëmarrës i drejtpërdrejtë në të. Pejgamberi, sal-lallahu alejhi ue selem, ka thënë: “Nëse një njeri e mbyt një tjetër në lindje e tjetri në perëndim pajton me të që të dy janë te njëjtë në mëkat”.
Andaj, ti o vëlla dhe ti oj motër, keni kujdes nga mëkatet, edhe nëse janë të vogla. Kjo për arsye se mëkatet e vogla janë paraardhës të mëkateve të mëdha, janë mure të shtëpisë së madhe, që quhet Mëkat i madh, janë parashenja të tyre.