Hadithi 92: MIRËSJELLJA NË JETËN BASHKËSHORTORE

Hadithi 92:

MIRËSJELLJA NË

JETËN BASHKËSHORTORE

عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: “دَخَلَتْ هِنْدٌ بِنْتُ عُتْبَةَ امْرَأَةُ أَبِي سُفْيَانَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ أَبَا سُفْيَانَ رَجُلٌ شَحِيحٌ، لَا يُعْطِينِي مِنَ النَّفَقَةِ مَا يَكْفِينِي وَيَكْفِي بنيَّ، إِلَّا مَا أَخَذْتُهُ مِنْ مَالِهِ بِغَيْرِ عِلْمِهِ, فَهَلْ عليَّ فِي ذَلِكَ مِنْ جُنَاحٍ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم: «خُذِي مِنْ مَالِهِ بِالْمَعْرُوفِ مَا يَكْفِيكِ ويكفي بنيك»” متفق عليه.
Aisheja (r.a.) ka thënë: Hind bint Utbe, gruaja e Ebu Sufjanit, erdhi tek Profeti ﷺ dhe i tha: O i Dërguari i Allahut, Ebu Sufjani është koprrac. As unë, as bijtë e mi, nuk mund të mbulojmë nevojat tona prej tij ndryshe vetëm se duke i marrë nga pasuria pa dijen e tij, (pyetja ime:) a bëj gjynah nëse veproj kështu?  I Dërguari i Allahut i tha: «Merrni ti dhe bijtë tuaj aq sa iu mjafton, por pa shpërdorim.»[1]
[Mësime të përfituara nga hadithi]

Dijetarë kanë përfituar një sërë mësimesh nga ky hadith, si:

1)     Pyetësi apo pala e dëmtuar ka të drejtën që të flet apo apostrofojë me emër e mbiemër atë që e ka dëmtuar. Ky veprim nuk hyn në kuadër të gibetit (përgojimit) ose, thënë më mirë, është prej rasteve kur bëhen përjashtime në gibet. Unanimisht, nevoja për të folur për tjetrin e bën këtë përjashtim, sepse gibet i ndaluar është ai që në fokus ka apostrofimin e asaj që vëllai yt urren t’i përmendet. Ndryshe, nëse diktohet nevoja për ta përmendur me emër, siç kemi shpjeguar dhe siç qëndron në këshillën private dhe atë në publik, apo kur nuk njihet vetëm se nëpërmjet nofkës, atëherë kjo gjë lejohet, ama vetëm aq sa arrihet deri tek qëllimi (pra, jo shfryrje).

2)     Mbulimi i shpenzimeve të fëmijëve nuk është detyrim i dyanshëm; edhe i burrit, edhe i gruas. Është detyrim vetëm i babait.

3)     Burri detyrohet të mbulojë shpenzimet e gruas, për të cilat kriter është mjaftueshmëria. Ky kriter mbështet në thënien e Profetit ﷺ: «Merrni ti dhe bijtë tuaj aq sa iu mjafton, por pa shpërdorim.» Mjaftueshmëria nuk ka një nivel të caktuar, ajo përkufizohet sipas traditës dhe zakonit ndërsa merren parasysh shumë rrethanat e kohës dhe vendit, pasuria dhe varfëria e njerëzve, etj.

4)     Nëse përgjegjësi për furnizim refuzon apriori të mbulojë shpenzimet ose të mos i mbulojë plotësisht ato, atëherë këta që janë nën përgjegjësinë e tij kanë të drejtë të marrin nga pasuria e tij qoftë edhe pa dijen e tij. Kjo ngase shkaku është i qartë. Ky veprim nuk ka ngjyrim tradhtie dhe nuk klasifikohet brenda hadithit të profetit ﷺ: «Mos e tradhto atë që të ka tradhtuar!»[2]

Ky është mendimi i mesëm (i pranuar) përkitazi me këtë çështje. Edhe në medhhebin e Imam Ahmedi është i njohur ky mendim se, parimisht, nuk lejohet marrja e pasurisë pa  dijen e tjetrit, përveç nëse shkaku është i qartë, si: shpenzimi për gruan, fëmijët, shërbëtorët, etj. Ngjashëm me këtë është edhe e drejta e mysafirit.

5)  Nëse dikush merr përsipër një çështje për të cilën ka nevojë të përcaktojë koston e saj financiare, atëherë fjala e tij pranohet sepse ai është i besueshëm dhe ai ka kompetencën, autoritetin dhe juridiksionin mbi atë çështje.

6)     Nëse dikush kërkon fetva (përgjigje fetare) për një çështje që ka të bëjë edhe me një palë tjetër, atëherë, në rast se përgjegjësi bindet në vërtetësinë (sinqeritetin) e palës së parë (të dëmtuar që po parashtron ankesën), atëherë gjykon në favor të së parës pa mos patur nevojë ta sjell palën tjetër (dëmtuese), veçmas nëse bëhet fjalë për dëmtime të kësaj natyre, sikur ky dëmtimi material i gruas, sepse, po të kërkonte ardhjen e Ebu Sufjanit, me gjasë do të ndodhte ajo çfarë nuk do të duhej të ndodhë.

7)     Ky hadith nuk paraqet dëshmi për gjykimin në mungesë, sepse këtu nuk bëhet fjalë për vendim (ar. hukm) por për kërkim të shpjegimit të një norme fetare (ar. istifta).

[1] Transmetim unanim: Transmeton Buhariu në Sahih, nr. 2211, dhe Muslimi në Sahih, nr. 1714.

[2] Hadith i saktë: Transmetojnë Ebu Davudi, nr. 3518; Tirmidhiu, nr. 1282; Darimiu, 2/264; Haraitiu në Mekarim el-ahlak, nr. 30; Darekutniu, nr. 303 (3/35); Hakimi, 2/46. Shih edhe: Es-silsiletu es-sahihah, nr. 423.

Advertisements

Hadithi 11: VLERA E PËRKUSHTIMIT PËR KUPTIMIN E FESË

 

Hadithi 11:

 
 

VLERA E PËRKUSHTIMIT PËR KUPTIMIN E FESË

 
 

عَنْ مُعَاوِيَةَ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رسول الله صلى الله عليه وسلم: «من يُرِدِ اللَّهُ بِهِ خَيْرًا يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ» متفق عليه.

 

Shejh AbduRrahman Sa’di
Muaviu (r.a.) transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: «Atij që Allahu ia do të mirën, ia mundëson kuptimin e fesë.»  Transmetim unanim.[1]
 
Ky hadith është një argument që pasqyron në mënyrën më madhështore vlerat e diturisë. Referuar hadithit, dituria e dobishme është tregues i lumturisë së njeriut dhe dashurisë së Allahut për të.

[Kuptimi i fesë]: përfshin kuptimin e bazave të fesë, normave dhe ligjeve, dhe kuptimin e moralit dhe etikës.  Kjo për shkak se këto tre komponentë, siç është shpjeguar në hadithin e Xhibrilit, përbëjnë vet fenë. Imanin e shpjegoi me gjashtë kushtet e tij, Islamin me pesë kushtet ndërsa për Ihsanin tha: “Ta adhurosh Allahun sikur e sheh, ngase, nëse ti nuk e sheh, Ai të sheh.”[2] Së këndejmi, kuptimi i fesë kërkon:

–         kuptimin e çështjeve që kanë të bëjnë me besimin,

–         njohuritë përkitazi me interpretimin fetar të tyre tek gjeneratat e para- selefi,

–         materializimin dhe jetësimin e tyre shpirtërisht e praktikisht,

–         të qenit në dijeni për mendimin e palës kundërshtare duke ua dëshmuar me Kur’an dhe Sunnet qasjen e gabuar të tyre.

Në këtë bëjnë pjesë:

1)     Shkenca e Fikhut, Shkenca e Usulit, normat për adhurimet dhe marrëdhëniet, kodi penal, etj.

2)     Kuptimi i esencës dhe të vërtetave të besimit, njohja e rrugës që të çon tek Allahu, rrugë kjo që përshkruhet nga mësimet dhe udhëzimet e Kur’anit dhe Sunnetit.

3)     Mësimi dhe përvetësimi i të gjitha mjeteve që të ndihmojnë ta kuptosh fenë, si: gjuha arabe me shkencat e saja.

Kështu, kujt t’ia do Allahu të mirën, ia mundëson t’i kuptojë këto gjëra dhe e bekon për to.

Hadithi, sipas kuptimit, tregon edhe të kundërtën, respektivisht atë se ai që ia ka kthyer shpinën tërësisht këtyre shkencave, atij nuk i është dëshiruar e mira nga Allahu ngase është privuar nga shkaqet që sjellin të mirat dhe lumturinë.

[1] Transmetojnë Buhariu në Sahih, nr. 71, dhe Muslimi në Sahih, nr. 1037.

[2] Transmeton Muslimi në Sahih, nr. 1, ndërsa është shkëputje nga hadithi i njohur i Xhibrilit.

KËSHILLA DHE UDHËZIME PËR HOXHALLARËT NGA IMAMI EBU HANIFE

Prof. Dr. Muhammed El-Muhtar E-Mehdi

  • Kush jep fetva ndërsa mendon se All-llahu nuk do ta pyes: “Si dhe fetva në fenë Time?”, ai veç e ka nënvlerësuar fenë dhe veten e tij.
  • Kush kërkon postin udhëheqës në kohë jo të duhur, ai do të vazhdojë të jetë i nënçmuar sa të rrojë.
  • Trajtoji nxënësit dhe studentët sikur të jenë bijtë dhe fëmijët tu që tua shtosh kështu kurajën për dije.
  • Dije se vepra e pason dijen ashtu sikur që gjymtyrët e trupit e pasojnë shikimin. Dija me veprën e paktë është më e dobishme se injoranca me veprën e shumtë. Shembulli i kësaj i ngjan shembullit të udhëtarit në shkretëtirë, i cili ka pak furnizim por e di rrugën saktë; kjo është më e dobishme për të se të ketë furnizim të shumtë por të mos e dijë rrugën.
  • Nuk i lejohet atij që jep fetva nga librat e mia ta bëjë këtë ndërsa nuk e di se në çfarë jam mbështetur kur kam dhënë fetvanë përkatëse.
  • Kush kërkon dijen ndërsa nuk e mëson atë (kupton rrënjësisht) është sikur farmacisti që mbledh barëra por nuk e di mënyrën e përdorimit të tyre derisa të vjen mjeku. Kështu është dhe nxënësi i hadithit, nuk e di aspektin argumentues të hadithit të derisa të vjen fakihu (e t’ia tregojë mënyrën e argumentimit me hadith).
  • Qëndro në raport me pushtetarin sikur që qëndron me zjarrin: përfiton prej tij por duke qenë larg tij, ndryshe, po u afrove, digjesh.
  • Ju jeni gëzimi i zemrës sime dhe melhemi i pikëllimit e mërzisë sime. Ua kam shaluar dhe frenuar (bërë gati ta përdorni) fikhun, andaj, iu bëj be në All-llahun që, për aq sa iu ka dhënë nga madhështia e dijes, ta ruani atë nga nënçmimi i kërkimit të pushtetit me të.[1]

Ja kështu, Imami Ebu Hanife, i nxit studentët që:

  • të jenë të përpiktë kur të flasin për shkencën apo të kritikojnë dijetarët, duke ia rikujtuar vetes takimin me All-llahun dhe marrjen në pyetje nga Ai,
  • ua tërheq vërejtjen që të mos jepen pas posteve, për shkak se ato janë humbje dhe dëshpërim,
  • i motivon për ta mësuar fenë, në mënyrë që veprat të kryhen në përputhjen me dijen e fituar, ndryshe, vepra pa dije, sado që të jetë e madhe në vëllim, nuk është e dobishme,
  • i porosit që të mos mjaftojnë vetëm me transmetimin e teksteve por edhe t’i kuptojnë ato, të thellohen në domethëniet dhe kuptimet e tyre, të diskutojnë argumentet, të bëjnë përputhjen ndërmjet tyre nëse sipërfaqësisht duken kundërthënëse,
  • të mos mbështetën vetëm në atë që lexojnë në libra por edhe të mësojnë argumentet e ideve dhe teorive të shtruara në libra,
  • të mos afrohen tek pushtetarët dhe të mos ulin vlerën e dijes duke kërkuar atë për hir të posteve
  • mësuesit dhe profesorët i këshillon që nxënësit dhe studentët t’i trajtojnë sikur fëmijët e tyre: me dashuri, dhembshuri, durim dhe mbikëqyrje të vazhdueshme të formimit të tyre.

Kështu, me këto ide, Imami na del të ketë paraprirë teoritë e edukimit dhe arsimit për më shumë se një milenium.

Burimi: http://www.alukah.net/sharia/0/96578
Titulli në origjinal: Kelimatun tevxhihijjetun ve davijjetun li-l-Imami Ebi Hanifeh

(كلمات توجيهية ودعوية للإمام أبي حنيفة)

Përshtati në shqip: Dr. Sedat ISLAMI

 

 

 

 

[1] Ebu Hanife siç duket me këtë thënie i është drejtua gjykatësve myslimanë duke iu rikujtuar se fama dhe pozita që kanë marrë nga dija duhet t’iu mjaftojë që të mos e shfrytëzojnë atë për përfitime materiale ose zënie të pozitave, që do ta zbehnin pozitën e dijes. Përkthyesi.

Përse ky sulm ndaj Shejhu’l-Islam Ibn Tejmijes?

Viteve të fundit janë shpeshtuar sulmet ndaj figurës dhe personalitetit të Ibn Tejmijes (661-728/1263-1328). Sulmet janë ndërmarrë kryesisht nga ekstremistët laikë dhe nga disa rryma sofiste, të miratuara nga Amerika dhe të mbështetura nga Irani dhe regjimi i Gadafit, i cili bënte thirrje për të ringjallë shtetin shiit batinij të fatimijëve. Një prej këtyre rrymave në fjalë, që vepron në Kajro, shkon aq larg saqë në një botim të tyre nuk ngurron ta quajë Ibn Tejmijen “të prishur, të pandershëm, gënjeshtar, frikacak, i mangët në mendje (i marrë) dhe në fe (hipokrit), përgënjeshtrues të Zotit, krijuesit të botëve, njeri që trinitetin e ka zëvendësuar me kredon e teuhidit (monoteizmit).”

Ky klasifikim amerikano-shekullaro-sofist i Ibn Tejmijes ndodh në kohën kur liderët bashkëkohorë të rizgjimit islam njëzëri shprehen për pozitën e lartë që Ibn Tejmije ka në këtë proces të rizgjimit, rizgjim ky që, jo vetëm në të kaluarën, por edhe tani vazhdon të ballafaqohet me dekadencën e trashëguar, në njërën anë, dhe dominimin e perëndimit imperialist dhe luftës ideologjike ndaj botës islame, në anën tjetër. P.sh. Muhammed Abduhu (1266-1323 h./1849-1905), si një pionier i këtij rizgjimi, Ibn Tejmijen e përshkruan si ‘dijetarin më të madh të Sunnetit dhe njeriun me xhelozinë më të madhe për fe.’ Ndërsa për kundërshtarët dhe ofenduesit e tij thotë: ‘Janë imitues. Ata kanë gojët plot me sharje e ofendime dhe ata bartin mëkatin e këtyre sharjeve sikur që bartin gjer në kiamet edhe mëkatin e të gjithë atyre që veprojnë ngjashëm me ta.’

Muhammed Abduhu ishte pionieri i ringjalljes së burimeve të trashëgimisë në kohën tonë moderne, i pari që porositi për botimin e librave të Ibn Tejmijes dhe, si hap konkret, librat ‘Minhaxhu’s-Sunneti’n-Nebevijjeti’ dhe ‘Der’u tearudi sahihi-l-menkuli bi sarihi-l-ma’kuli’ të cilët janë botuar.

Imami Abdul Hamid ibn Badisi (1308-1359/1889-1940), lider i këtij rizgjimi nga tabori maroken, projektin intelektual të Ibn Tejmijes e përshkruan si ‘thelb dhe esencë të sheriatit islam.’ Kurse Imami Muhammed El-Beshir El-Ibrahimij (1306-1385/1889-1965) Ibn Tejmijen e përshkruan si ‘shembull për guximin e (shprehjes së) mendimit’, i cili i kishte shpallur luftë risive dhe besëtytnive në kohën kur ato kishin primatin e fuqisë dhe pushtetit, promovoheshin nga pushtetarët zemërgurë e mbështeteshin nga dijetarët mendjelehtë e keqinterpretues. Ai jetoi si dëshmitar dhe vdiq si dëshmor ndërsa pas vete la muzgun që lë dielli për të ndriçuar rrugën e atyre që udhëtojnë nga fundi i natës.

Për Ibn Tejmijen dhe Muhammed Abduhun ka folur edhe Shejh Beshiri, i cili thotë se kanë qenë adresë e lëvizjes reformiste në Algjeri dhe Marok dhe se kundërshtarët e kësaj lëvizjeje i kanë etiketuar pasuesit e saj me emrat ‘tejmist dhe abdevist.’

Për Ibn Tejmijen nga krahu lindor i rizgjimit islam ka folur edhe Mevdudi (1321-1399/1903-1979), i cili Ibn Tejmijen e radhit në krye të reformistëve. Sipas tij, Ibn Tejmije është:

  1. ai që ka kritikuar logjikën dhe filozofinë greke,
  2. ai që paraqiti fakte dhe argumente për korrektësinë dhe saktësinë e kredos dhe normave të Islamit,
  3. ai që jo vetëm urrejti imitimin e verbër, porse solli edhe shembull të një ixhtihadi (përpjekjeje shkencore) sipas mënyrës së dijetarëve të gjeneratave të para,
  4. ai që nuk kurseu mund dhe nuk u thye nga sprovat e fatkeqësitë e shumta për të luftuar risitë, traditat idhujtareske, bindjet dhe moralin e gabuar,
  5. ai që luftoi personalisht tatarët dhe barbarizmin e gjenocidin e tyre.

Ja, kështu dëshmuan liderët e rizgjimit bashkëkohor islam për Shejhu’l-Islam Ibn Tejmijen dhe këto ishin fjalët e tyre për pozitën e tij të dalluar në mesin e reformatorëve myslimanë, në përgjithësi, dhe vendin e tij të çmuar në rizgjimin islam bashkëkohor, në veçanti. Ai është ‘dijetari më i madh i Sunnetit dhe njeriu me xhelozinë më të madhe për fe, ndërsa veprat e tij janë esenca dhe thelbi i fesë. Ai jetoi si dëshmitar dhe vdiq si dëshmor. Ishte yll shndritës dhe diell ndriçues në qiellin e Islamit.’

Muhammed Ammare
Burimi: http://iumsonline.org/ar/3/lmth-lhgom-aal-shykh-lslm/

URTËSIA E FALJES SË NAMAZIT DUKE LLOGARITUR NË VDEKJEN QË NA PRET

URTËSIA E FALJES SË NAMAZIT DUKE LLOGARITUR NË VDEKJEN QË NA PRET
AbduDaim El Kehil
 
Përse e falim namazin sikur e bëjmë për herë të fundit?
Nëse ke dëshirë ta realizosh me sukses një punë, atëherë më parë ndaj kohë, qoftë edhe pak minuta, që të mendosh për vdekjen, gjegjësisht për atë se kjo punë që bën tani mund të jetë mbase e fundit për ty.

Të shohim se çfarë na mëson shkenca moderne.

Perëndimi nuk ka lënë shans a mundësi që i është ofruar për të përparuar e që  nuk e ka shfrytëzuar. Dhe, mundi nuk ka shkuar së koti. Janë arritur suksese të mëdha në teknologji, zbulime, shkenca, etj. Fatkeqësisht, në tërë këtë panoramë suksesi ka ngelë pa u qëndisur vetëm avancimi në besim, ose edhe më drejtpërdrejtë, mungon hapësira e meditimit për dhe rreth vdekjes.

Cili është ndikimi i meditimit pozitiv dhe optimist për vdekjen në jetën e njeriut dhe përmirësimin e shanseve për sukses?      

Në një studim jo të zakonshëm të universitetit të Arizonës (University of Arizona) të publikuar në vitin 2016 në (revistën) Journal of Sport and Exercise Psychology janë gjetur e provuar lidhje të vërteta ndërmjet rritjes së performacës së njeriut në fusha të ndryshme dhe meditimit rreth vdekjes.  Kur të meditosh rreth vdekjes dhe rreth asaj se puna që je duke bërë mbase mund të jetë e fundit në jetën tënde, atëherë vepra që je duke e bërë do të jetë më e suksesshme dhe më e përsosur. Kjo i shtyri ekspertët dhe shkencëtarët që meditimin rreth vdekjes ta aplikojnë si formë motivimi tek sportistët, atletët, biznesmenët dhe studentët.   

I madhëruar qoftë Allahu!

Profeti ynë i dashur, Muhammedi  në një prej thënieve të tij ta udhëzon ta përdorim pikërisht meditimin rreth vdekjes si formë të përsosjes së namazit. Ja çfarë na mëson: «Kur të çohesh për tu falë, përkushtohu sikur po falesh për herë të fundit (në jetën tënde)!» Transmeton Ibn Maxheh.

I dashur vëlla!

Imagjino sikur je duke medituar rreth vdekjes pesë herë në ditë, sa shumë do të ndihmonte që të realizosh qëllimet, sa namaz të përkryer do të bëje, sa me përkushtim e devocion do të faleshe! Po të bënim kështu, nuk do të na shkonte mendja në namaz tek punët e dynjasë dhe as që do të na ndodhte të na pështillen rekatet.  

Athua vallë kush e inspiroi Muhammedin  rreth këtij sekreti shkencor?

Meditimi rreth vdekjes është metodë e re e zbuluar dhe provuar vetëm tash së voni, në shekullin tonë, ndërkohë që Muhammedi  kishte njohuri për të shekuj më parë.     

 
Referenca të autorit:

  1. http://www.bbc.com/future/story/20160208-why-contemplating-death-changes-how-you-think
  2. http://www.telegraph.co.uk/news/2016/11/02/want-to-be-more-successful-try-thinking-about-death—study/