MË LIDH PO DESHE TË MË SHPËTOSH

MË LIDH PO DESHE TË MË SHPËTOSH

Bazuar fillimisht në http://maread.net/video/23

Morali është petku më i mirë që mund të vesh një njeri. Në Islam moralit i kushtohet vëmendje e veçantë për shkak të lidhjes së tij me Zotin. Pse besimtari ruhet nga mëkatet, pse nderon të tjerët, pse fal e toleron, përgjigja gjendet në besimin e tij. Duke synuar fitimin e kënaqësisë së Zotit dhe shmangien nga hidhërimi i Tij, besimtari jo vetëm që shpëton por vete por edhe ofron model dhe shembull për të tjerët, duke bërë kështu në të njëjtën kohë dy të mira të mëdha. Historia islame ka shënuar ngjarje nga madhështoret sa i përket moralit dhe ruajtjes së tij. Ato ndonjëherë janë aq interesante saqë me magjinë e tyre të bartin në një botë tjetër, të pushtojnë dhe për ca çaste nuk e ndien veten fizikisht. Një nga këta shembuj ose këto ngjarje është dhe ajo e një të riu të sprovuar në nder, i cili bëri atë që nuk di në do ta bënte dikush vetëm e vetëm që t’i shpëtonte kurvërisë. Se për çfarë bëhet fjalë, do të shohim në vazhdim:

Ibn El Xheuzi në librin e tij ‘Dhemmu-l-heva[1]’ citon Xhabir bin Nuhun të ketë thënë: Isha në Medinën e Resulullahit ﷺ dhe derisa po rrija me disa tregtarë në treg kaloi një plak që dukej bukur dhe ishte veshur bukur. Shitësi u ngrit dhe e përshëndeti fillimisht e pastaj edhe e ngushëlloi. Nga përgjigja e plakut kuptova se bëhej fjalë për një humbje të madhe. Shitësi vazhdoi ta ngushëllonte: Duro se durimi është shtylla dhe mbështetja e besimtarit. Shpresoj në Allahun se nuk do të privojë nga shpërblimi!

Kur u kthye shitësi, e pyeta: Kush ishte ky plaku?

Tha: Është një banor i Medinës, hazrexhas.

Çfarë është puna e tij, çfarë i ka ndodhur?- e pyeta.

Tha: I ka vdekur djali. Ka qenë shumë i sjellshëm me prindërit e vet dhe iu ka shërbyer shumë. Ka vdekur por jo si të tjerët.

Si ka vdekur?- i ndërhyra.

Tha: Një grua e martuar kishte rënë marrëzisht në dashuri me të. I kishte çuar lajm disi që të takohej me të, thjesht, për të çuar dashuri, por ai kishte refuzuar kategorikisht duke i thënë:

Harami është rrugë që nuk e trasoj

Dhe nuk i bie andej sa kohë që me njerëz të jetoj

Bë ç’të duash se unë nuk të përgjigjem

Nga ajo që bën ti unë neveritem…

Gruaja iu përgjigj ashpër duke i thënë se fjalët që kishte thënë ishin broçkulla dhe se asaj nuk i interesonte në bënte mëkat apo jo sepse për të feja nuk kishte asnjë rëndësi.

Gruaja nuk ndalej së bëri presion këtij djaloshi. Ai e diskutoi me një shok të tij këtë punë, i cili e këshilloi ta dërgonte dikë nga familja e tij që t’i fliste për të hequr dorë nga ky mëkat. Djaloshi refuzoi dhe tha se më parë do të pëlqente turpin e dynjasë sesa të pranonte zjarrin e ahiretit.

Gruaja nuk ndalej. I çoi fjalë që o të shkonte ai tek ajo, o ajo do të shkonte tek ai. Natyrisht, djaloshi prapë refuzoi duke e qortuar për këmbëngulësinë e saj në mëkat. E kur u lodh së dërguari njerëz që ta bindnin për këtë punë të shëmtuar, gruaja shkoi tek një magjistare, për t’i bërë magji që ta joshte në punë të pistë me të. Një natë, derisa djaloshi ishte duke qëndruar me babanë e vet, i ndodhi diç e çuditshme. Përnjëherë iu zgjuan ndjenjat dhe epshi. U çua shpejt e shpejt dhe filloi të falte namaz dhe të qante. Falej por kjo gjendje nuk i largohej.

Babai e pyeti se çfarë i ndodhi që përnjëherë ndryshoi kështu.

O babai im, po deshe të më shpëtosh, më prangos, ngase jam duke parë që nuk jam vetvetja.

Babai qante dhe e pyeste të birin t’i tregonte se çfarë kishte ndodhur.

Djaloshi ia tregoi rrëfimin.

Atëherë babai u çua dhe e prangosi si dhe e mbylli në një dhomë. Djaloshi kishte tundime dhe mundime të mëdha njëkohësisht duke e bërë të bërtiste me zë. Pas pak, britmat pushuan. Djaloshi kishte rënë në tokë ndërsa nga hundët i dilte gjak. Kishte vdekur.

Po, kishte vdekur ndërsa kishte refuzuar që të bënte mëkat.

 

[1] Ibn El Xheuzi, AbduRrahman bin Ali, Dhemmu-l-heva, ver. Mustafa Abdul Vahid, konsulent: Muhammed Gazali, fq. 258-260.

Advertisements

DEVOTSHMËRIA SI QËLLIM KRYESOR I AGJËRIMIT

DEVOTSHMËRIA SI QËLLIM KRYESOR I AGJËRIMIT

Dr. Sedat ISLAMI

 

Me gjithë të mirat e shumta shëndetësore, edukative e shpirtërore që ka agjërimi, në Kur’an devotshmëria është nënvizuar si qëllim kryesor i tij. Allahu thotë:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ

O ju që besuat, agjërimi u është bërë obligim sikurse që ishte obligim edhe i atyre që ishin para jush, kështu që të bëheni të devotshëm.” [Bekare: 183]

Kjo nënkupton se devotshmëria që ka këtë rëndësi duhet të ketë edhe kuptime të mëdha. Me lejen e Allahut do të mundohemi që para jush të sjellim disa nga imazhet e devotshmërisë sipas shpjegimeve që kanë bërë gjeneratat e para – selefi.

 

DEVOTSHMËRIA ËSHTË SHPIRTI I ADHURIMEVE

Nëse i referohemi agjërimit, vërejmë se ana formale e tij nënkupton veprime të caktuara dhe të kufizuara. Bëhet fjalë vetëm për tre gjëra: abstenimin nga ushqimi, pija dhe marrëdhëniet intime. Teknikisht, për të përmbushur obligimin, duhen plotësuar këto tre kushte. Por nëse ndalemi dhe e analizojmë thellësisht agjërimin, vërejmë se, pavarësisht përmbushjes së këtyre kushteve, nëse gjatë agjërimit mungon esenca, qëllimi, mesazhi, atëherë agjërimi refuzohet. Pejgamberi Muhammed ﷺ ka thënë: “Ai që agjëron por nuk iu është larguar shpifjes dhe veprimit sipas saj, ai është sikur të mos ketë agjëruar fare ngase Allahu nuk ka nevojë për braktisje të ushqimit dhe pijes prej nesh.” Buhariu.

Zhveshja e agjërimit nga ana thelbësore, nga mesazhet e tij, nga roli dhe funksioni i tij, bën që agjërimi të refuzohet. Këtë aspekt të brendshëm, esencial e thelbësor, Kur’ani e ka përmbledhur në devotshmëri. Pra, devotshmëria është kusht kryesor i pranimit të veprave. Për këtë shkak në Kur’an Zoti na mëson se veprat i pranohen vetëm të devotshmëve.

﴿ إِنَّمَا يَتَقَبَّلُ اللَّـهُ مِنَ الْمُتَّقِينَ

“…Allahu pranon vetëm prej të sinqertëve.” [Maide: 27]

 

DEVOTSHMËRIA ËSHTË PËRCAKTUES I FATIT TË VEPRËS

Besimtari për të qenë në rrugën e drejtë patjetër duhet të bëjë përputhjen ndërmjet shpirtit dhe gjymtyrëve, ndryshe, rrezikon të klasifikohet si hipokrit dhe jo vetëm. I tilli del kundër udhëzimeve të Zotit për mënyrat se si afrohet tek Ai. Më qartë, në aspektin e jashtëm, njeriu mund të kryejë një vepër të mirë, por përderisa në esencë nuk ka qëllim të pastër, refuzohet. Esenca e veprës tregon të vërtetën e saj. Bishr bin Harithi ka thënë: “Kush kërkon pozitat (e dynjasë) nëpërmjet dijes (e cila duhet të bëhet vetëm për Allahun), ai është afruar tek Allahu me atë që Allahu e urren. Për pasojë, të tillin e urren toka dhe qielli.” Dijetarët thonë: “Fatzi dhe i dëshpëruar është ai që, përkundër mundësive për adhurim, nuk ka bërë asgjë. Ndërsa edhe më keq se ky është ai që ka bërë adhurime por me nijet të keq. I tilli është i privuar nga shpërblimi dhe sevapi.” Një njeri i urtë ka thënë: “Nuk ka humbje më të madhe për njeriun se sa ta duan njerëzit për Zotin për shkak të asaj që ai rrejshëm paraqet para tyre ndërsa ta urrejë Allahu për shkak të asaj që ai fsheh në zemër.” Për të mos ndodhur një gjë e tillë, duhet fillimisht të pastrojmë shpirtin që gjithçka të jetë për Allahun, e pastaj vetvetiu shtrihet ndikimi dhe pushteti tek gjymtyrët. Ibn Tejmije ka thënë: ‘Nëse ke rregulluar fshehtësitë (bindjet, zemrën), Allahu t’i rregullon të dukshmet (veprat).’ Nga këtu është thënë se zemra është komandanti ndërsa gjymtyrët janë ushtarët.

 

DEVOTSHMËRIA ËSHTË TREGUES I LIDHJES ME ZOTIN

Nëse ke dëshirë ta dish se je apo jo në rrugë të Zotit, të do dhe të shpërblen apo jo Zoti, atëherë shiko sa je i devotshëm. Devotshmëria është tregues i dashurisë sate ndaj Allahut por edhe i dashurisë së Tij ndaj teje. Nëse ne bëjmë vepra të mira (namaz, agjërim…) atëherë kjo është shenjë e devotshmërisë. Hasan Basriu ka thënë: “Nuk do të mund ta duash Allahun përderisa nuk e do bindjen dhe nënshtrimin ndaj Tij.” Mungesa e devotshmërisë tregon mungesën e dashurisë së Zotit ndaj robit, dhe jo vetëm. Një nga format me të cilat Zoti e ndëshkon robin është edhe zhveshja nga devotshmëria. Kanë thënë dijetarët: Ndëshkimi i Zotit për robin që lajthit nga rruga e drejtë mund të manifestohet në disa forma:

  • Dikë Allahu e ndëshkon rëndë që të ngel si mësim për të tjerët.
  • Dikujt, për shkak të lajthitjes, i dërgohet ndonjë sprovë nga e cila vuan për vite apo mbase edhe tërë jetën.
  • Tjetrit i dërgohet ndonjë problem që ia zbeh kënaqësinë e jetës, dhe
  • Të tjerë që, për shkak të mëkateve, privohen nga adhurimi dhe largohen prej tij. Ky dënim është dënimi më i rëndë që mund t’i ndodhë një besimtari.

Ibn Mubareku ka thënë: Vuhejbi ishte pyetur: A e shijon adhurimin ai që bën mëkat? Jo vetëm ai që bën mëkat por as ai që ka menduar të bëjë mëkat –u përgjigj.

 

DEVOTSHMËRIA ËSHTË ARRATISJE TEK ALLAHU

Devotshmëria nënkupton një frikë e cila shkakton ikjen por jo prej Zotit por tek Zoti. Ka thënë Kasim Hakimi: “Nëse dikush ka frikë diçka, ikën prej saj. Ndërsa nëse dikush ka frikë Allahun, ai ikën tek Allahu.” Devotshmëria është lidhje me Allahun, është preokupim me adhurimet, është gjendje gatishmërie për tu takuar me Allahun. Kjo nuk është frikë që trishton as ndjenjë që shkakton depresion e paralizim nga puna. Përkundrazi. Është forcë që shtyn drejt përsosjes së veprave. Bekr bin Abdullah Muzeniu ka thënë: ‘Nëse ke dëshirë që të të bëjë dobi namazi, me rastin e faljes thuaj: Ndoshta është hera e fundit që falem!‘ Pra, duke përkujtuar fundin e jetës që mund të ndodhë në çdo moment, e me të cilin nënkuptohet kalim tek Allahu për tu shpërblyer për vepra, ne i bëjmë veprat në formë të përkryer.

 

DEVOTSHMËRIA ËSHTË DIJE

Devotshmëria është emocion i koordinuar nga dija. Nuk është frikë që tmerron. Fudajl bin Ijjadi ka thënë: “Njeriu ia ka frikën Allahut aq sa e njeh Atë!” Pra, sa më shumë që ta njohësh Allahun, aq më shumë ia ke frikën Atij. Një njeri i urtë ka thënë: “Ke frikë Allahun sipas mundësisë që Ai ka ndaj teje dhe turpërohu prej Tij sipas afërsisë së Tij ndaj teje.” Bilal bin Seidi ka thënë: “Mos shiko sa është i vogël mëkati por shikoje se kujt po i bën mëkat?

 

DEVOTSHMËRIA ËSHTË MËLMESA E DUHUR E ADHURIMIT

Nëse një gjelle i vëmë sheqer ose një ëmbëlsirë kripë, ato do të ngelin formalisht gjellë dhe ëmbëlsirë por në esencë pa shijen përkatëse. Kështu qëndron puna me adhurimet kur zhveshën nga devotshmëria: formalisht adhurime, brenda të zbrazëta. Për këtë shkak, risitë janë parë si sëmundje të cilat adhurimeve i shkaktojnë rënien e devotshmërisë. Imam Euzaiu ka thënë: “Nuk ndodhë një njeri ta shpik një risi në fe e të mos privohet nga devotshmëria (ver’i).

Nëse kjo i ndodhë një risimtari, një besimtari të sinqertë e të devotshëm i mundësohet që nga adhurimi i vet të përjetojë kënaqësi tre herë. Abdullah bin Vehbi ka thënë: “Çdo gjë e shijshme të dhuron vetëm një kënaqësi, me përjashtim të namazit, i cili ka tre kënaqësi: një gjatë kryerjes së tij, tjetrin kur ta kujtosh adhurimin dhe të tretin kur të shpërblehesh për të.”

 

DEVOTSHMËRIA ËSHTË MBUROJË

Ajeti i agjërimit që cituam fillon me thirrje “O ju besimtarë…”, vazhdon me përshkrim të detyrës “…iu është obliguar agjërimi…”, mbaron me përshkrimin e efektit të këtij obligimi “…që të jeni të devotshëm.” Nëse lexojmë më thellësisht këtë ajet, ne mund t’i deshifrojmë tablonë e jetës dhe rregullat e saja. Jeta është arenë. Mëkatet janë ato që na sulmojnë gjithandej. Për tu mbrojtur na duhet një mburojë. Veprat e mira, me theks të veçantë agjërimi, na dhurojnë mburojën kundër mëkateve, të cilën e quajmë devotshmëri. Për këtë shkak, Pejgamberi Muhammed ﷺ agjërimin e ka quajtur mburojë: “Agjërimi është mburojë…” Dhikrin, që e kryejmë më shpesh gjatë Ramazanit, e ka quajtur kala në të cilën strehohet ushtari që të mos mbytet nga armiku.

 

DEVOTSHMËRIA FORMËSON PERSONALITETIN

Devotshmëria nuk nënkupton vetëm ikjen nga gjërat e ndaluara. Ndonjëherë edhe disa gjëra të lejuara mund të na dëmtojnë. P.sh. protokolli i veshjes parasheh që një zyrtar të mos vesh vetëm se rroba të caktuara, ani pse në raste tjera edhe rrobat tjera mund t’i përdorë. Për besimtarin ka një protokoll që duhet ndjekur strikt, veçmas nëse është njeri që pasohet. Sufjan bin Ujejne ka thënë: “Besimtari nuk mund ta arrijë besimin e vërtetë përderisa ndërmjet tij dhe harameve të mos vë një mur ndarës prej hallalli…” Omeri r.a. ka thënë: “I braktisnim 9/10 e hallallit nga frika e rënies në haram.” Ebu Derda r.a. ka thënë: “Devotshmëria plotësohet kur ruhesh nga ajo që sipërfaqësisht duket hallall nga frika që të mos biesh në haram.” Musa bin A’jen rrëfen: Më ka thënë Euzaiu: “O babai i Seidit, më parë, kur nuk njiheshim e nuk pasoheshim, bënim shaka e qeshnim. Tani që (jemi bërë dijetarë) e pasohemi, konsideroj se nuk na takon më shumë se të buzëqeshim (pra duhet të përmbahemi më shumë).” Ibn Kajjimi ka thënë: “Devotshmëria është tre shkallë: mbrojtja e zemrës nga mëkatet dhe ndalesat, pastaj mbrojtja e saj nga të papëlqyerat dhe shkalla e tretë mbrojtja nga gjërat e panevojshme dhe të padobishme.

Ibn El Xheuzi shpalos edhe një detaj tjetër të kësaj dukurie. Thotë: “Paramendo, nëse zemra errësohet vetëm pse zhytet në mubah (gjëra të lejuara), si do të jetë gjendja e saj nëse zhytet në harame?” Pra, lëshimi në gjëra të lejuara ta errëson zemrën dhe kështu dalëngadalë të zhvendos nga hallalli në haram.

 

DEVOTSHMËRIA ËSHTË ZGJEDHJA E SË DUHUR

Devotshmëria nënkupton të jesh në vijë me udhëzimin hyjnor. Kjo nënkupton që për çdo rast dhe gjendje, duhet të zgjedhësh të duhurën. Më konkretisht, njëri nga të parët ka thënë: “Jeta e njeriut sillet ndërmjet katër gjendjeve: adhurimit, të cilit nuk duhet t’i ndahet, mëkatit, të cilin duhet braktisur menjëherë dhe duhet kërkuar falje, mirësisë, për të cilën duhet falënderuar, dhe sprovës, ndaj të cilës duhet duruar.”

Këshilla nga Sufjan Theuriu

Këshilla nga Sufjan Theuriu

 

1.        Mësojeni diturinë, pastaj memorizojeni atë, pastaj punoni sipas saj dhe në fund: përhapeni atë!
2.        Në të kaluarën pasuria urrehej ndërsa sot është bërë mburojë e besimtarit.
3.        Ke kujdes zemërimin e Zotit në tre gjëra:

  1. Të mos kryesh atë që ta ka urdhëruar
  2. Të mos ndahesh i pajtuar me atë që ka caktuar për ty, dhe
  3.         Të kërkosh diç nga dynjaja dhe të mos e fitosh e pastaj të hidhërohesh me Zotin tënd. 
4.        Ndreqe brendësinë tënde, Allahu ta ndreq anën tënde të dukshme. Përmirësoji raportet me Allahun, Allahu t’i përmirëson raportet me njerëzit. Puno për ahiret, e për dynja mos ke dert, Allahu të mjafton. Shite dynjanë për ahiretin, që t’i fitosh të dyja, e mos e shit ahiretin për dynjanë, që t’i humbasësh të dyja.
5.        Nëse han pak, nata është e jotja (për adhurim sepse ushqimi i tepërt sjell gjumin). Nëse agjëron, dyert e mëkateve të mbyllen dhe të hapen dyert e adhurimit. Nëse flet pak, të zbutet zemra. Nëse heshtë, përvetëson devotshmërinë.
6.        Nëse të vjen vëllai për vizitë, mos i thuaj: do të hash apo të të përgatisim pak ushqim, por përgatitja dhe shtroja. Nëse ka uri, han, ndryshe çoje sofrën!
7.        Nëse dikujt i shkon mendja të fabrikojë hadithe, do ta zbulojë Allahu qoftë edhe brenda shtëpisë së vet.
8.        Djalli më shumë e do risinë se sa mëkatin, sepse njeriu pendohet nga mëkati ndërsa nga risia – bidati nuk pendohet.

[Bidatet bëhen zakonisht me pretekst adhurimi. Pra, ata që i bëjnë bidatet, konsiderojnë se janë duke bërë mirë, andaj edhe nuk i ndahen atyre.]

9.        Senedi është arma e besimtarit, e nëse nuk ka armë, me çfarë do të luftojë?
10.    Melekët janë rojet e qiellit ndërsa hadithologët rojet e tokës.
11.    Pasuria është sëmundje e këtij ummeti ndërsa dijetari është mjeku i tij. Nëse mjeku e sëmurë veten, atëherë kur do të shërohen njerëzit?
12.    Në të kaluarën takimi i njerëzve ndërmjet vete ishte i dobishëm ndërsa sot duhet t’i braktisësh që të shpëtosh.

[Muhabete e njerëzve sot janë kryesisht në gjëra të pavlera: përgojim, shpifje, bartje fjalësh, muhabete dynjaje, kështu që po qëndrove shumë me të këtillë, të sëmuret zemra.]

13.    Do të vazhdojmë të mësojmë derisa të ketë dijetarë të na mësojnë.
14.    Qytetari më i keq është ai që kërkon dynjanë me punë të ahiretit.
15.    Nuk ka ndodhë që dikush ta vë dorën në pjatën e dikujt e të mos nënçmohet.

[Po u korruptove, fundin e ke të keq.]

16.    Asketizmi nuk manifestohet duke ngrënë ushqime të thjeshta dhe duke veshur rroba zhguni; asketizëm është të mos lidhësh për dynjaje dhe të jesh në gjendje gatishmërie për vdekjen.
17.    Gradat e dijes: e para: heshtje; e dyta: dëgjim dhe memorizim; e treta: veprim sipas dijes; e katërta: përhapje e saj.
18.    Kënaqësia e njerëzve është qëllim që nuk arrihet, sikur që kërkimi i dynjasë është qëllimi që nuk arrihet.
19.    Ranë shiitët e na lanë pa folur për virtytet e Aliut r.a.
20.    Nëse e shoh një gjë që konsideroj se duhet ta urdhëroj ose të ndaloj prej sa dhe nuk e bëj, (nga keqardhja) urinoj gjak.
21.    Njeriut që bën bidate, i përmendën vetëm bidatet, jo më shumë. Nuk përgojohet.
22.    Nderoni njerëzit sipas devotshmërisë së tyre. Ndaj besimtarëve shfaquni modestë ndërsa ndaj mëkatarëve krenarë.

 

 

 

 

 

HUTBEJA E XHUMASË KURS ZHVILLIMI DHE AVANCIMI

Ahmed Bessam Sai
Në një prej xhamive të Oksfordit një ditë xhumaje u krijua një potere. Xhemati, që nuk pajtuan me Imamin i cili kishte mbajtur hutben vetëm në anglisht pa mos thënë as edhe një fjalë të vetme në arabisht, protestuan duke thënë se veprimi i këtillë i Imamit është i gabuar dhe se namazi i xhumasë nuk pranohet  përderisa hutbeja të mos jetë në arabisht.

Jo rrallë na ndodhë neve këtu, në Britani, që para ngjarjeve si kjo dhe tjera të ngjashme të ngelim të shtangur e të mahnitur, natyrisht me admirim dhe respekt për vëllezërit tanë joarabë, të cilët, ndryshe nga ne, arabfolësit, ruajnë me xhelozi dashurinë, shenjtërinë dhe respektin për gjuhën arabe. Sigurisht, kjo do të duhej të na bënte të skuqeshim nga turpi, të ktheheshim në rrugën e drejtë, të dilnim nga ky mjerim kulturor i cili ka ngulfatur dashurinë dhe respektin tonë për gjuhën arabe si dhe të na ndihmonte ta zbulojmë arabishten, të zbulojmë vlerat e saja, pozitën dhe shenjtërinë e saj.

Me të vërtetë, ky respekt i tyre për arabishten meriton çdo konsideratë dhe mirënjohje, dhe, siç e thashë, për ne çdo qortim e vërejtje, megjithatë, të shikojmë edhe anën tjetër të medaljes. Në kohën kur ne shohim këtë insistim të këtyre vëllezërve tanë që hutbeja të jetë vetëm në arabisht, qoftë edhe nëse nuk e kuptojnë fare, para nesh shfaqet një çështje tjetër shumë zhgënjyese, një problematikë, e cila portretizon qartë kuptimin e mangët dhe të shtrembëruar të rolit themelor dhe esencial për të cilin është ligjësuar hutbeja e xhumasë. Kjo shfaq po kështu edhe ndarjen e rrezikshme ndërmjet fesë dhe jetës që sot po ndodhë tek myslimanët: mbaje hutben në gjuhën e Kur’anit ose Pejgamberit tënd, e pastaj thuaj çfarë të duash; fale namazin pesë herë në ditë, e pastaj nuk prish punë nëse vjedh, tradhton, gënjen apo bën kurvëri; mos e ha mishin e derrit por atë hallall, e kur ta kesh bërë këtë, nuk ka dert nëse bën mëkate…

Kështu, Islami shfaqet me imazh të shtrembëruar dhe jo origjinal para perëndimorëve, sepse myslimanët e kanë keqkuptuar atë dhe se, në vend që të merren me bazat dhe themelet, ata janë marrë me çështje dytësore. Sa e keqja e belaja e kanë goditur Islamin shkaku i injorancës së bijve të tij!

Këta vëllezërit tonë po duan që hutbeja të jetë në arabisht, jo në gjuhën e tyre apo ndonjë gjuhë të cilën e kuptojnë. Rëndom, kjo hutbe përmban disa ajete dhe hadithe dhe rrallë herë thënie të dijetarëve, të cilat Imami i reciton çdo xhuma, e pastaj mbaron, duke bërë që njerëzit të dalin siç hynë: asgjë të re, nuk kuptuan gjë, nuk morën asnjë këshillë, asnjë dobi, asnjë përkujtim, nuk mësuan asnjë normë, nuk u trajtua asnjë problem aktual…Kështu vritet xhumaja, kështu privohet nga jeta, kështu zhvishet nga shpirti dhe ngel vetëm si një konstrukt linguistik.

Këtë predikim të rëndësishëm javor po e zhveshim nga përmbajtja e tij dhe po e shndërrojmë thjesht në një ritual mekanik dhe verbal, mu ashtu siç shumë nga myslimanët –për fat të keq- i zhveshin adhurimet e tyre nga përmbajtja praktike kur bëjnë ndarjen ndërmjet tyre dhe jetës. Ata falen dhe vjedhin, agjërojnë dhe gënjejnë, kryejnë haxhillëkun dhe mashtrojnë, përgojojnë, shkelin nderin dhe kryejnë mëkatet dhe gjynahet që e kanë bërë shprehi t’i kryejnë, për të na bindur fuqishëm për këtë defekt që ekziston në jetën e tyre, ndarjen e fesë nga jeta. Të rastis, mbase jo rrallë, të kesh punë me të këtillë që, megjithëse janë analfabetë, të japin ligjëratë se si duhet kushtuar kujdes të veçantë rregullave të mishit hallall pavarësisht se ti mund të kesh mendim tjetër, bile më të qëlluar për kushtet e mishit hallall. Të këtillët të shfaqen kështu të përkushtuar për rregullat e mishit hallall (lexo: një aspekt të fesë. S.I.) ndërsa në anën tjetër nuk e kanë fare dert pse gënjejnë, mashtrojnë, vjedhin, dëmtojnë të tjerët, i shmangen ligjit, e ndoshta edhe janë konsumues të rregullt të lëndëve narkotike. E për çudi, pas tërë kësaj, ata ngulin këmbë se janë myslimanët e vërtetë (sepse nuk hanë mish derri) për të mos thënë se neve tjerëve, që nuk përvetësojmë rregullat e tyre për mishin hallall, të qëlluara apo gabuara qofshin, gati sa nuk na përjashtojnë nga feja.

Kjo është mendësia e një shtrese të gjerë të myslimanëve: falu e pastaj bë çfarë të duash; thuaj çfarë të duash në hutben tënde, me rëndësi të jetë në arabisht; trajtoji si të duash njerëzit dhe mbi çfarëdo baze të kesh dëshirë, me rëndësi të hash mish hallall dhe atë sipas botëkuptimit lokal dhe shumë të ngushtë e të kufizuar të mishit hallall.

Kjo nëse flet për diç, flet për mungesën e njohurive të shumicë së besimtarëve për rolin themelor të hutbes së xhumasë në jetën shoqërore dhe në zhvillimin dhe avancimin e saj. Për ta xhumaja është thjesht një ritual i obliguar që duhet kryer patjetër. Është si të thuash që një barrë që duhet hequr qafe. Për këtë, i sheh tek e falin xhumanë në kohën e vet, heshtin kur Imami mban hutben, rreshtohen pas tij në namaz, falen dhe në fund: esselamualejkum ve rahmetullah –esselamualejkum ve rahmetullah![1]

Duke qenë para një gjendje të këtillë, na duhet ta parashtrojmë pyetjet në vijim:

–         A thua vallë, heshtja në kohën kur Imami mban hutben është bërë vetëm për ta nderuar dhe respektuar Imamin apo edhe më shumë?

–         A është hutbeja e xhumasë thjesht një ritual fetar dhe një ushtrim fizik përmbajtja e të cilave nuk ka asnjë rëndësi dhe as që ka kjo përmbajtje ndonjë kuptim?

Namazi është adhurim ndërsa hutbeja është strategji veprimi. Hutbeja është pjesë përbërëse e strukturës së namazit që nuk pranon ndarje prej tij. Në disa hadithe qëndron se humbja e hutbes është sikur të humbet xhumaja. Imam Ahmedi ka regjistruar në Musnedin e tij hadithin e Ebu Hurejres r.a. në të cilin qëndron se Pejgamberi ﷺ ka thënë: «Ditën e xhuma engjëjt qëndrojnë tek dyert e xhamive dhe shënojnë ardhjen e njerëzve sipas pozitës (kohës) së tyre: filani ka ardhur nga kjo kohë, filani nga kjo kohë, filani ka ardhur në kohën kur Imami mbante hutben, e filani e zuri namazin por jo edhe xhumanë (sepse kështu konsiderohet) nëse nuk e zë hutben.»

E Imamit, nisur nga kjo, për të përçuar mesazhin suksesshëm tek besimtarët, i duhet që përmbajtjen e hutbes, si në nivel akademik, si në tematikë, t’ia përshtat të pranishmëve. Një ligjëratë që e mban para një grupi punëtorësh nuk duhet të jetë ajo që e mban para një grupi intelektualësh. Një ligjëratë që ua mban nxënësve në shkolla fillore nuk duhet të jetë ajo që ua mban studentëve. Një ligjëratë që ua mban myslimanëve që sapo kanë pranuar Islamin nuk duhet të jetë ajo që ua mban atyre që kanë lindur e janë plakur në Islam.

Nuk ka qenë praktikë e Pejgamberit Muhammed ﷺ që në hutbe të lexojë ajete vend e pa vend, siç veprojnë një pjesë e madhe e imamëve sot. Këta të fundit i përsërisin ajetet dhe hadithet sikur të ishin papagaj ndërsa fare nuk marrin mundimin t’i lidhin ato me aktualitetin tonë në kohë dhe vend. Konsideroj se ne jemi duke i bërë padrejtësi ajeteve kur’anore kur thjesht i lexojmë në hutbe pa shikuar se lidhen tematikisht me ngjarjet apo jo. Kjo metodë e gabuar ka efektet e veta negative. Dashuria e njerëzve për këto ajete do të kthehet në irritim ndaj tyre apo edhe ndaj Kuranit në tërësi.

Pyetjet që më mundojnë:

–         Kur do t’i japim përparësi përmbajtje së hutbes ndaj gjuhës së saj?

–         Kur do të ndalemi së trajtuari mishin hallall si kriter të vlerësimit të mësimeve themelore të Islamit dhe moralit të përjetshëm të tij?

–         Kur do të arrijmë që jeta jonë të jetë mishërim, praktikë dhe vërtetim i adhurimit dhe ritualeve tona fetare?

Nëse Allahu në krye të çdo njëqind vjeçari (shekulli) dërgon një reformator që tua përtërijë myslimanëve fenë, siç na ka mësuar Pejgamberi Muhammed ﷺ, atëherë roli i hatibit (ligjëruesit) të xhumasë është që në krye të çdo jave besimtarëve tua përtërijë normat e fesë për të gjitha problemet dhe ngjarjet me të cilat ballafaqohen përgjatë një jave, në mënyrë që ecin në hap me kohën, ta ruajnë lidhjen me të dhe të kontribuojnë në zhvillimin dhe avancimin e saj.

Nëse çdo institucion parasheh në mënyrë obliguese program trajnues dhe avancues për punëtorët e vet, atëherë hutbeja e xhumasë për jetën e besimtaret është program i obliguar trajnimi, këshillimi dhe avancimi. Ajo është lidhja javore zyrtare, shkencore, praktike, intelektuale, trajnuese dhe edukative ndërmjet fesë dhe jetës.

[1] Pra, mbaron obligimi dhe ata tanimë janë të lirë të bëjnë çfarë të duan. Autori me këtë aludon në zakonin e keq të tyre të ndarjes së fesë nga jeta. S.I.

RUFEJDE EL ESLEMIJJE, INFERMIERJA E PARË MYSLIMANE

RUFEJDE EL ESLEMIJJE, INFERMIERJA E PARË MYSLIMANE
Kenza Fet’hi

 

Rufejdeja është sahabijja e nderuar nga fisi eslem. Thirret edhe ndryshe: Rufejdeja ensariane duke aluduar kështu në prejardhjen e saj medinase. Emri i saj rrjedh nga fjala refd (الرفد) që ka kuptim të ndihmës dhe dhënies. Dhe, vërtetë kishte hise të madhe nga emri i saj, sepse ishte humaniste e madhe. Njihet si infermierja e parë në Islam. Është marrë me shërimin e të plagosurve në betejat e Muhammedit [sal-laAll-llahu alejhi ve sel-lem]. Kishte një tendë si ambulancë ku priste të plagosurit, ku me ndihmën e disa sahabijjateve tjera dhe sipas dijes dhe përvojave që kishte, iu bënte tretmanet e duhura mjekësore.

Ishte përkushtuar tërësisht për Islam. Merrte pjesë në beteja duke kryer detyrën e saj prej infermiereje në mënyrën më të mirë të mundshme. Gëzonte respekt tek Pejgamberi [sal-laAll-llahu alejhi ve sel-lem]. Ndihej komod me profesionin që ushtronte dhe në bazë të sukseseve të saj kishte fituar famë dhe popullaritet ndër njerëz.

Quhej edhe fedaijjeh (vetëmohuese, sakrifikuese) për shkak të kontributit vetëmohues. Depërtonte në fushën e betejës, tërhiqte të plagosurit dhe nxiste luftëtarët myslimanë të qëndronin të pathyeshëm. Merrte pjesë në beteja ndërsa me vete barte edhe ambulancën e saj lëvizëse (tendat dhe shatorët) me të gjitha instrumentet dhe ilaçet që posedonte. Tenda e saj llogaritet spitali i parë fushor (spitali lëvizës).

Rufejdeja ushtronte profesionin e saj në mënyrë vullnetare. Madje, ishte ajo që barte edhe të gjitha shpenzimet e nevojshme. Ishte luftëtare me pasurinë dhe jetën e saj.

Rufejdeja ishte dhe ngelet model dhe shëmbëlltyrë për femrën myslimane në fushën e infermierisë.

 

http://www.albanna.ma/Article.aspx?C=5651

 

Përshtati në shqip: Dr. Sedat ISLAMI