KËSHILLA DHE UDHËZIME PËR HOXHALLARËT NGA IMAMI EBU HANIFE

Prof. Dr. Muhammed El-Muhtar E-Mehdi

  • Kush jep fetva ndërsa mendon se All-llahu nuk do ta pyes: “Si dhe fetva në fenë Time?”, ai veç e ka nënvlerësuar fenë dhe veten e tij.
  • Kush kërkon postin udhëheqës në kohë jo të duhur, ai do të vazhdojë të jetë i nënçmuar sa të rrojë.
  • Trajtoji nxënësit dhe studentët sikur të jenë bijtë dhe fëmijët tu që tua shtosh kështu kurajën për dije.
  • Dije se vepra e pason dijen ashtu sikur që gjymtyrët e trupit e pasojnë shikimin. Dija me veprën e paktë është më e dobishme se injoranca me veprën e shumtë. Shembulli i kësaj i ngjan shembullit të udhëtarit në shkretëtirë, i cili ka pak furnizim por e di rrugën saktë; kjo është më e dobishme për të se të ketë furnizim të shumtë por të mos e dijë rrugën.
  • Nuk i lejohet atij që jep fetva nga librat e mia ta bëjë këtë ndërsa nuk e di se në çfarë jam mbështetur kur kam dhënë fetvanë përkatëse.
  • Kush kërkon dijen ndërsa nuk e mëson atë (kupton rrënjësisht) është sikur farmacisti që mbledh barëra por nuk e di mënyrën e përdorimit të tyre derisa të vjen mjeku. Kështu është dhe nxënësi i hadithit, nuk e di aspektin argumentues të hadithit të derisa të vjen fakihu (e t’ia tregojë mënyrën e argumentimit me hadith).
  • Qëndro në raport me pushtetarin sikur që qëndron me zjarrin: përfiton prej tij por duke qenë larg tij, ndryshe, po u afrove, digjesh.
  • Ju jeni gëzimi i zemrës sime dhe melhemi i pikëllimit e mërzisë sime. Ua kam shaluar dhe frenuar (bërë gati ta përdorni) fikhun, andaj, iu bëj be në All-llahun që, për aq sa iu ka dhënë nga madhështia e dijes, ta ruani atë nga nënçmimi i kërkimit të pushtetit me të.[1]

Ja kështu, Imami Ebu Hanife, i nxit studentët që:

  • të jenë të përpiktë kur të flasin për shkencën apo të kritikojnë dijetarët, duke ia rikujtuar vetes takimin me All-llahun dhe marrjen në pyetje nga Ai,
  • ua tërheq vërejtjen që të mos jepen pas posteve, për shkak se ato janë humbje dhe dëshpërim,
  • i motivon për ta mësuar fenë, në mënyrë që veprat të kryhen në përputhjen me dijen e fituar, ndryshe, vepra pa dije, sado që të jetë e madhe në vëllim, nuk është e dobishme,
  • i porosit që të mos mjaftojnë vetëm me transmetimin e teksteve por edhe t’i kuptojnë ato, të thellohen në domethëniet dhe kuptimet e tyre, të diskutojnë argumentet, të bëjnë përputhjen ndërmjet tyre nëse sipërfaqësisht duken kundërthënëse,
  • të mos mbështetën vetëm në atë që lexojnë në libra por edhe të mësojnë argumentet e ideve dhe teorive të shtruara në libra,
  • të mos afrohen tek pushtetarët dhe të mos ulin vlerën e dijes duke kërkuar atë për hir të posteve
  • mësuesit dhe profesorët i këshillon që nxënësit dhe studentët t’i trajtojnë sikur fëmijët e tyre: me dashuri, dhembshuri, durim dhe mbikëqyrje të vazhdueshme të formimit të tyre.

Kështu, me këto ide, Imami na del të ketë paraprirë teoritë e edukimit dhe arsimit për më shumë se një milenium.

Burimi: http://www.alukah.net/sharia/0/96578
Titulli në origjinal: Kelimatun tevxhihijjetun ve davijjetun li-l-Imami Ebi Hanifeh

(كلمات توجيهية ودعوية للإمام أبي حنيفة)

Përshtati në shqip: Dr. Sedat ISLAMI

 

 

 

 

[1] Ebu Hanife siç duket me këtë thënie i është drejtua gjykatësve myslimanë duke iu rikujtuar se fama dhe pozita që kanë marrë nga dija duhet t’iu mjaftojë që të mos e shfrytëzojnë atë për përfitime materiale ose zënie të pozitave, që do ta zbehnin pozitën e dijes. Përkthyesi.

Advertisements

Fjala që del prej shpirti dhe tjetra prej goje

Njëri nga gjeneratat e para e pyeti një dijetar: Përse na ndodhë që kur ta dëgjojmë Hasan Basriun të rrëmbehemi nga emocionet ndërsa kur t’i dëgjojmë të tjerët nuk ndikohemi aspak? ‘Për shkak se vajtuesja me pagesë nuk është e ngjashme me vajtuesen që ka humbur të birin!’

Shënim: ‘Vajtuesja’ ka ardhur në kuptim alegorik të dikujt që përjeton atë që e shpreh, pra që fjalët i dalin nga zemra, ndryshe nuk nënkupton legjitimim të vajtimit për të vdekurin.

By Hoxhë Sedat ISLAMI Posted in Dave

RREGULLA DHE PARIME NË DA’VE

RREGULLA DHE PARIME NË DA’VE

 

Falënderimet i takojnë Allahut ndërsa përshëndetjet qofshin për Muhammedin, familjen, shokët dhe të gjithë pasuesit e tij!

Të thirrurit në Rrugën e Allahut – Da’veja është ndër veprat me më së shumti nderë dhe ndër adhurimet më të çmuara; është veçori dhe tipar i dalluar i profetëve [alejhimusselam], sikur që është punë dhe detyrë më e spikatur e evlijave [të dashurve] dhe asfijave [të zgjedhurve] nga robërit e sinqertë të Allahut. Allahu ka thënë:

E kush është në rrugë më të mirë se ai që thërret në rrugën e All-llahut, që bën vepra të mira dhe që thotë: “Unë jam prej myslimanëve?“ (Fussilet, 33)

Duatët [thirrësit, misionarët myslimanë] janë elitë e përzgjedhur e ummetit islam, për shkak se detyra të cilën e kryejnë parasheh patjetër që të jenë shembuj që pasohen dhe modele që ndiqen. Tek ata duhet të reflektojë mesazhi në të cilin i thërrasin njerëzit me dije dhe argumente.

Allahu i Madhëruar ka kërkuar prej këtij ummeti që nga bijtë e tij të nxjerr grup njerëzish që thërrasin në fe ndërsa kjo nuk është një punë e lehtë dhe që nuk kërkon angazhim serioz dhe sakrificë të vazhdueshme. Pikërisht për këtë, përmbajtja e këtij artikulli që përmbledh rregulla dhe parime se si duhet zhvilluar thirrjen, në mënyrë që të jenë një ndihmesë për thirrësit dhe një rrugë për të korrur sukses.

1.      Thirrja në Rrugën e Allahut – Da’veja është rrugë shpëtimi në këtë dhe botën tjetër, sepse “Që Allahu ta udhëzojë një njeri nëpërmjet teje është më mirë për ty se sa të posedosh pasuri të çmuar.”(Hadith.)

Shpërblimi realizohet me të thirrur dhe nuk kushtëzohet me pranimin ose jo të të thirrurve. Thirrësi është i detyruar të angazhohet dhe të jap mundin e tij ndërsa suksesi është nga Allahu i Madhëruar. Përgatitja e thirrësit është kusht, fitorja nga Allahu është premtim, ndërsa Da’veja, në objektiva dhe rezultate, është formë prej formave të Xhihadit.

2.      Konfirmimi i metodologjisë së të parëve tanë që përmblidhet në metodologjinë e Ehlu Sunnetit dhe Xhematit, e që njihet për mesatarinë, gjithëpërfshirjen, maturinë dhe distancimin nga çdo lloj ekstremi.

Po kështu kjo metodologji pikënisje ka dijen fetare, e cila nënkupton dijen në raport me Kur’anin dhe Sunnetin. Kjo është mbrojtje nga dështimi dhe dritë që ndriçon rrugën e profetëve [alejhimusselam].

3.      Përkushtimi për të themeluar kolektivin mysliman dhe për të unifikuar fjalën e tyre rreth të vërtetës, dhe këtë mbi bazën e parimit: “Fjala e Teuhidit është bazë për teuhidin (unifikimin) e fjalës.”

Grupimet fanatike që sot po përçajnë myslimanët dhe po thellojnë ndasitë ndërmjet tyre duhet të largohen. Çdo grup në Da’ve duhet të ketë parasysh se botëkuptimi i vërtetë i grupit të tyre është grup prej myslimanëve, e assesi grupi i myslimanëve. (Pra, ata nuk janë myslimanët e vetëm. Ata janë vetëm një pjesë e myslimanëve. Përkthyesi.)

4.      Lojalizmi duhet të jetë ndaj fesë, jo ndaj individëve. E vërteta është më jetëgjatë se individët, dhe, po deshe të njohësh ithtarët e së vërtetës, njihe të vërtetën së pari.

5.      Thirrja për në bashkëpunim dhe në çdo gjë që na shpie tek bashkëpunimi dhe largimi nga përçarja dhe çdo gjë që na çon tek ajo. Duhet ta ndihmojmë dhe përkrahim njëri tjetrin ndërsa aty ku ka hapësirë për mendim ndryshe dhe diskutim, duhet ta këshillojmë njëri tjetrin por gjithnjë duke u ruajtur që të mos kalojmë në urrejtje.

Parim tek lëvizjet dhe grupet e moderuara islame është të bashkëveprojnë dhe unifikohen, e në rast se jo, të mbështesin njëri tjetrin, në rast se jo, atëherë të bashkëjetojnë, ndryshe mund të kenë përfundim të keq.

6.      Individi, që i përket një grupi a lëvizje, të mos jetë fanatik i tij/saj, por të pranoj me shpirtgjerësi çdo kontribut dhe angazhim të mirë që e ofrojnë të tjerët.

7.      Mospajtimi në çështje dytësore të fesë parasheh/obligon këshillimin dhe dialogun e assesi kundërshtimin dhe konfliktin.

8.      Vetëkritika, vetëllogaria dhe vetëvlerësimi i përhershëm.

9.      Mësimi i etikës së kundërshtimit dhe thellimi në bazat dhe kriteret e dialogut, duke pranuar rëndësinë që kanë dhe duke përvetësuar mjetet e tyre.

10.    Mospërgjithësimi i normave dhe gjykimi me maturi i individëve. Korrektësi është të gjykosh botëkuptimet, jo strukturat (individët).

11.    Dallimi ndërmjet qëllimit dhe mjetit, p.sh. Da’veja është qëllim ndërsa lëvizja, grupi apo qendra janë mjete.

12.    Pandryshueshmëria në qëllime (objektiva) dhe fleksibiliteti në mjete. (Qëllimet ngelin qëllime ndërsa mjetet mund të ndryshojnë sipas kohës. Përkthyesi)

13.    Dhënia përparësi gjërave sipas rëndësisë së kanë. Çështjet dytësore apo sekondare duhet të jenë në vendin, kohën dhe rrethanat përkatëse.

14.    Shkëmbimi i përvojave ndërmjet thirrësve dhe ndërtimi i metodologjisë mbi përvojat e të mëparshmëve është çështje me rëndësi. Thirrësi nuk duhet ta konceptojë vetëm as si i pari dhe as si i fundit që ka filluar të thërret në këtë fe. Nuk guxon ta konsiderojë veten të panevojshëm për këshillat dhe udhëzimet e të tjerëve.

15.    Respektimi i dijetarëve të dalluar për personalitetin dhe dijen e tyre: merret dija prej tyre, nderohen dhe respektohen, nuk nëpërkëmbet nderi i tyre, nuk paragjykohet për qëllimet e tyre dhe nuk akuzohen apriori. Dijetarët, për aq kohë sa hulumtojnë dhe angazhohen, edhe nëse gabojnë, nuk fajësohen, por as nuk shfajësohen.  Mjafton fakti që ata janë njerëz dhe gabojnë sikur të gjithë të tjerët por për shkak të angazhimit të tyre, vlera, nderi dhe pozita mbesin të paprekura.

16.    Mendimi i mirë për myslimanët dhe interpretimi i mirë i fjalëve dhe mendimeve të tyre, duke ua mbuluar të metat në publik dhe duke i këshilluar për to në vetmi.

17.    Nëse dominojnë të mirat e ndonjë individi, atëherë të këqijat nuk i përmenden, përveç për ndonjë interes. Po kështu, nëse dominojnë të këqijat e dikujt, atëherë nuk i përmenden të mirat, nga frika që puna e tij mund t’i pështjellët dikujt.

18.    Përdorimi i terminologjisë fetare dhe shmangia e përdorimit të terminologjive të huaja, si shura në vend të demokracisë.

19.    Medhhebet juridike janë pasuri dhe thesar i çmuar i ummeti, të cilat i studiojmë dhe përfitojmë prej tyre pa shfaqur ndonjë fanatizëm a anshmëri. Medhhebet nuk mohohen tërësisht, mohohen vetëm interpretimet që nuk kanë mbështetje ndërsa kriter për interpretimet e tyre kemi Kur’anin dhe Sunnetin.

20.    Përcaktimi i qëndrimit të matur dhe arsyeshëm karshi perëndimit dhe qytetërimit të tij: përfitojmë nga shkencat e tij empirike në përputhje me rregullat dhe normat e fesë sonë.

21.    Afirmimi i rëndësisë së shura-së (konsultimit) në Da’ve dhe domosdoshmëria e të mësuarit të esencës dhe thelbit të konsultimit.

22.    Thirrësi është pasqyrë e thirrjes së tij dhe shembull praktik i saj, andaj le të jetë shembull dhe model.

23.    Duhet aplikuar metodologjinë e urtësisë dhe këshillës së mirë, ashtu siç Allahu na ka mësuar: Ti (Muhammed) thirr për në rrugën e Zotit tënd me urtësi e këshillë të mirë dhe polemizo me ata (kundërshtarët) me atë mënyrë që është më e mira. Zoti yt është Ai që e di më së miri atë që është larguar nga rruga e Tij dhe Ai di më së miri për të udhëzuarit.”(En-Nahl, 125)

24.    Thirrësi duhet të shquhet për durimin, i cili, jo vetëm që është tipar profetësh, por edhe vendimmarrës për suksesin në mision.

25.    Thirrësi duhet të largohet nga interpretimet radikale dhe vështirësimi i gjërave. Duhet të aplikojë lehtësimin dhe butësinë aq sa feja ka lënë hapësirë për to.

26.    Myslimanin hulumton për të vërtetën ndërsa në mision guximin për ta proklamuar të vërtetën është domosdoshmëri. Por, nëse nuk mund ta thuash të vërtetën, atëherë mos e thuaj as të pavërtetën. Ik prej saj!

27.    Kujdes nga plogështia dhe pasojat e saj. Thirrësi nuk guxon të tregohet indiferent karshi kësaj dukurie dhe formave të trajtimit të saj.

28.    Thirrësi duhet të ketë kujdes nga propagandat dhe thashethemet për shkak të pasojave dhe ndikimit negativ që kanë në shoqëri.

29.    Kriter i vlerësimit është devotshmëria dhe kryerja e veprave të mira, duke anashkaluar çdo përkatësi tjetër gjeografike, etnike, grupore, lëvizje, etj.

30.    Metodologjia më e preferuar në Da’ve është që të vërtetat islame të prezantohen fillimisht ndërsa të mos merret me dyshimet që të tjerët kanë hedhur për Islamin. Kësisoj njerëzve iu japin një peshore për të vërtetën. Po kështu, i thërrasim për në bazat e fesë ndërsa iu flasim sipas nivelit të tyre intelektual sepse njohja e karakteristikave të të thirrurve është mjet për udhëzimin e tyre.

31.    Thirrësit dhe lëvizjet islame përherë duhet t’i mbështeten Allahut dhe të kërkojnë ndihmën prej Tij. Duhet të besojnë fuqishëm se Ai që udhëheq me Da’ven dhe mbron thirrësit dhe iu jep sukses është Allahu  dhe se feja dhe çdo gjë tjetër është e Allahut të Madhëruar.

Këto rregulla që përshkruam më lartë janë të përfituara nga përvojat e dijetarëve dhe hoxhallarëve të shumtë, për të cilat, kemi shpresë në Allahun e Madhëruar, se mund të japin efektet e tyre pozitive nëse kuptohen dhe aplikohen siç duhet.

Le ta dinë të gjithë Thirrësit se nuk mund të korrin sukses në thirrjen dhe misionin e tyre në rast se nuk mbështeten në Allahun e Madhëruar, nuk janë të sinqertë me Të dhe nuk i dorëzohen tërësish Atij.

 

http://www.saaid.net

Abdullah bin Abdul Hamid El Etherijj

Përshtati: Dr. Sedat Islami

 

DASHURIA PËR NËNËN NATYRSHMËRI

DASHURIA PËR NËNËN NATYRSHMËRI

dashuria per nenen

Pozita e prindërve në fe është e lartë. Respekti për ta është në një vijë me respektin për Allahun, sikur që kundërshtimi i tyre është llogaritur ndër mëkatet më të mëdha. Kjo për faktin se borxhi ynë ndaj prindërve është i madh ndërsa në raport me nënën edhe i pashlyeshëm. Për këtë shkak, respekti për ta është urdhëruar ngase fitimi i dashurisë së tyre është rrugë që nuk të shpie vetëm se në Xhennet.
Interesante është edhe puna e fëmijëve që janë më shumë të lidhur me nënën se sa me babanë, madje, dashuria e tyre e pastër, në disa raste krijon edhe skena që vështirë se mund të harrohen. Një nga këto skena është dhe ajo që një thirrës i ri turk e përmend në një prej ligjëratave të tij. Ai rrëfen për një hoxhë, i cili ua mësonte nxënësve edukatën dhe kulturën fetare. Një ditë, për t’i vënë në provim praktik se sa dhe si e kanë kuptuar edukatën fetare, kërkon prej tyre që të nesërmen secili nga nxënësit të sillte diç që ka vlerë shumë të madhe për ta, apo gjënë më të shtrenjtë që kishin. Nxënësit, duke qenë se ishin ende të vegjël, sollën gjëra të ndryshme, por çudia ishte me një djalosh, që kishte sjellë një mindil – faculetë.
Athua vallë, çfarë vlerë kishte faculeta për këtë fëmijë?!
Ose, mos vlera e saj fshihej në atë që ishte brenda saj, e që vërehej nga ashte pasi që faculeta ishte disi e fryrë?
Habia ishte edhe më e madhe kur u hap faculeta dhe Hoxha pa një grusht dhe në të.
Çfarë është kjo?! Ç’vlerë ka kjo për ty?! – e pyeti nxënësin me habi.
Këta është dhe Xhenneti – iu përgjigj fëmija.
O Zot, e si e more kështu? Ku e more?
Hoxhë i nderuar, a nuk keni thënë se Xhenneti është nën këmbët e nënës – duke aluduar në hadithin [që është i dobët]: “Xhenneti është nën këmbët e nënës!”
Po – iu përgjigj Hoxha.
Atëherë, nëse është puna ashtu, unë këta dhe e kam marrë prej Xhennetit, e kam marrë prej vendit ku ka shkelur nëna ime – i tha fëmija Hoxhës.
Hoxha mbeti pa frymë nga kjo përgjigje.
Kështu është portretizuar dashuria për nënën tek ky fëmijë. Është gjykim dhe perceptim paksa i çuditshëm ama gjithsesi shumë i natyrshëm.
Sa shumë kemi nevojë të vazhdojmë ta duam nënën me dashuri fëmijërore!

Përgatiti: Sedat Islami

NAMAZI SI SHOQËRUESI MË I MIRË NË VARR

NAMAZI SI SHOQËRUESI MË I MIRË NË VARR

varri

Njeriu, siç thotë Pejgamberi [alejhis salatu ves selam], pas vdekjes së tij nuk merr me vete asgjë përveç veprave të mira. Në varr, në atë vetmi të thellë, në atë vend të trishtueshëm, në atë ngushtësi që ngulfat, njeriu nuk mund të merr asnjë nga pasuria e kësaj bote. Për pasojë, si i pasuri, si i varfëri, janë të njëjtë: kanë vetëm një qefin dhe asgjë më shumë. Në të vërtetë, nuk janë të njëjtë, ngase tretmani në varr nuk do të jetë sipas pozitës materiale në këtë botë. Atje, i varfëri mund të jetë shumë më mirë dhe më i privilegjuar se sa i pasur. Çështja lidhet për veprave të mira që i kanë bërë në këtë botë. Një nga këto vepra të mira, gjithsesi mbetet edhe namazi, shoqëruesi më i mirë që mund ta qetëson shpirtin e besimtarit në ato momente.
Por, jo vetëm kaq. Namazi në varr mund të bëjë edhe çudira. Se për çka e kam fjalën do të doja të citoj një hoxhë, Abud ibn Avn Usejrin , i cili na rrëfen një tregon teje interesant, për vërtetësinë e të cilit betohet në Zot. Fillon rrëfimin Shejhu e thotë: Një kompani për ndërtimin e rrugëve kishte fitua tenderin e ndërtimi të një autostrade në Saudi, por që gjatë punimeve kishin hasur në një pengesë në një vend të quajtur Shumran. Pengesë ishin disa varreza të vjetra, në të cilat, për herë të fundit, qe varrosur një djalosh i ri para plot 30 vjetësh. Kompania deponoi një kërkesë në gjykatë për të marrë udhëzimet përkatëse se a mund të vazhdonin punimet dhe të zhvendosnin varrezat apo se duhej të ndërronin kahen e rrugës pak. Gjykata lëshoi dekretin se mund të bëhej zhvendosja e varrezave ndërsa për një punë të tillë, përveç një ekipi nga gjykata, u formuan edhe ekipe nga komuna dhe fiset që ishin në atë zonë. Filloi zhvarrosja. Çfarë të gjesh, erë kundërmuese dhe eshtra të kalbur. Filluan varr pas varri derisa arritën tek varri i fundit, i cili njëherësh ishte edhe i fundit që qe varrosur aty. Kishin kaluar 30 vite andaj askush nuk e mendonte se aty do të ndodhte befasia. Filluan ta hapnin sikur çdo varr tjetër, por gjatë heqjes së dheut, vërejtjen se puna ishte më ndryshe. Aty vërehej një qefin i bardhë ndërsa trupi nuk kundërmonte. I hoqën tullat dhe e nxorën trupi. Subhanallah! Ishte i ruajtur, sikur të varrosej sot. Ia shpalosën fytyrën ndërsa të pranishmit, që nuk rastisën të jenë nga familja e tij, e njohë. Është filani, i biri i filanit. Meqë bëhej rivarrim, ia dërguan kufomën babait të tij, që ende ishte gjallë por i shtyrë moshë, ia dërguan kufomën ndërsa nga gëzimi dhe mërzia shpërtheu në lot. Elhamdulilah! I falënderuar qofsh o Allah, që ma ktheve tim bir në shtëpi ta shoh dhe një herë edhe pas tridhjetë viteve! – u shpreh babai. E pyetën se çfarë veprash kishte bërë, a kishte diç me të cilën ishte veçuar për të arritur një shpërblim të tillë? Tha: Pasha Allahun, prej kur e njoh birin tim, nuk ka braktisur kurrë namazin dhe as që i ka ikur ndonjëherë tekbiri fillestar me Imamin!
Ky është namazi dhe kjo është vetëm një nga imazhet e shumta të shpërblimit për namazin. T’i kushtojmë rëndësi namazit lumturia me të arrihet edhe në këtë botë para botës tjetër. Sa mirë kanë thënë të parët tanë: Nuk d ta shijon Xhennetin e Ahiretit, ai që nuk ka shijuar më parë Xhennetin e kësaj bote! Xhenneti i kësaj bote është përkujtimi i Allahut, e namazi është përkujtimi më i mirë!!!

Përgatiti: Sedat Islami
Brunei, 2013