Hadithi 93: ETIKË E  GJYKIMIT NDËRMJET NJERËZVE

 

عن أبي بكرة رضي الله عنه قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ: «لَا يَحْكُمْ أَحَدٌ بَيْنَ اثْنَيْنِ وَهُوَ غَضْبَانُ» مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ.

 

Ebu Bekre (r.a.) transmeton: E kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut ﷺ duke thënë: «Le të mos gjykojë askush ndërmjet dy palëve ndërsa është në gjendje hidhërimi.» Transmetim unanim.[1]

 

Ky hadith flet për disa gjëra:

  1. I ndalohet gjykatësit të gjykojë ndërmjet dy palëve ndërsa është i hidhëruar, pavarësisht se a bëhet fjalë për vepër fetar apo jo. Ndalesa ka ardhur shkak i asaj se hidhërimi e çrregullon emocionalisht njeriun dhe për pasojë ai mund të merr vendime të ngutshme e të padrejta, ndryshe nga ajo që është i thirrur dhe duhet ta ketë qëllim, pra e vërteta dhe e drejta.
  2. Njeriu duhet të bëjë përpjekje për t’i siguruar gjërat që ia largojnë hidhërimin apo i lehtësojnë atë, si: përvetësimi i moralit të durimit, butësisë, vendosmërisë, maturisë, gatishmërisë për të dëgjuar deri në fund palët e hasmëruara, etj. Këto do ta shkarkonin shumë nga hidhërimi.
  3.  Referuar shpjegimit të ofruar për ndalimin e gjykimit nën presionin e hidhërimit mund të nxjerrim si konstatim se çdo gjë që e pengon njeriun nga njohja e së vërtetës dhe synimi i saj, gjykohet sikur hidhërimi, si p.sh: pikëllimi dhe mërzia e madhe, etja dhe uria, çrregullimi fiziologjik, apo gjëra tjera që e ngarkojnë njeriun sa hidhërimi ose edhe më shumë.
  4. Ndalimi i marrjes së një vendimi nën presionin e hidhërimit dhe gjërave të ngjashme nuk është qëllim në vete. Ajo që synohet prapa kësaj është që gjykatësi nuk duhet të merr vendim pa mos i patur më parë të qarta, fillimisht normën e përgjithshme fetare, pastaj detajet që kanë të bëjnë me rastin adekuat, dhe në fund mënyrën e aplikimit të normës fetare.

Pra, për të nxjerr një vendim, gjykatësi ka nevojë për tre gjëra:

  1. Njohuria për format dhe mënyrat fetare që feja ka vënë për të zgjidhur kontestet dhe për gjykuar ndërmjet njerëzve.
  2.  Ta perceptojë drejtë dhe qartë çështjen për të cilën janë hasmëruar palët, duke i dhënë mundësinë secilës nga palët që të ofrojë versionin e vet, respektivisht provat dhe dëshmitë që posedojnë.Nëse i ka plotësuar këto y parakushte, atëherë ai ka nevojë edhe për dijen apo njohurinë përkitazi me:
  3. Mënyrën e aplikimit dhe futjes së saj në kuadër të dispozitave fetare (pra nxjerrjes së një norme fetare adekuate).

Teknikisht, nëse plotësohen këto tre kushte dhe synohet drejtësia, gjykatësi do të merr vendimin e drejtë, ndryshe, nëse i ikën ndonjëra prej tyre, do të gabojë dhe vendimi i marrë nuk do të jetë i drejtë.

Allahu e di më së miri!
Shejh AbduRrahman Sa’di

[1] Transmetojnë Buhariu në Sahih, nr. 7158, dhe Muslimi në Sahih, nr. 1717.

Advertisements

PËRGËZIMI I BESIMTARIT

PËRGËZIMI I BESIMTARIT
عَنْ أَبِي ذرٍّ رضي الله عنه قَالَ: “قِيلَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَرَأَيْتَ الرَّجُلَ يَعْمَلُ الْعَمَلَ مِنَ الْخَيْرِ، وَيَحْمَدُهُ -أَوْ يُحِبُّهُ- النَّاسُ عَلَيْهِ؟ قَالَ: «تلك عاجل بشرى المؤمن» رواه مسلم.
Ebu Dherri (r.a.) transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ është pyetur: O i Dërguari i Allahut, çfarë thua për njeriun që bën një punë të hairit ndërsa njerëzit i shprehin mirënjohje ose e duan shkaku i saj? Tha: «Është përgëzim i përshpejtuar i besimtarit.» Transmeton Muslimi.[1]
Në këtë hadith, Profeti ﷺ shpjegon se fryt i përshpejtuar i veprës së mirë është përgëzimi, myzhdeja, sepse Allahu ka premtuar do t’i përgëzojë evliatë e Tij – të cilët janë besimtarët e devotshëm- në jetën e kësaj dhe botës tjetër.

[Përgëzimi]: është lajmi ose gjëja e gëzueshme në bazë të së cilës besimtari kupton se do të ketë fund të mirë, do të jetë i lumtur dhe se vepra e tij është e pranuar. [Përgëzimi në botën tjetër] ndodhë duke fituar kënaqësinë dhe shpërblimin e Allahut si dhe duke shpëtuar nga hidhërimi dhe ndëshkimi i Tij. në fakt, ky lloj përgëzimi fillon që nga momenti i vdekjes, jeta në varr, ringjallja ku Allahu –siç është konfirmuar në tekste të shumta- dërgon engjëj për t’i marrë myzhde robit të Tij besimtar.

Ndërsa [përgëzimi i përshpejtuar i robit në dynja] nënkupton përshpejtimin e mirësisë së Tij ndaj robit, njoftimin e tyre me këtë mirësi, nxitjen dhe inkurajimin për vepra, duke i vënë theks këtu si më e rëndësishmja bekimi dhe suksesi për vepra të mira dhe ruajtja nga veprat e këqija, mu ashtu siç ka thënë Profeti: «Sa i përket të lumturve, atyre iu lehtësohen veprat e të lumturve!»[2]

Së këndejmi, nëse dikujt i lehtësohen veprat e mira dhe ruhet nga veprat e këqija, atëherë le ta dijë se kjo është myzhdeja e Allahut për të, ky është përgëzimi në bazë të të cilit besimtari argumenton për fundin e tij të mirë, sepse Allahu është më i ndershmi dhe më bujari, kështu që, nëse robi e fillon me të mirë, Ai e plotëson atë. Dhurata dhe mirësia më e madhe që i jepet robit është mirësia fetare. Kjo e bën tejmase të lumtur besimtarin. Në fakt, ai ka dy gëzime: njëri, sepse Allahu e ka begatuar me vepra të mira dhe ia ka lehtësuar kryerjen e tyre. kjo ka rëndësi sepse dashuria për të mirën, pasioni për të dhe dëfrimi duke e kryer atë janë shenja të besimit. Ndërsa gëzimi tjetër është kureshtja e tij e madhe që Allahu t’ia plotësojë këtë të mirë dhe vazhdimisht ta mbulojë me mirësinë e Tij.

[Shenja të përgëzimit në këtë dynja][3]

Si shembull përkatës kemi këtë që nënvizohet në këtë hadith, pra kryerjen e një vepre të mirë, veçmas nëse kjo e fundit është në interes të mbarë kolektivit dhe provokon dashurinë e njerëzve, mirënjohjen dhe lutjen e tyre. Këto të fundit janë tregues të këtij përgëzimi dhe shenja se vepra në fjalë është nga ato të mirat që tek Allahu janë të pranuara.

Shenjë e përgëzimit është edhe dashuria e besimtarëve për robin. Dëshmi është fjala e Allahut:

﴿إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمَنُ وُدًّا

Në të vërtetë, atyre që besojnë dhe bëjnë vepra të mira, i Gjithëmëshirshmi do t’u dhurojë dashuri.” [Merjem: 96.]

[…do të dhurojë dashuri]: do t’i dojë Allahu dhe do t’i bëjë të dashur në zemrat e robërve.

Tjetër shenjë që tregon përgëzimin e përshpejtuar është dhe lëvdata e besimtarëvesepse lëvdatat e tyre janë dëshmi; besimtarët janë dëshmitarët e Allahut në tokë. Shenjë tjetër është dhe ëndrra e mirë dhe sihariquese, që e sheh vet besimtari ose ia dëfton dikush që e ka parë atë në ëndërr. Këto të fundit, pra ëndrrat e mira, janë përgëzime. Përgëzim i përshpejtuar është edhe kaderi (caktimi) i Allahut, i mirë apo hidhur qoftë, e që është mjet për ta kthyer në rrugën e drejtë dhe për ta shpëtuar nga e keqja.

Falënderuar qoftë Allahu për këto mirësi të shumta që na ka dhuruar!

Shejh AbduRrahman Sa’di

[1] Transmeton Muslimi në Sahihun e tij, nr. 2642.

[2] Transmetojnë Buhariu, nr. 1362, dhe Muslimi, nr. 2647.

[3] Ky nëntitull është vënë nga përkthyesi për thjeshtësim të shpjegimit.

Imam Buhariu

Muhammed bin Ismail, i njohur si Imam Buhariu, konsiderohet njëri ndër dijetarët më të mëdhenj të të gjitha kohëve të hadithit. Libri i tij, i njohur më shumë sipas emrit të tij ‘Sahihu i Buhariut’, është libri më i besueshëm i haditheve. Ka lindur në vitin 194/801 në Buhara, një vend që sot shtrihet në Uzbekistan.

Babai i vdiq herët kështu që e tërë barra e rritjes dhe edukimit ra mbi supet e së ëmës. Dallohej për zgjuarsinë e rrallë. Që herët mësoi Kur’anin përmendësh, sikur që mësoi shkenca fetare dhe memorizoi mijëra hadithe. Sigurisht, krahas faktorëve tjerë, në këtë ka ndikuar edhe klima shkencore e Buharës, e cila atëbotë ishte qendër e dijes.

Në moshën gjashtëmbëdhjetë vjeçare, bashkë me nënën dhe vëllanë, Ahmedin, shkuan për të kryer haxhin. Buhariu do të ndalej në Mekkë për gjashtë vite e më pas do të merrte udhë për të vizituar qendrat e dijeve islame për përfitim të dijes. Është transmetuar se nuk ka shënuar asnjë hadith pa mos marrë abdes më parë dhe pa mos i falur dy rekate namaz. Metodologjia e tij dhe kriteret e vëna për pranimin e hadithit, librit të tij i dhanë besueshmëri të lartë dhe rrjedhimisht pranim nga dijetarët e mëdhenj, si p.sh. Imam Ahmedi.

Buhariu është autor edhe i disa veprave tjera, që arrijnë në njëzet sosh, e të cilat janë me vlerë të madhe, si: Edebu-l-mufred, Et-tarih el-kebir, Et-Tarih es-sagir, etj.

Për shkak të refuzimit të tij që t’ia mësonte fëmijët Kryetarit të Buharasë, ai u largua me dhunë prej vendit të vet. Imam Buhariu refuzonte që të veçonte fëmijët e tij me dije ndërsa të tjerët jo, madje kishte thënë fjalën që ka ngel mësim për gjeneratat pas tij për vlerën dhe pozitën që duhet t’i kushtojnë e japin dijes: ‘Unë nuk e nënçmoj diturinë dhe nuk ua çoj njerëzve te dyert.’  Kështu, i përzënë, në një fshat të Samarkandit, në vitin 256/869, gjen vdekjen.

Allahu e pastë mëshiruar!

 

4 0 HADITHE TË SHKURTRA

4 0 HADITHE TË SHKURTRA
Shënim: Të gjitha hadithet e përfshira në këtë punim janë autentike të transmetuara nga Buhariu dhe Muslimi.
Hadithi: 1
PESË SHTYLLAT E ISLAMIT
Ibn Omeri [All-llahu qoftë i kënaqur me të dy] transmeton se I Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Islami është ngritur mbi pesë (shtylla): deklarata se nuk ka zot përveç All-llahut dhe se Muhammedi është i Dërguar i All-llahut, falja e namazit, dhënia e Zekatit, haxhi dhe agjërimi i Ramazanit.»
Hadithi: 2
BESIMI QË TË FUT NË XHENNET
Ubade [All-llahu qoftë i kënaqur me të] transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Kush dëshmon se nuk ka zot përveç All-llahut, i Cili është i vetëm dhe nuk ka shok, se Muhammedi është robi dhe i Dërguari i Tij, se Isai është robi, i Dërguari i Tij, fjala e Tij e hedhur tek Merjemja dhe (është) shpirt prej Tij, se Xhenneti është i vërtetë dhe se Xhehennemi është i vërtetë, All-llahu do ta fus në Xhennet pavarësisht veprave që ka bërë.»
Një transmetues ka shtuar edhe këto fjalë: «(do ta fus në Xhennet) nga cila të do prej tetë dyerve të Xhennetit
Hadithi: 3
DEGËT E BESIMIT
Ebu Hurejre [All-llahu qoftë i kënaqur me të] transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Besimi ndahet në gjashtëdhjetë e ca degë, e edhe turpi është degë e besimit
Hadithi: 4
MËNYRAT MË TË MIRA TË MANIFESTIMIT TË ISLAMIT
Abdullah bin Amri transmeton se një njeri e pyeti Profetin [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të]:
Cili Islam është më i miri?
Tha: «Të ushqesh (njerëzit me) ushqim dhe të përshëndesësh atë që njeh dhe atë që nuk njeh.»
Hadithi: 5
ËMBËLSIA E BESIMIT
Enesi transmeton se i Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Kush i posedon tre gjëra, ai do ta shijojë ëmbëlsinë e besimit:
që All-llahu dhe i Dërguari i Tij të jenë më të dashur tek Ai se çdo gjë tjetër,
që ta duaje njeriun jo për tjetër vetëm se për All-llah, dhe
që të urrejë të kthehet në femohim (pabesim) sikur që urren të hidhet në zjarr.»
Hadithi: 6
DASHURIA PËR PROFETIN SI IMAZH I KOMPLETIMIT TË BESIMIT
Enesi transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Nuk ka besuar ndonjëri prej jush përderisa të mos jam tek ai më i dashur s fëmija, prindi dhe njerëzit në përgjithësi
Hadithi: 7
DIMENSIONET E DASHURISË NDËRMJET BESIMTARËVE
Enesi transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Nuk ka besuar ndonjëri prej jush përderisa për vëllanë të mos dojë atë që do për vete.»
Hadithi: 8
MIRËSJELLJA DHE ETIKA SI PJESË TË BESIMIT
Ebu Hurejre [All-llahu qoftë i kënaqur me të] transmeton se i Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Kush beson All-llahun dhe Ditën e Fundit, le të mos i bëjë keq fqinjit të tij! Kush beson All-llahun dhe Ditën e Fundit, le ta nderojë mysafirin e tij! Dhe, kush beson All-llahun dhe Ditën e Fundit, le të flet mirë ose le të heshtë!»
Hadithi: 9
CILËSITË E MYNAFIKUT
Abdullah bin Amri transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Kush i posedon katër cilësi, ai është hipokrit i thekur (kulluar) ndërsa kush ka një prej këtyre cilësive, ai (konsiderohet se)ka një cilësi të hipokrizisë derisa ta largojë atë: kur t’i lihet diç në amanet (mirëbesim), tradhton, kur të flet gënjen, kur bën marrëveshje, e thyen atë dhe kur të armiqësohet, shpërthen (nuk përmbahet).»
Hadithi: 10
DASHURIA PËR ENSARËT SI SHENJË E BESIMIT
Enesi transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Shenjë e besimit është dashuria për Ensarët ndërsa shenjë e hipokrizisë është urrejtja e Ensarëve.»
Hadithi: 11
TRE VEPRAT MË TË MIRA
Ebu Hurejre transmeton se i Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ishte pyetur:
Cila është vepra më e mirë?
Ai kishte thënë: «Besim në All-llahun dhe të Dërguarin e Tij.»
Pastaj çfarë ?- u pyet prapë.
Tha: «Xhihadi në Rrugën e All-llahut.»
Pastaj çfarë?- u pyet.
Tha: «Haxh i pranuar
Hadithi: 12
TRE MËKATET TË MËDHA
Abdullah bin Mes’udi thotë ta ketë pyetur Profetin [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të]: Cili mëkat është më i madhi tek All-llahu?
Tha: «T’i bësh All-llahut shok ndërsa Ai të ka krijuar
Thashë: Ky vërtetë mëkat i madh, po pastaj cili?- e pyeta.
Tha: «Të mbysësh fëmijën tënd nga frika që të hajë me ty
Pastaj cili- e pyeta.
Tha: «Të bësh amoralitet me gruan e fqinjit tënd
Hadithi: 13
MALLKIMI DHE SHARJA E PRINDËRVE SI MËKATE TË MËDHA
Abdullah bin Amri transmeton se i Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Prej mëkateve më të mëdha është që njeriu të mallkojë prindërit e tij.»
O i Dërguari i All-llahut, si i mallkon njeriu prindërit e tij?- e pyetën.
Tha: «Ia shanë babanë dikujt e ai ia shanë banë këtij. Po kështu ia shanë nënën dikujt
Hadithi: 14
NUK I PËRKET MYSLIMANËVE AI QË I LUFTON MYSLIMANËT
Abdullah bin Umeri transmeton se i Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Kush bartë armë kundër nesh, nuk është prej nesh.»
Hadithi: 15
FEJA NDALON VAJTIMIN PËR TË VDEKURIN
Abdullah bin Mes’udi [All-llahu qoftë i kënaqur me të] transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Nuk është prej nesh kush godet fytyrën, shqyen rrobat dhe lutet me lutje të injorancës (vajton).»
Hadithi: 16
BARTËSI I FJALËVE NUK HYN NË XHENNET
Hudhejfe transmeton ta ketë dëgjuar Profetin [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] duke thënë: «Në Xhennet nuk do të hyjë bartësi i fjalëve
Hadithi: 17
VETËVRASJA MËKAT I MADH
Xhundub bin Abdullahu transmeton se i Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Në popujt para jush ishte një njeri, që kishte (marrë) një plagë, të cilën nuk e duronte dot. Kështu, mori një thikë dhe këputi dorën e tij (të plagosur) me të. Gjaku nuk iu ndal derisa vdiq. All-llahu i Madhëruar tha: ‘Robi im ma parapriu me veten e tij (e përshpejtoi vdekjen), kështu që ia ndalova Xhennetin.’
Hadithi: 18
SHUMËFISHIMI I SHPËRBLIMIT PËR VEPRËN NË ISLAM
Ebu Hurejre [All-llahu qoftë i kënaqur me të] transmeton se i Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Nëse ndonjëri prej jush e jetëson Islamin mirë në praktikën e tij, atëherë shpërblimi për çdo vepër të mirë do t’i shumëfishohet nga dhjetë e deri në shtatëqind sosh ndërsa për çdo mëkat do t’i shkruhet vetëm një mëkat.»
Hadithi: 19
IKJA NGA PËRGJEGJËSIA SI IKJE NGA XHENNETI
Ma’kil bin Jesari rrëfen se Ubejd bin Zijadi e kishte vizituar në sëmundjen, prej të cilës edhe vdiq. Ma’kili i tha: Do ta rrëfej një hadith që e kam dëgjuar nga i Dërguari i All-llahut: «Nuk do ta gjejë erën e Xhennetit robi, të cilit All-llahu ia ka ngarkuar përkujdesjen për ndonjë grup qytetarësh ndërsa ai nuk i ka këshilluar ata.»
Hadithi: 20
DASHURIA E PROFETIT PËR UMMETIN E TIJ
Ebu Hurejre transmeton se i Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Çdo Profet ka në dispozicion një lutje. Unë, nëse do All-llahu, kam dëshirë që ta ruaj lutjen time që, në Ditën e Kiametit, të jetë ndërmjetësim për ummetin tim.»
Hadithi: 21
HIGJIENA PERSONALE SI NATYRSHMËRI
Ebu Hurejre transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Natyrshmëria është në pesë gjëra apo pesë gjëra janë pjesë e natyrshmërisë: sunetia (rrethprerja), mënjanimi i qimeve nga vendet e turpshme, ndukja e sqetullave, prerja e thonjve dhe shkurtimi i mustaqeve.»
Hadithi: 22
PËRKUJDESJA MATERIALE PËR FAMILJEN SI MËNYRË E FITIMIT TË SEVAPEVE
Ebu Mis’ud El-Ensariu transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Nëse njeriu bën një shpenzim për familjen e tij ndërsa llogarit në të (që të shpërblehet tek Zoti për të), i llogaritet lëmoshë.»
Hadithi: 23
MOS NËNVLERËSONI ASNJË VEPËR PËR TU RUAJTUR NGA ZJARRIT
Adijj bin Hatimi [All-llahu qoftë i kënaqur me të] thotë ta ketë dëgjuar të Dërguarin e All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] duke thënë: «Frikësojuni zjarrit të Xhehennemit qoftë edhe (me dhënien për bamirësi të një) gjysmë hurme
Hadithi: 24
DORA QË JEP MË E MIRË SE DORA QË MERR
Ibn Umeri transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] kishte thënë duke qenë në minber ndërsa kishte përmendur lëmoshën, nderin (ruajtjen nga shtrirja e dorës) dhe lypjen: «Dora e lartë është më e mirë se dora e ulët, sepse dora e lartë jep ndërsa dora e ulët është ajo që kërkon.»
Hadithi: 25
DITURIA SI SHENJË E DASHURISË SË ALL-LLAHUT NDAJ ROBIT, ROLI I PROFETIT DHE GRUPI I SHPËTUAR
Muavije thotë ta ketë dëgjuar Profetin [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] të ketë thënë: «Kujt t’ia do të mirën All-llahu, do ta bëjë ta kuptojë fenë. Unë jam vetëm ndarës ndërsa All-llahu është Ai që jep. Ky ummet do të vazhdojë ta ruajë fenë e All-llahut duke mos e dëmtuar (zmbrapsur) askush që e kundërshton derisa të vijë kiameti.»
Hadithi: 26
PUNA HALLALL NUK DUHET NËNVLERËSUAR
Ebu Hurejre transmeton se i Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Që dikush ta ngarkojë në shpinë një bandë (pako) me dru është më mirë se t’ia shtrijë dorën dikujt, i jep apo jo.»
Hadithi: 27
PASURIA E VËRTETË ËSHTË PASURIA E SHPIRTIT
Ebu Hurejre transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Nuk është pasuri të kesh mall të shumtë; pasuri është pasuria e shpirtit.»
Hadithi: 28
OBLIGIMET E MYSLIMANIT NDAJ MYSLIMANIT
Ebu Hurejre transmeton ta ketë dëgjuar të Dërguarin e All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] duke thënë: «Obligimet e myslimanit ndaj myslimanit janë pesë: kthimi i përshëndetjes (selamit), vizita e të sëmurit, përcjellja e xhenazes, përgjigja në ftesë dhe dëshirimi (lutja për) mëshirë atij që teshtin.»
Hadithi: 29
SHEMBULLI NDËRMJET PROFETIT TONË DHE PROFETËVE TJERË
Xhabir bin Abdullah transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Shembull im dhe shembulli i Profetëve para meje është sikur (shembulli i një) njeriu që ka ndërtuar një shtëpi, të cilën e ka përfunduar dhe bërë për mrekulli, me përjashtim të një pjese të një tulle (në një qoshe të saj). Njerëzit hynin në të dhe mahniteshin (nga bukuria) e thoshin (nga keqardhja për tullën e papërfunduar ): po të mos ishte kjo pjesë e tullës (e papërfunduar, bukuria do të ishte edhe më e madhe).»
Hadithi: 30
TË VRAZHDIN NUK E DO ALL-LLAHU
Xherir bin Abdullahu transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Kush nuk mëshiron, nuk mëshirohet.»
Hadithi: 31
MBAJTJA E LIDHJEVE FAMILJARE ZGJAT JETËN
Enës bin Maliku [All-llahu qoftë i kënaqur me të] transmeton ta ketë dëgjuar të Dërguarin e All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] duke thënë: «Kë e gëzon shtimi i pasurisë apo zgjatja e jetës, le t’i mbajë lidhjet familjare!»
Hadithi: 32
INTERPRETIMI I KËRKUAR I SPROVËS
Aisheja [All-llahu qoftë i kënaqur me të], gruaja e Profetit [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të], ka thënë: Ka thënë i Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të]: «Nuk ka fatkeqësi që e godet myslimanin, e që All-llahu të mos i shlyen mëkate me të, madje edhe atëherë kur të dëmtohet nga gjembi.»
Hadithi: 33
PADREJTËSIA DO TË KETË FUND TË KEQ
Abdullah bin Umeri [All-llahu qoftë i kënaqur me të dy] transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Padrejtësia do të jetë errësira në Ditën e Kiametit
Hadithi: 34
PAJTIMI NDËRMJET NJERËZVE
Ummu Kulthum bint Ukbe transmeton se e ka dëgjuar të Dërguarin e All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] duke thënë: «Nuk është gënjeshtar i që pajton njerëzit; i përcjellë fjalët e mira apo flet të mirën
Hadithi: 35
DOMETHËNIA E FORCËS DHE FUQISË SË VËRTETË
Ebu Hurejre [All-llahu qoftë i kënaqur me të] transmeton se i Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «I fuqishmi nuk njihet me mundjen (e njerëzve); i fuqishëm është ai që përmban veten gjatë hidhërimit.»
Hadithi: 36
NGUSHËLLIMI PËR VDEKJEN E FËMIJËVE
Ebu Hurejre [All-llahu qoftë i kënaqur me të] transmeton se i Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Nuk ndodhë që një myslimani t’i vdesin tre fëmijë e të hyjë në zjarre, me përjashtim të betimit të bërë (se secili njeri ka për t’iu afruar zjarrit).»
Hadithi: 37
DASHURIA PËR NJERËZIT E MIRË
Ebu Musai transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ishte pyetur: Njeriu i do disa njerëz por nuk është takuar me ta (si do të jetë puna në botën tjetër)?
Tha: «Njeriu do të jetë me ata që i do me atë që e do!»
Hadithi: 38 DASHURIA DHE URREJTJA PËR TU TAKUAR ME ALL-LLAHUN
Ubade bin Samiti transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Kush e do takimin me All-llahun, edhe All-llahu e do takimin me të. Dhe, kush e urren takimin me All-llahun, edhe All-llahu e urren takimin me të.»
Hadithi: 39
LUTJA PËR DUNJA DHE AHIRET
Enesi transmeton e thotë: Duaja që më së shumti e thoshte Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka qenë: «O All-llahu im! Zoti ynë, na jep të mira në dynja dhe të mira në ahiret dhe na ruaj nga dënimi i zjarrit.»
Hadithi: 40
LUTJEN NUK DUHET BRAKTISUR
Ebu Hurejre transmeton se i Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Do t’i plotësohet ndonjërit prej jush lutja përderisa nuk ngutet e të thotë: ‘U luta por nuk mu pranua!’
Hadithi: 41
MËSHIRA E ALL-LLAHUT
Ebu Hurejre transmeton se i Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Kur All-llahu i krijoi krijesat, në Librin e Tij, që gjendet tek Ai, mbi Arshi, shkroi: ‘Mëshira Ime ka tejkaluar hidhërimin Tim!’.»
Hadithi: 42
QË TË JEMI FALËNDERUES E MIRËNJOHËS
Ebu Hurejre transmeton se i Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Nëse dikush prej jush shikon në atë që është favorizuar më shumë në pasuri dhe fizik, atëherë le të shikojë edhe në atë që është nën të (më keq se ai). »

TRAJTIMI I VESVESEVE NË BESIM

AbduRrahman Sa’di
Ebu Hurejre [Allahu qoftë i kënaqur me të!] transmeton se i Dërguari i Allahut [Paqja qoftë mbi të!] ka thënë: “Djalli do t’i vijë ndonjërit prej jush dhe do t’i thotë (bëjë vesvese): Kush e ka krijuar këtë e atë, derisa t’i thotë: Po Allahun, kush e ka krijuar? Nëse dikujt i ndodhë kjo, atëherë le të kërkojë mbrojtjen e Allahut dhe le të stopojë (së marri me këto vesvese).”  Në një version: “…le të thotë: Kam besuar në Allahun dhe të Dërguarin e Tij.”
Transmetim unanim.
Në një version tjetër qëndron: “Njerëzit do të vazhdojnë të pyesin derisa të thonë: Allahun, kush e ka krijuar?”
Referuar këtij hadithi dhe përmbajtjes së tij, njeriu në një ose formë tjetër do të jetë në shënjestër të djallit dhe këtyre mendimeve të gabuara, qoftë nëpërmjet vesveseve të shkaktuar prej tij, qoftë nga sharlatanët dhe ateistët, që kanë qasje të këtilla. Praktikisht, këto dy mënyra të hedhjes së dyshimeve janë konfirmuar: djalli nuk ndalet së ushtruari dhunën e tij psikike ndaj njeriut me pyetje e marrëzi të tilla, veçmas tek ata që nuk kanë bagazh fetar, sikur që ateistët vazhdojnë të mbrojnë qëndrimet e tyre duke mos lënë tribunë e hapësirë pa e shfrytëzuar.
Ky hadith profetik, krahas evidentimit të shkakut të këtyre mendimeve të këqija, ka përshkruar edhe ilaçin adekuat të trajtimit të tyre, i cili përmblidhet në njërën prej tre mënyrave në vijim:
  1. Duke stopuar së marri me mendime të këqija,
  2. Duke kërkuar mbrojtjen e Allahut, dhe
  3. Duke proklamuar besimin në Allahun dhe të Dërguarin e Tij.
Sa i përket të parës, [stopimit të mendimeve të këqija], Allahu mendjes dhe mendimeve i ka bërë limite që nuk mund t’i kalojnë dot, e madje, edhe nëse përpiqen, e kanë të pamundur, sepse përpjekja për të pamundurën është absurditet i llojit të vet. E në këtë aspekt, ky absurditet shprehet më së shumti kur dikush tenton të vargojë një pas një shkaqet dhe faktorët e ekzistencës për të përfunduar deri tek Allahu. Kjo edhe mund të ndodhë, sepse Allahu ka krijuar çdo gjë bashkë me tiparet që kanë dhe: “Kthimi përfundimtar është tek Allahu.” [En-Nexhm; 42] Por, kur mendja të arrijë tek Allahu, atëherë aty duhet të ndalet sepse Allahu është i Pari, që para Tij s’ka qenë askush, është i Fundit, pas të Cilit nuk është askush: fillimi i Tij nuk ka pikënisje, pa marrë parasysh atë që koha dhe kushtet përcaktojnë, sepse, tek e fundit, kohën, kushtet dhe mendjen Allahu i ka krijuar. Së këndejmi, insistimi për të parashtruar këtë pyetje të gabuar është absolutisht i paarsyeshëm, dhe veprim tjetër përveç stopimit të këtyre mendimeve të këqija nuk ka.
[Kërkimi i mbrojtjes së Allahut] është hapi i dytë që ndërmerret për luftimin e këtyre mendimeve të këqija. Siç dihet, djalli nëpërmjet tyre mundohet t’i hedh dyshimet sa i përket Allahut, andaj, nëse dikush gjen mendim të këtillë, le të kërkojë mbrojtjen e Allahut, sepse kush strehohet sinqerisht tek Allahu, Allahu do ta mbrojë nga djalli dhe dyshimet e tij.
Mënyra e tretë është [deklarimi i besimit], që nënkupton të largosh mendimet e këqija me bindje të fortë, pra me të kundërtën e tyre. Allahu dhe i Dërguari i Tij na kanë mësuar se Allahu është i pari, para të Cilit nuk është askush, Ai është Një, nuk ka shok dhe as ortak në krijimtari dhe asgjë tjetër. Kjo bindje mjafton për t’i larguar ato mendime të kota sepse e vërteta mund të kotën ndërsa dyshimet nuk sfidojnë bindjen.
Këto tre mënyra të përmendura nga Profeti [Paqja qoftë mbi të!] zhvleftësojnë këto dyshime, të cilat, për fat të keq, vazhdojnë të jenë në majë të gjuhës së ateistëve. Urdhëroi ‘stopimin’ për të zhvleftësuar zinxhirin e kotë (të shkaqeve), pastaj ‘kërkimin e mbrojtjes së Allahut’, për t’i larguar këto dyshime, dhe urdhëroi besimin e vërtetë, i cili largon këto dyshime. Falënderuar qoftë Allahu:
  • Me stopim, u shkëput e keqja aty për aty,
  • Me kërkimin e mbrojtjes, u shkëput shkaku që ftonte në të keqen, dhe
  • Me besim u strehua tek Allahu dhe u mbrojt me bindje të sakta e korrekte, të cilat largojnë çdo disident e kundërshtar.
Këto tre mënyra janë boshti rreth të cilit sillen shkaqet që largojnë çdo dyshim a bindje të gabuar. Ato duhet marrë në konsideratë çdoherë që na paraqiten gjëra të këtilla ose të ngjashme me to e që prekin në një ose formë tjetër besimin tonë, dhe të cilat i largojmë duke:
  • Zhvleftësuar me fakte e prova,
  • Konfirmuar të kundërtën, pra të vërtetën, pas të cilës nuk ka tjetër vetëm se humbje dhe devijim, dhe
  • Kërkimin e mbrojtjes së Allahut ndaj djallit për të larguar dyshimet që djalli i hedh në ezmer, qoftë në formë të vesveseve, qoftë në formë të epsheve, për tua tendosur besimin dhe për t’i katandisur në mëkate të ndryshme.
Kështu, me durim e bindje, robi arrin shpëtimin nga sprovat e epshit dhe dyshimeve!
Allahut i detyrohemi për sukses dhe shpëtim!