Hadithi 14: ANGAZHIMI PËR MIRËQENIEN E NJERËZVE

 

عَنْ أَبِي مُوسَى رضي الله عنه “أَنَّ النبي صلّى الله عليه وسلم كان إِذَا أَتَاهُ سَائِلٌ أَوْ طَالِبُ حَاجَةٍ، قَالَ: « اشْفَعُوا فلتؤجروا، ويقضي الله على لسان رسوله ما شاء.» متفق عليه

Ebu Musa (r.a.) tregon se, kur Lajmëtarit n i vinte ndonjë lypës ose nevojtar, ai thoshte: «Ndërmjetësoni (tek unë për të) që të shpërbleheni, sepse Allahu (pavarësisht ndërmjetësimit juaj) nëpërmjet gjuhës së të Dërguarit të Vet do të caktojë çfarë të dojë!» Transmetim unanim.[1]

[Angazhohu për të mirën e njerëzve, pavarësisht rezultateve]

Ky hadith shërben si mësim për një rregull të rëndësishëm, i cili ka të bëjë me angazhimin e besimtarit për mirëqenien e njerëzve, pavarësisht se angazhimi i tij mund të konkretizohet tërësisht, pjesërisht ose edhe fare hiq. Shembull konkret kemi ndërmjetësimin për nevojtarët tek udhëheqësit (mbretër, kryetar, etj,), që jo rrallë hiqet dorë prej saj për shkak të supozimit se ndërmjetësimi nuk do të kryejë punë, duke e privuar, përveç nevojtarit, edhe veten nga të mirat e shumta të Allahut, në njërën anë, dhe nga ana tjetër nga një shërbim ndaj vëllait mysliman. Këtu qëndron arsyeja pse Lajmëtari n urdhëroi shokët që të ndërmjetësonin tek ai për nevojat e njerëzve, në mënyrë që t’iu përshpejtohej shpërblimi tek Allahu: «Ndërmjetësoni (tek unë për të) që të shpërbleheni…», sepse ndërmjetësimi qëllimmirë është i dashur dhe pranuar tek Allahu. Allahu thotë:

﴿مَّن يَشْفَعْ شَفَاعَةً حَسَنَةً يَكُن لَّهُ نَصِيبٌ مِّنْهَا﴾

“Kush ndërmjetëson për një çështje të mirë, do të ketë pjesë

në shpërblimin e saj,…” [En Nisa: 85]

[Ndërmjetësimi me dobi të dyanshme për ndërmjetësuesin dhe të ndërmjetësuarin]

Ndërmjetësuesi i këtillë nuk është se realizon shpërblim të përshpejtuar vetëm për vete, por edhe për vëllain e tij e përshpejton një të mirë duke iu bërë kështu atij krah (ndihmëtar). Gjithashtu, ndërmjetësimi për vëllain mund jetë shkak -siç rëndom ndodhë- për ta përmbushur tërësisht ose pjesërisht atë që ke synuar prej tij. Kështu, angazhimi për mirëqenin e njerëzve, që besohet ose supozohet se mund të ndodhë, është:

e mirë e përshpejtuar për njeriun,
përsiatje për t’ia bërë shprehi nefsit ndihmën që duhet ofruar për të tjerët, dhe
një lloj parapërgatitje për ndërmjetësime tjera që besohet ose supozohet se mund të kenë sukses.

[Përfitime nga hadithi]

Angazhimi me çdo që largon pesimizmin dhe gjendjen dëshpëruese, sepse kërkesa dhe angazhimi janë adresë e shpresës dhe vetë shpresa për të arritur qëllimin. E kundërta (mos angazhimi për mirëqenien) nënkupton të kundërtën (pesimizmin).
Nxitja për t’i udhëzuar njerëzit në gjërat e mira dhe të dobishme
Ndërmjetësimi bëhet për gjërat që janë të detyruara për atë që ndërmjetësohet tek ai (mbretin, kryetarin…), sepse ata janë të obliguar që këto të drejta tua përmbushin njerëzve, madje edhe nëse nuk do të ndërmjetësohej fare. Në këtë rast, ndërmjetësimi është si një lloj përkujtimi për të çuar në vend këtë detyrë dhe obligim që kanë.
Mëshira e Lajmëtarit n dhe interesimi i tij për ithtarët dhe pasuesit që të realizojnë çdo të mirë të mundshme dhe të shpëtojnë nga çfarëdo e keqe dhe e lige. Kjo, krahas mijëra fakteve e dëshmive tjera, flet për butësinë, mëshirën dhe mirësjelljen e Lajmëtarit n me ne, sepse, e pranuam apo jo, çdo të mirë që e kemi, e kemi falë Zotit, së pari, pastaj mësimeve, udhëzimeve dhe këshillave të tij. Lajmëtari n kumtoi mesazhin, çoi në vend amanetin dhe e këshilloi ummetin.

[Dy llojet e caktimit të Allahut]

Nga pjesa e hadithit: «…sepse (pavarësisht ndërmjetësimit juaj) Allahu do të caktojë nëpërmjet gjuhës së të Dërguarit të Vet çfarë të dojë!» mësojmë se caktimi i Allahut është dy llojesh:

Kada kaderij ose përcaktim i përgjithshëm i cili përfshin të mirën dhe të keqen, respektin dhe kundërshtimin, veprat e mira dhe të këqija, atë që ka qenë dhe që do të jetë dhe çdo që gjë ka ndodhur në të kaluarën dhe do të ndodhë në të ardhmen.
Kada kaderij dinij ose përcaktim i reduktuar në vetëm atë që e do Allahu dhe i pëlqen.
Sigurisht, kjo që Lajmëtari n përmend në hadith, ka të bëjë me këtë llojin e dytë, sepse, Lajmëtari n është rob dhe i dërguar i Allahut, ka arritur gradat më të larta të adhurimit dhe ka çuar në vend misionin në mënyrën më të përsosur të mundshme, andaj fjalët, veprat, udhëzimi dhe morali i tij, që të gjitha, janë adhurim ndaj Allahut dhe të lidhura për kënaqësisë së Tij. Lajmëtari n nuk ka qenë prej atyre që kanë bërë vepra që nuk kanë pasur shpërblim a sevap të caktuar, e lëre më të ketë bërë vepra që nuk kanë qenë të urdhëruara. Kështu është puna me robin e dërguar prej Zotit, i cili e zgjodhi këtë gradë, që është më e larta, kur iu dha mundësia të zgjidhte ndërmjet të qenit i dërguar mbret apo të qenit rob i dërguar.[2]

[1] Transmetojnë Buhariu në Sahih, nr. 1432; 6028, dhe Muslimi në Sahih, nr. 2627.

[2] Autori aludon në hadithin ku Lajmëtari n thotë: “…Dua të jam rob dhe i dërguar (prej Zotit), jo mbret dhe i dërguar!” Pra, në shenjë modestie, ai zgjodhi të mos jetë mbret, edhe pse paralel me të ishte edhe pozita e Lajmëtarit. Për më shumë shih: Ibn Hibbani, nr. 6365; Imam Ahmedi, 2/231; Bezzari, 2462; Begaviu në Sherhu-s-Sunneh, 3/473; Albani në Essilsiletu essahihah, nr. 1002.

Advertisements

Hadithi 84: NJERIU ËSHTË ME ATË QË E DO

 

Hadithi 84:

 

NJERIU ËSHTË ME ATË QË E DO

   
عَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم: «الْمَرْءُ مَعَ مَنْ أَحَبَّ» مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ.
Ebu Musa El Esh’ariu (r.a.) transmeton se i Dërguari i Allahut n ka thënë: «Njeriu është me atë që e do!» Transmetim unanim.[1]
 
[Dashuria si dëshmi e lidhjeve ndërmjet nesh dhe motiv i tyre]

Ky hadith na inkurajon për dashurinë ndaj Profetëve (a.s.) dhe pasimin e tyre sipas rangjeve që kanë. Ai po ashtu na tërheq vërejtjen që të mos i duam armiqtë dhe kundërshtarët e tyre, sepse dashuria është jo vetëm dëshmi e lidhjes së fuqishme ndërmjet njeriut dhe të dashurit të vet, të cilin e pason në sjellje, moral dhe veprime, por edhe motiv që mban gjallë këtë lidhje.

Ngjashëm është puna edhe me dashurinë ndaj Allahut. Ajo është prej gjërave që më së shumti e tërheqin robin tek Allahu dhe e afrojnë pranë Tij. E duke qenë se Allahu shpërblen robërit dhe iu jep shumëfishin e asaj që kanë dhënë, atëherë, si shenjë konkrete e këtij shpërblimi është që njeriun ta bashkojë me atë që e do, edhe nëse në vepra kanë dallime.[2] Allahu thotë:

﴿وَمَن يُطِعِ اللهَ وَالرَّسُولَ فَأُوْلَئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللهُ عَلَيْهِم مِّنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاء وَالصَّالِحِينَ وَحَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقًا

Kush i bindet Allahut dhe Profetit (në dispozitat e urdhëruara), ai do të jetë me ata të cilëve, Allahu u ka dhënë shumë dhunti: me pejgamberët, me të drejtët, me dëshmorët dhe me njerëzit (tjerë) të mirë! E sa shokë të mrekullueshëm janë këta!” [En Nisa: 69]

Këtu qëndron shpjegimi për thënien e Enesit (r.a.): Asgjë nuk na ka gëzuar më shumë se fjala e Profetit Muhammed n «Njeriu është me atë që e do!». Kështu, unë i dua të Dërguarin e Allahut n, Ebu Bekrin dhe Omerin, dhe (edhe nëse nuk jam në vepra i ngjashëm, për shkak të dashurisë sime) kam shpresë të jam me ta në Xhennet![3]

Allahu thotë:

﴿جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا وَمَنْ صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَأَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ

Xhenneti i Adnit, në të cilin do të hyjnë ata, dhe prindërit e tyre, dhe gratë e tyre, dhe pasardhësit e tyre – ata që kanë qenë të mirë (që kanë besuar),…” [Err Rra’d: 23]

﴿وَالَّذِينَ آمَنُوا وَاتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُم بِإِيمَانٍ أَلْحَقْنَا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَمَا أَلَتْنَاهُم مِّنْ عَمَلِهِم مِّن شَيْءٍ

E, ata që kanë besuar dhe u shkojnë pas pasardhësit e tyre në besim, do t’ju bashkojmë pasardhësit e tyre dhe nuk do t’ju pakësojmë asgjë nga veprat e tyre…” [Et Tur: 21]

Kjo e vërtetë është fakt që shihet e preket. Ne shohim se si kur dikush i do njerëzit e mirë, iu bashkëngjitet dhe ka dëshirë t’i imitojë e të duket sikur ata. Po kështu qëndron puna edhe me njerëzit e këqij, të cilët i duan njerëzit e këqija dhe i bashkëngjiten atyre. I Dërguari i Allahut n ka thënë:

«المرء على دين خليله، فلينظر أحدكم من يخالل»

«Njeriu ka fenë e shokut të vet, ndaj le të shikon ndonjëri prej jush se kë po e shoqëron!»[4]

«مَثَل الجَلِيسِ الصَّالِحِ والسُّوءِ كَحَامِلِ الْمِسْكِ وَنَافِخِ الكِيرِ، فَحَامِلُ المِسْكِ إِمَّا أنْ يحْذِيَكَ، وِإمَّا أنْ تَبْتَاعَ مِنْهُ، وإمَّا أنْ تَجِدَ مِنْه رِيحاً طيِّبةً، وَنَافِخ الكِيرِ إِمَّا أَنْ يَحْرِقَ ثِيَابَكَ، وِإمَّا أنْ تَجِدَ ريحاً خَبِيثَةً»

«Shembulli i shokut të mirë dhe të keq është sikur shembulli i shitësit të miskut (parfumit) dhe farkëtarit. Shitësi i miskut ose do të të dhurojë erë, ose do të të shesë parfum, ose (të paktën) do të ndiesh erë të mirë misku prej tij. Ndërsa farkëtari  ose do t’i djeg rrobat, ose do të të jep erë të keqe.»[5]

Nëse puna qëndron kështu me dashurinë e njerëzve ndërmjet vete, a thua si qëndron me atë që e do Allahun dhe i jep përparësi dashurisë për Të ndaj çdo gjëje tjetër? I tilli do të jetë me Allahun dhe do të përfitojë afërsinë e Tij, afërsinë e të dashurve. Allahu thotë:

﴿إِنَّ اللهَ مَعَ الَّذِينَ اتَّقَواْ وَّالَّذِينَ هُم مُّحْسِنُونَ

Me të vërtetë, Allahu është me ata, që i druajnë Atij dhe që janë bamirës.” [En Nahl: 128]

Lloji më i lartë i ihsanit (bamirësisë) është ta duash Allahun, dashuri kjo që vjen paralel me njohjen dhe dijen për Allahun.

E lusim Allahun të na begatojë me dashurinë për Të, dashurinë e atyre që e duan Atë, dhe dashurinë për veprat që na afrojnë tek dashuria për Të! Allahu është bujar dhe fisnik dhe prej Tij vjen suksesi!

[1] Transmetojnë Buhariu në Sahih, nr. 6170, dhe Muslimi në Sahih, nr. 2639.

[2] Edhe nëse njeriu nuk ka vepra të mira shumë sa ka ai që e do, Allahu, në shenjë mirësie ndaj robit, e bashkon me atë që e do. Autori më poshtë e shpjegon konkretisht me rastin e Enesit r.a.

[3] Transmetojnë Buhariu në Sahih, nr. 3688, dhe Muslimi në Sahih, nr. 2639.

[4] Hadith hasen. E transmetojnë Imam Ahmedi, 2/303; 334; Abd bin Humejdi në Muntehab, 1431; Ebu Davudi, 4833; Hatibi në Tarihu Bagdad, 4/115; Tirmidhiu, 2378; Muzziu në Tehdhibu-l-Kemal, 29/166-167; Tajalisiu, 2107; Hakimi, 4/171; Shatibiu në El I’tisam, 1/224-225 me shënimet e hoxhës Meshhur Hasen.

[5] Ekstraktin e këtij hadithi e gjen tek hadithi 68.

ZILIA E PËLQYER DHE ZILIA E URRYER

Hadithi 88:

ZILIA E PËLQYER DHE ZILIA E URRYER

عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم: «لَا حَسَدَ إِلَّا فِي اثْنَتَيْنِ: رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا، فَسَلَّطَهُ عَلَى هَلَكَتِهِ فِي الْحَقِّ. وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ الْحِكْمَةَ، فَهُوَ يقضي بها، ويعلّمها.» متفق عليه

Abdullah bin Mes’udi (r.a.) transmeton se i Dërguari i Allahut (alejhiselam) ka thënë: «Zilia është e ndaluar me përjashtim në dy raste: ndaj njeriut që Allahu i ka dhënë pasuri ndërsa ai është përkushtuar ta shpenzojë për punë të mira, dhe ndaj njeriut, të cilit Allahu i ka dhënë urtësi, ndërsa ai gjykon sipas saj dhe ua mëson atë të tjerëve.» Transmetojnë Buhariu dhe Muslimi.[1]

 

[Llojet e zilisë]

Zilia është dy llojesh:

1)      Lloji i parë është i ndaluar dhe papëlqyer në të gjitha rastet.

Kjo ndodhë kur zilia shprehet me dëshirën për ta parë tjetrin të zhveshur prej çfarëdo mirësie shpirtërore e materiale. Ky lloj trajtohet i këtillë, urryer, pavarësisht se zilia ngel vetëm në shpirtin e njeriut apo edhe merr trajtë veprimi, pra angazhohet që ta dëmtojë njeriun. Kjo e fundit është më e rëndë gjithsesi për shkak se është padrejtësi e përsëritur. Ky lloj është ai që ia djegë njeriut të mirat ashtu siç zjarri i djeg drutë.

2)      Lloji i dytë i zilisë është ai që nuk dëshirohet me të privimi i tjetrit nga mirësitë por përfitimi i mirësive të ngjashme me të, apo edhe më shumë!

[Nënllojet e zilisë që nuk nënkupton privimin e tjetrit nga të mirat]

Ky lloj mund të jetë i pëlqyer dhe jo i pëlqyer:

–          I pëlqyer është kur i sheh një njeriu një nimet të Allahut ndërsa ka dëshirë sikur ta kishte edhe ky. Kjo, vetëm si dëshirë, është e mirë, e lëre më edhe të shndërrohet në përpjekje konkrete që të begatohet me një të mirë të tillë.

E njerëzit që më së shumti iu kihet zili janë ata që janë begatuar me pasuri, të cilët, ndryshe nga të shfrenuarit, investojnë në bamirësi, përmbushin detyrimet dhe japin aty ku është e pëlqyer të jepet. Kjo vepër e tyre është jo vetëm një nga llojet më të lëvduara të bamirësisë, por edhe një nga dëshmitë dhe argumentet e besimit.

Ngjashëm me të është edhe puna me dijen. Nëse dikujt Zoti i ka dhënë dije ndërsa ai me të gjykon dhe i mëson njerëzit, ai ka vepruar mirë dhe drejt dhe është njeri që kihet zili për të mirë.

Këto dy grupe njerëzish kanë vlerë të veçantë andaj kihen zili. Grupi i parë janë në shërbim të njerëzve me pasurinë e tyre, ua mbulojnë nevojat dhe investojnë në fusha bamirësie, andaj edhe puna e tyre ka rëndësi dhe ndikim të madh. Ndërsa grupi tjetër janë ata që me dijen e tyre udhëzojnë robërit në gjërat e mira që duhet t’i bëjnë, fetare ose tjera qofshin këto.

 

[Rregull për zilinë e lejuar]

Në fakt, këta janë dy shembuj, ndryshe zilia për të mirën është rregull dhe aplikohet varësisht nga gjendja dhe pozita e saj (veprës së mirë) tek Allahu.[2] Këtu qëndron shpjegimi pse Allahu i Madhëruar urdhëroi të gëzohemi dhe të përgëzohemi për arritjen e kësaj të mire dhe se për të nuk bekohet kush tjetër pos besimtarëve të sinqertë. Thotë Allahu:

قُلْ بِفَضْلِ اللهِ وَبِرَحْمَتِهِ فَبِذَلِكَ فَلْيَفْرَحُواْ هُوَ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُونَ

Thuaj: “Me dhuntinë e Allahut dhe mëshirën e Tij – vetëm me këto le të gëzohen! Kjo është më mirë se ajo që grumbullojnë ata”.” [Junus: 58]

وَلا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَلا السَّيِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ عَدَاوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ * وَمَا يُلَقَّاهَا إِلا الَّذِينَ صَبَرُوا وَمَا يُلَقَّاهَا إِلا ذُو حَظٍّ عَظِيمٍ

Nuk barazohet e mira dhe e keqja! Të keqen ktheje me të mirë e atëherë – armiku yt do të të bëhet menjëherë mik i ngushtë. (34) Këtë mund ta arrijnë vetëm ata që durojnë dhe këtë mund ta arrijnë vetëm ata që janë të pajisur (me virtyte të bukura).” [Fussilet: 34-35]

 

[Shpërblimi për këtë lloj zilie]

Ndodhë që njeriu që i dëshiron këto gjëra të fitojë shpërblimin si të atij që i kryen, kuptohet nëse ka nijet të sinqertë dhe vendosmëri se po ta begatonte Allahu me gjëra të këtilla, do të vepronte ngjashëm me këtë besimtar të devotshëm që pasurinë dhe dijen i shpërndan për hir të Zotit.  Kjo është vërtetuar në hadith dhe ky shpërblim arrihet veçmas nëse besimtari angazhohet praktikisht për jetësimin e kësaj dëshire apo zilie të preferuar e pëlqyer.

 

[Lloji i papëlqyer i zilisë që nuk dëshiron dëmtimin e tjetrit apriori]

–          Ndërsa lloji tjetër, pra i papëlqyeri, është kur synimi i arritjes së këtyre mirësive bëhet për dëfrim dhe epshe. Këtë mund ta kuptojmë më drejtë nëse i referohemi Kur’anit kur flet për ata që u mahnitën nga pasuria e Karunit dhe thanë:

يَا لَيْتَ لَنَا مِثْلَ مَا أُوتِيَ قَارُونُ إِنَّهُ لَذُو حَظٍّ عَظِيمٍ

“…Ah! sikur të na ishte dhënë edhe neve si Karunit! Ai, (me të vërtetë), ka fat të madh”.” [El Kasas: 79.]

 

[Ndëshkimi për këtë lloj zilie]

Kështu, nëse dikush dëshiron një gjë të tillë, pra sikur të këtyre që bëjnë mëkate, atëherë ai trajtohet sipas nijetit që ka: do të kenë barrë të njëjtë.

Me këtë shpjegim sqarohet zilia e urryera, e cila është e refuzuar çdoherë, dhe zilia e cila është dëshirim, dhe e cila pëlqehet në një rast dhe refuzohet në rastin tjetër.

Allahu e di më së miri!

 

[1] Transmetojnë Buhariu në Sahih, nr. 73, dhe Muslimi në Sahih, nr. 816.

[2] Nëse është vepër shumë e mirë, atëherë zilia pozitive për të qenë i begatuar me një të tillë duhet të jetë më e madhe. Përkthyesi.

LUTJE E PËRGJITHSHME

Hadithi 89:

LUTJE E PËRGJITHSHME

عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ رضي الله عنه: أنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَدْعُو، فَيَقُولُ: «اللَّهمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْهُدَى والتقى، والعفاف والغنى.» رواه مسلم

Abdullah bin Mes’udi (r.a.) transmeton se Lajmëtari (alejhiselam) lutej e thoshte: «O Allahu im, të lus për udhëzim, devotshmëri, dëlirësi dhe pasuri!» Transmeton Muslimi.[1]

Kjo lutje është ndër më përmbledhëset dhe më të dobishmet sepse përmbledhë gjëra më të mira të fesë dhe dynjasë:

  1. [udhëzimi] është dija e dobishme ndërsa [devotshmëria] është vepra e mirë dhe braktisja e gjërave që feja i ka ndaluar. Kjo ngase feja ndahet në aspektin teorik, në të cilin përfshihen dijet e dobishme dhe të vërteta, dhe aspektin praktik, ku përfshihet përfillja e urdhëresave dhe shmangia nga ndalesat, që me një fjalë quhen devotshmëri.
  2. [dëlirësia (të qenit  pastër, i panjollosur, i papërlyer, i ndershëm) dhe pasuria] nënkuptojnë pavarësimin nga njerëzit, duke mos e lidhur zemrën për askujt prej tyre, përkundrazi, duke u shfaqur i pasur me furnizimin dhe mirësitë e Zotit, i kënaqur me atë që të është dhënë dhe shpirtërisht i bindur se ajo të mjafton. Kështu arrihen lumturia e kësaj bote dhe qetësia shpirtërore ose besimtari me këto tipare e realizon atë që feja e quan ‘jetë e mirë.’

Së këndejmi, kujt i janë dhënë udhëzimi, devotshmëria, nderi dhe pasuria, atij i është dhënë lumturia e të dy botëve dhe i tilli ka realizuar ëndrrat më të mëdha që mund të realizohen! I tilli ka fituar çdo të mirë dhe i ka shpëtuar çdo të keqeje!

Allahu e di më së miri!

[1] Ekstrakti i këtij hadithi është përshkruar në shpjegimin e hadithit nr. 33.

Hadithi 91:  URDHËRESA DHE NDALESA TË ALLAHUT

Hadithi 91:
 URDHËRESA DHE NDALESA TË ALLAHUT

 

 عن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: «إِنَّ اللَّهَ يَرْضَى لَكُمْ ثَلَاثًا، وَيَكْرَهُ لَكُمْ ثَلَاثًا. فَيَرْضَى لَكُمْ أَنْ تَعْبُدُوهُ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا، وَأَنْ تَعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا، وَلَا تَفَرَّقُوا. وَيَكْرَهُ لَكُمْ، قِيلَ وَقَالَ، وَكَثْرَةَ السؤال، وإضاعة المال.» رواه مسلم.

Ebu Hurejre (r.a.) transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: «Allahu do për ju tre tipare dhe urren tre të tjera: do që ta adhuroni dhe të mos i përshkruani ortakëri në asgjë, të mbaheni të gjithë për litarit të Tij, dhe të mos përçaheni. Ndërsa urren për ju thashethemet, pyetjet e shumta dhe humbjen e pasurisë.»[1]

 

[Konfirmimi i cilësive të Allahut]

Në këtë hadith konfirmohen cilësitë e:

–         rida-së pajtimit, kënaqësisë, pëlqimit) për Allahun dhe gjërat që lidhen për saj, dhe

–         urrejtjes dhe gjërat që lidhën për saj.

 

[Çfarë do Allahu tek robërit?]

Allahu, nga bujaria e mirësia me robërit, dëshiron për këta të fundit gjëra që janë në interes të tyre dhe ua garantojnë lumturinë në të dyja botët. Kjo ndodhë nëpërmjet adhurimit vetëm për Allahun, sinqeritetit dhe çiltërisë në besim duke besuar komplet bazat e fesë, duke jetësuar fenë shpirtërisht dhe fizikisht si de duke u zbukuruar me moralin dhe etikën islame.  Natyrisht, që të gjitha këto duhen bërë ekskluzivisht për Allahun, në përputhje me kënaqësinë e Tij dhe në vijë me traditën profetike.

Allahu do që ne të mbahemi për litarit të Tij, që është feja, e cila mundëson lidhjen tonë me Të. Kështu, ne, së bashku dhe duke ndihmuar njëri tjetrin, i rrokemi kësaj feje dhe jetojmë sipas saj, sepse «Muslimani është vëlla i muslimanit: nuk i bën padrejtësi, nuk e braktisë, nuk e gënjen dhe nuk e nënçmon.»,[2] përkundrazi, e do sinqerisht dhe është vëlla ndihmëtar për të!

Me këtë dhe bazën paraprake (adhurimin e sinqertë për Allahun) plotësohet feja dhe përmbushet mirësia ndaj muslimanëve. Në to fshihet edhe sekreti i krenarisë dhe fitores. Ato janë mjete që, nëse i jetësojmë, Allahu na ka premtuar fitoren dhe triumfin, dhe jo vetëm. Na ka premtuar edhe shpëtimin në këtë dhe botën tjetër.

 

[Gjërat që Allahu ua urren robërve]

Pastaj Profeti ﷺ përmendi gjërat që Allahu i urren tek robërit dhe t cilat janë tërësisht të kundërta me ato që Ai i do për ata. Prej këtyre gjërave që Allahu i urren të jenë prezentë tek ne janë:

1)     ‘thashethemet’, sepse ato janë si pararendëse të gënjeshtrës, mos konfirmimit të gjërave dhe besimit të gjërave të paqena e pa vërtetuara. Ato po kështu janë shkak pse ndodhin fitnet, largohen zemrat dhe pse njerëzit merren me punë të kota e të dëmshme. Të paktë janë ata që merren me thashetheme e që mund të shpëtojnë nga këto që përmendëm.

2)     ‘pyetjet e shpeshta’, me të cilat, sigurisht, synohen pyetjet e urryera, si: pyetja (lypja) pa nevojë,[3] pyetja me ngul dhe kokëfortësi – bezdisje, pyetja për gjëra që kihet dro se mund të shkaktojnë dëm dhe pyetje tjera që nuk përmbajnë ansjë dobi a të mirë dhe të cilat janë të apostrofuara në këtë ajet:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تَسْأَلُواْ عَنْ أَشْيَاء إِن تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ

O besimtarë! Mos pyetni për disa sende, që sikur t’ju thuhet haptazi do të ishit të pakënaqur,…” [El Maide: 101.]

Ndryshe, sa i përket pyetjeve të dobishme, si ato për të mësuar dituri të dobishme, për udhëzime dhe shpjegime shtesë, janë jo vetëm të pëlqyera por edhe të urdhëruara.

3)     ‘humbja e pasurisë’, e cila ndodhë duke mos u kujdesur për të derisa të humbet apo vidhet, duke mos e investuar në fusha të dobishme, etj. Kjo ndodhë edhe duke ia ngarkuar menaxhimin e saj njerëzve jo të aftë, sepse pasuria është përgjegjësi dhe shpenzimi i saj duhet të bëhet për qëllime fisnike.

 

[Allahu do prej nesh të kundërtat e atyre që na i urren]

Nëse Allahun urren tek ne këto tipare, atëherë Ai i do të kundërtat e tyre. më qartë, në vend të thashethemeve, Allahu do që të konfirmojmë saktësinë e çdo gjëje që flasim apo transmetojmë duke u përkushtuar për ta thënë a transmetuar vetëm të vërtetën; në vend të pyetjeve të padobishme, të pyesim për gjëra të dobishme; në vend të shpërdorimit të pasurisë, ta menaxhojmë dhe shpenzojmë në gjëra të dobishme. Për këtë shkak, Allahu na porosit:

 

وَلاَ تُؤْتُواْ السُّفَهَاء أَمْوَالَكُمُ الَّتِي جَعَلَ اللهُ لَكُمْ قِيَاماً

Dhe mos u jepni (prindër dhe kujdestar) plëngprishësve pasurinë tuaj, që ua ka bërë Perëndia mjet ekzistimi dhe udhëheqje në jetë,…” [En Nisa: 5.]

 

Falënderimi qoftë për Allahun, fillim e mbarim!

 

 

 

————————————————-

[1] Transmeton Muslimi në Sahih, nr. 1715.

[2] Transmetojnë Buhariu në Sahih, nr. 2442, dhe Muslimi në Sahih, nr. 2580. Kjo shtesa e fundit nuk gjendet tek Muslimi.

[3] Autori me ‘pyetje’ nënkupton edhe lypjen, pyetjen e njerëzve për t’i dhënë para ose diç të ngjashme.