REFLEKTIME TË PËRSOSURISË ISLAME NË FESTËN E KURBAN BAJRAMIT

HYRJE

Secili popull ka festën e vet dhe kjo është festa jonë![1]”, është kjo një thënie e Pejgamberit Muhammed a.s., me të cilën zgjodhëm për ta hapur ligjëratën e kësaj dite të madhe, jo vetëm për të dëshmuar praninë e anës festive në Islam por edhe elementet e saja origjinale, në të cilat edhe fshihet madhështia e saj. Festa në Islam ka bazament, motiv, mësime dhe natyrë të veçantë celebrimi. Më qartë, festat janë të përcaktuara fetarisht[2], lidhen me adhurime të caktuara[3], kanë mësime tejet edukative dhe nuk kalojnë asnjëherë në shthurje. E këtillë është edhe festa e Kurban Bajramit që tani veç kemi filluar kremtimin e saj. Bile, ajo ka disa veçori shtesë të cilat e bëjnë edhe më madhështore:

  • në aspektin kohor, Kurban Bajrami bie në njërin prej muajve të shenjtë, në muajin dhul hixhe, e më saktë në dhjetë ditët e para të tij, që konsiderohen ditët më të mira. Paraprihet nga Dita e Arafatit, agjërimi i së cilës shlyen mëkatet e dy viteve;
  • në aspektin gjeografik, Kurban Bajrami lidhet me kryerjen e haxhillëkut në Mekkë, në vendin më të shenjtë në rruzullin tokësor;
  • në aspektin ritual, Kurban Bajrami lidhet me kryerjen e haxhillëkut, shtyllës së pestë të Islamit[4].

Continue reading “REFLEKTIME TË PËRSOSURISË ISLAME NË FESTËN E KURBAN BAJRAMIT”

FILOZOFIA E FESTËS NË ISLAM

Hutbe e mbajtur në sheshin e qytetit të Vushtrrisë për festën e Kurban Bajramit, 1 shtator 2017.
Hyrje
Festat janë ditë të veçanta, jo se janë ditë shtesë të javës apo muajit, por për shkak të domethënieve që bartin, mesazheve që përçojnë, vlerave që kultivojnë. Nuk janë rrobat dhe ushqimet ato që bëjnë dallimin në festë dhe i japin kuptim asaj, por janë vlerat dhe virtytet që e karakterizojnë atë dhe mësimet e saja. Nisur nga kjo perspektivë, festat islame, si kjo e Kurban Bajramit, janë më shumë se shënime, më të mëdha dhe më të rëndësishme se të jenë thjesht ceremoni formale; festat tona janë momente reflektimi, vetëdijesimi, e lartësimi shpirtëror.
[Sfondi fetar]
Të respektuar vëllezër!
Festat në Islam kanë tipare dalluese. Ato janë gëzim, dëfrim e argëtim por jo të atilla që të arrijnë në nivele shthurje e degjenerimi. Festat janë të lidhura ngushta me adhurimin dhe përkushtimin për Allahun. Për këtë shkak, dy festat që kemi, Fitër Bajrami dhe Kurban Bajrami, paraprihen me adhurime të caktuara: Fitër Bajrami me agjërim mujor ndërsa Kurban Bajrami me obligimin e haxhit për haxhilerë dhe dhjetë ditët e mëdha të dhul hixh-xhes për ne të tjerët që sot nuk jemi në Mekkë. Kështu, mund të themi se esenca dhe thelbi i festës në Islam janë gëzime dhe kënaqësi me adhurimin dhe afrimin tek Allahu. Në Kur’an Allahu na mëson:

﴿قُلْ بِفَضْلِ اللَّهِ وَبِرَحْمَتِهِ فَبِذَلِكَ فَلْيَفْرَحُوا هُوَ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ

Thuaj: “Me dhuntinë e Allahut dhe mëshirën e Tij – vetëm me këto le të gëzohen! Kjo është më e mirë se ajo që grumbullojnë.”.” [Junus: 58.]

Rëndësia e kësaj është se koncepti për festën nuk tkurret në një ditë por shtrihet gjatë tërë jetës: sa herë që adhurojmë Allahun, kryejmë detyrimet karshi Tij, karshi vetes, karshi të tjerëve, ndihemi sikur kemi festë e gëzim. Hasan Basriu ka thënë: ‘Festë e ke çdo ditë në të cilën Allahut nuk i bën mëkat.’[1]

Se festa në Islam ka këtë sfond dallues flet edhe fakti se ato janë alternativë islame karshi festave tjera. Kur Muhammedi [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të!] kaloi në Medinë, ku edhe themeloi shtetin islam, njerëzit i gjeti tek festonin dy ditë, ose dy festa, të cilat, për shkak të domethënieve dhe mesazheve, ua ndërroi me dy festa tjera, Fitër Bajramin dhe këtë festë, pra Kurban Bajramin.[2] Ky ndërrim ka një simbolikë të rëndësishme, atë se me ndërrimin Allahu synon lumturinë tonë. Dijetari i madh, Ibn Abidin, për domethënien e fjalës bajram (ar. el-îd) thotë: “Është quajtur festa me këtë emër sepse në këtë ditë besimtareve iu kthehen të mirat e Allahut. Pas Ramazanit, hiqet ndalesa e ushqimit, ndërsa në haxh bëhet plotësimi me tavafin e shtëpisë së lashtë, ngrënien e mishit të kurbanit, etj…[3]
Të dashur vëllezër!
Festa e Kurban Bajramit është një rikujtim për përsosmërinë e kësaj feje. Në vitin e dhjetë sipas hixhrit, në Arafat, në Haxhin Lamtumirës, Allahu i Madhëruar shpalli kompletimin e kësaj feje:

﴿الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا

“…Sot përsosa për ju fenë tuaj, plotësova ndaj jush dhuntinë Time, zgjodha për ju islamin fe…” [El-Maide: 3.]

Të nderuar vëllezër!
Festa është moment i prezantimit të mirësive të Islamit dhe mësimeve të tij, të cilat përputhen me njeriun dhe kërkesat e tij. Islami nuk ka ndaluar argëtimin dhe zbavitjen: ai vetëm ka vënë rregulla dhe norma që i rregullojnë ato. Për këtë shkak, sot, në këtë ditë feste, më shumë se kurrë më parë, kemi arsye të shfaqemi të gëzuar, të zbukuruar, të veshur. Ka qenë traditë e Profetit Muhammed (Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të!) që bajrameve të vishej bukur, madje kishte rroba të veçanta vetëm për bajrama.
Xhematlinj të respektuar! 
[Sfondi shoqëror]
Zhveshja e festave nga qëllimet, i tkurr ato në manifestime që nuk kanë kuptim. Festat janë moment për të konfirmuar ekzistencën shpirtërore të ummetit, jo atë biologjike e formale. Festat nuk janë thjesht ndërrim ditësh; festat janë fuqi shpirtërore që ka mundësi të ndryshojë ditët. Festa është hapësira ku takohen prindërit me fëmijët, vëllezërit me vëllezërit, i vjetri me të riun, i pasuri me të varfrin, të gjithë…Festa është ora praktike e mësimit për qytetarinë, vlerat dhe civilizimin. Jo rastësisht, Profeti Muhammed [Lavdërimi dhe paqja qofshin mi të!] e përzgjodhi festën që të proklamonte vlerat shoqërore të Islamit:

O njerëz! Kini frikë Zotin dhe respektojeni Atë. Bëhuni të njerëzishëm dhe të drejtë ndaj vetes dhe ndaj të tjerëve…Ruajeni, respektoni dhe nderojeni vlerën e personalitetit dhe dinjitetit njerëzor. Njeriu është vepër madhështore e Allahut dhe mjerë për atë që e nënçmon nderin dhe dinjitetin e veprës së Allahut.”

O besimdrejtë! Ta dini, ta mbani mend dhe të jeni të bindur se përfundoi koha e mosdijes dhe traditave të këqija, që i sollën fatkeqësi të shumta gjinisë njerëzore…Gjakmarrja është e ndaluar…Fajdeja dhe kamata janë të ndaluara…”

O bashkëshortë! Silluni ndaj grave tuaja me shumë mirësi dhe dashuri…Gratë tuaja u janë dorëzuar në besë të Zotit. Respektojeni, o besimdrejtë, atë amanet të Zotit.

Festa është momenti i kujtimit të përgjegjësisë shoqërore. Me gjithë bollëkun, shoqëria njerëzore çdoherë e më shumë po egërsohet brenda vetvetes: më pak mëshirë, më pak solidaritet, më pak humanizëm. Festa në Islam vjen, jo vetëm si përgjigje, por si alternativë solidare që sfidon varfërinë. Për këtë janë ligjësuar sadakatu-l-fitri dhe therja e kurbanit. Në lidhje me këtë të fundit, Allahu në Kur’an na mëson:

﴿لن ينال الله لحومها ولا دماؤها ولكن يناله التقوى منكم

Tek All-llahu nuk arrin as mishi e as gjaku i tyre, por te Ai arrin bindja juaj…” [El Haxh, 37.]

Të nderuar vëllezër!
Nëse festa ka këto dimensione fetare dhe shoqërore, atëherë ajo duhet të jetë një pikënisje për reformim shpirtëror dhe kulturor. Le të tregohemi, krahas asaj si besimtarë të sinqertë, edhe qytetarë të kulturuar. Ju lutem mos lejoni që smira dhe urrejtja t’iu pengojnë nga vizitat e ndërsjella ndërmjet vete, mos lejoni që jetimi të jetë i tepërt sot në familjen tuaj, mos lejoni që zemrat e prindërve tu edhe sot të jenë të pikëlluara. Shkoni, urojuani festen, puthuani duart dhe shoqërojini ata.

Le të mbretërojë paqja, hareja, dashamirësia kudo sot.

Nëse Mekkeja e nderuar sot jehon nga Telbija, atëherë le të jehon ky vend nga tekbiret!

 

[1] Shih: Letaif el-mearif, fq. 278.

[2] Hadithin e transmetojnë Imam Ahmedi, Ebu Davudi dhe Nesaiu.

[3] Shih: Hashijetu Ibn Abidin, 2/165.

HUMANIZMI SI MESAZH I FESTËS SË KURBAN BAJRAMIT

HUMANIZMI SI MESAZH I FESTËS SË KURBAN BAJRAMIT
(Ligjëratë e mbajtur për festën e Kurban Bajramit në palestrën sportive në Vushtrri, 6.11.2011)
Kurban Bajrami është njëra ndër dy festat islame, të cilat paraqesin një rëndësi të veçantë, dhe këtë për shkak se që të dyja shënojnë datat më të rëndësishme të kësaj feje. Nëse për Fitër Bajramin lidhet fillimi i shpalljes islame, sepse siç dihet Kur’ani filloi të shpallet pikërisht në muajin e madhërishëm të Ramazanit, atëherë për Kurban Bajramin lidhet përmbyllja e suksesshme e kësaj feje. Në vitin e dhjetë sipas hixhrit, në Arafat, në Haxhin Lamtumirës, Allahu i Madhëruar shpalli përmbylljen e kësaj feje:
            
…Sot përsosa për ju fenë tuaj, plotësova ndaj jush dhuntinë Time, zgjodha për ju islamin fe…” (Kur’ani: el-Maide, 3.)
Kësisoj, rënia e kësaj feste në njërën prej ditëve më të mira të vitit dhe e lidhur për manifestimin më të madh, ngase për dallim nga fetë tjera që filluan mirë e mbaruan si të devijuara dhe shtrembëruara, Islami edhe mbaroi mirë, nuk guxon të merret e rastësishme. Sigurisht se ajo ka domethënie shumë më të rëndësishme se sa simbolika e therjes së një kurbani. Mesazhet dhe porositë që reflektojnë prej kësaj feste janë po aq madhështore sa është edhe kjo fe, ngase siç e dini, në Islam edhe festat janë të përcaktuara prej fesë, çka do të thotë se ato nuk janë të tipit të Halloween-it ku mentaliteti njerëzor degradohet aq shumë saqë –kinse- për tu argëtuar imitojnë djallin, sikur që nuk janë as të tipit të Shën Valentinit për të përkujtuar mëkatarët. Festat në Islam nuk kanë të përbashkët as me festat tjera që sipërfaqësisht joshin ndërsa në esencë pasqyrojnë një diskriminim ndaj të tjerëve. Thënë të drejtën, këto nuk do të duhej të ishin festa por ditë të shënimit të turpit, por nejse, derisa po festohen edhe festa të shtrigave, atëherë këto nuk do të duhej të na habisnin fare.
Kurban Bajrami në vete përmbledh urtësi dhe mësime të shumta dhe të ndryshme, që pothuajse nuk lënë aspekt shoqëror pa prekur, por ne, për shkak të natyrës së takimit tonë, gjithsesi se do të mundohemi, duke patur parasysh edhe rrethanat dhe aktualitetin tonë, të përzgjedhin një prej atyre mësimeve, jo me të rëndësishmin, por më të domosdoshmin. Kohëve të fundit, në Kosovë, vihen re tendenca për të minimizuar rolin e Islamit, jo vetëm si faktor në jetën e përditshme të kosovarëve por edhe në atë historik. Si rezultat, jo vetëm që shkelen të drejtat tona, por ndonjëherë edhe nga instancat më të larta shtetërore, në këtë rast presidenca, lansohen akuza që në shtetet demokratike, në rastin më të mirë do të përfundonin me shkarkimin “moral” të akuzuesit, por ç’të bësh, në Kosovë as demokraci nuk ka. Për të qenë më i drejtpërdrejtë, në një manifestim të organizuar nga Kisha Katolike, ndër pjesëmarrësit e paktë ishte edhe Presidentja e Kosovës, Atifete Jahjaga, e cila ndër tjera në fjalimin e saj përmend për të mirë Kanunin e Lekë Dukagjinit se kinse ai paska ndaluar përhapjen e Sheriatit në Kosovë, që prenë dorën dhe rrah me kamxhik gruan.
Nuk dua të krijohet përshtypja se ligjërata ime është e motivuar politikisht, asnjëherë, por për shkak se kjo festë sjell para nesh njërin prej dokumenteve më të rëndësishme , jo vetëm të Islamit si fe, por edhe të drejtave të njeriut në përgjithësi, mendoj se ia vlen të bëjmë një ndalesë dhe të kemi në fokus këto shpifje për të parë me fakte dhe dëshmi se sa të pavërteta janë ato.
Në fakt, ligjëratën e sotme do ta përqendrojmë në aspektin human të Islamit, të cilin na e sjell kjo festë madhështore.
1. Besnikëria
Të flasësh për Kurban Bajramin e të mos zësh në gojë rrëfimin e Ibrahimit me të birin, Ismailin, alejhima-s-selam, pothuajse është e pamundur. Kjo, jo vetëm pse simbolika e kësaj feste lidhet me që të dy porse edhe për faktin se në rrëfimin e tyre ka mësime për tu marrë. Thotë Allahu:
                                                  
Ne e gëzuam atë me një djalë që do të jetë i butë (i sjellshëm). 102. Dhe kur arriti ai (djali) që së bashku me të (me Ibrahimin) të angazhohet në punë, ai (Ibrahimi) tha: “O djali im, unë kam parë (jam urdhëruar) në ëndërr të të pres ty. Shiko pra, çka mendon ti?” Ai tha: “O babai im, punoje atë që urdhërohesh, e ti do të më gjesh mua, nëse do All-llahu, prej të durueshmëve!” 103. E kur ata të dy iu dorëzuan urdhrit të Zotit dhe e përmbysi atë në fytyrë (në ballë). 104. Ne e thirrëm atë: “O Ibrahim!” 105. Ti tashmë e zbatove ëndrrën! Ne kështu i shpërblejmë të mirët!” (Kur’ani: es-Saffat, 101-105.)
Gatishmëria e Ibrahimit, alejhis selam për të therë të birin nuk paraqet mungesë të mëshirës ndaj tij, si do të mund të thuhej kjo kur në fillim të këtyre ajeteve Kur’ani nënvizon se ai ishte përgëzuar, dhe përgëzimi nënkupton vetëm gëzim dhe dashuri, ajo aludon në diç tjetër, në gatishmërinë për të kryer me besnikëri dhe sinqeritet atë që i është ngarkuar, ngase Ibrahimi pati parë në ëndërr, ishte urdhëruar në fakt, ta bënte një gjë të tillë.
Ky akt i Ibrahimit, alejhis selam duhet të merret model dhe shembull se në çfarë gjendje dhe në çfarë shkalle duhet të jemi të gatshëm të sakrifikojmë për të çuar në vend amanetet e marra sipër. Në radhë të parë, ky tregim do të duhej të prekte në ndërgjegjen e politikanëve tanë, ngase si pasojë e anashkalimit të mësimeve të mirëfillta, sot Kosova mban rekordin vetëm për dështime. Më konkretisht, Kosova, sipas raporteve për vitin 2010, llogaritet ndër vendet më të korruptuara në botë përderisa është kampion për këtë gjë në rajon .
Por, sigurisht, se ky tregim, në rast se lexohet, lexohet mbrapsht, ngase Presidentja jonë gjen vend për ta akuzuar Islamin se kinse njerëzve po ua preka duart ndërsa harron këtë krim në të cilin është zhytur politika kosovare. Leximi i Islamit si fe që pret duart i ngjan shikimit të gotës së mbushur gjysmë me ujë nga ata që kanë defekte mentale, që në vend se të thonë se gota është gjysma me ujë, ata thonë se ajo është gjysmë e zbrazur. Këtë e them ndërsa parasysh kam ajetin kur’anor:
        
O ju të zotët e mendjes, kjo masë e dënimit është jetë për ju, ashtu që të ruheni (nga mbytja e njëri-tjetrit).” (Kur’ani: El-Bekare, 179.)
Si mund të ketë ‘jetë’ në këtë masë dënimi? Si mund të mbytet njeriu, ose t’i pritet dora e kjo të interpretohet si jetë dhe siguri për shoqërinë? Kjo mund të kuptohet fare thjesht por me kusht që gjërat të lexohen drejt dhe mbarë. Nëse një njeri vret dhe nuk mbytet, ai mund të vret prapë; nëse një njeri vjedh dhe nuk i pritet dora, ai mund të vjedh prapë; nëse një njeri bie në prostitucion apo ushtron atë si biznes, siç është i njohur tek ne, dhe megjithëkëtë, ai vetëm burgoset, atëherë ai mund ta ushtrojë prapë atë, dhe këtë me rastin e parë që i jepet pas daljes në liri. Kjo mëshira e theksuar këtu nga politikanët tanë dhe homologët e tyre që urrejnë Islamin dhe parimet e tij, i ngjan në fakt atij pacientit që për t’iu ndalë dhimbjet i jepet një bar për humbjen e vetëdijes përkohësisht, e që pas kthjelljes sigurisht se do të ketë dhimbje ndoshta edhe më shumë. Islami nuk zvarrit punët, ai tenton ta shërojë plagën konkretisht. Pikërisht me këto arsyetime, në një shtet në Amerikë, para pak vitesh u ekzekutua një vrasës, ani pse pati shprehur keqardhjen e tij për ata që tashmë nuk ishin në jetë. Me gjithë konsideratën e autoriteteve për keqardhjen e tij, ai u ekzekutua ‘për ta ruajtur qetësinë, sigurinë dhe stabilitetin në vend.’
Ekzekutimi i normave islame nuk paraqet as edhe për një çast degradimin për qenien njerëzore, ndryshe Islami të tillëve nuk do tua kryente ceremonitë fetare përkatëse dhe nuk do të respektonte kufomat e tyre. Vendimin për ekzekutim e merr vetëm për të mos lejuar përsëritjen e së keqes. Për shkak të kësaj “mëshire”, sot në Kosovë numri i narkomanëve ehte afër 5000 por në rritje e sipër, numri i të trafikuara për prostitucion është në rritje, sikur që në rritje janë të gjitha dukuritë negative.
2. Dinjiteti njerëzor
Për të kuptuar më mirë teorinë islame, them se ia vlen të shkëpusim disa fragmane nga dokumenti më madhështor i të drejtave të njeriut, Hutbeja e Lamtumirës.
2.1. Modusi i përbashkët njerëzor
Kurban Bajrami, përveç tjerash, shpreh edhe atë tolerancën islame dhe të qenit e hapur për të gjithë. Në fjalimin e tij në Arafat, i Dërguari i Allahut, Muhammedi, alejhis selam, disa herë iu drejtua masës me: “O Njerëz! Dëgjoni çka do t’ju them…”, “O njerëz! Kini frikë Zotin dhe respektojeni Atë…”, dhe ata që kuptojnë sado pak nga stili fetar i të thirrurit, kuptojnë se kjo formë përfshin të gjithë njerëzit, besimtarët dhe jobesimtarët, muslimanët dhe të tjerët, sidomos nëse kemi parasysh faktin se në fund të kësaj ligjërate, Muhammedi, alejhis selam bën thirrje që të përcillen dhe transmetohen fjalët e tij tek të tjerët.
“O njerëz! I dëgjuat porositë e mia, futini në zemrat tuaja e në jetën tuaj. Të gjithë ata që i kanë dëgjuar këto fjalë të mia, le t’ua përcjellin atyre që nuk i kanë dëgjuar, sepse prej tyre mund të ketë më mbamendës se vetë dëgjuesit.”
Kjo dëshmon se Islami nuk luan rol përjashtues, përkundrazi, ai fton të gjithë që të bashkohen për një qëllim për të cilin i ka krijuar Allahu.
                                
Thuaju (o i dërguar): “O ithtarë të librit (Tevrat e Inxhil), ejani (të bashkohemi) te një fjalë që është e njëjtë (e drejtë) mes nesh dhe mes jush: Të mos adhurojmë, pos All-llahut, të mos ia bëjmë Atij asnjë send shok, të mos e konsiderojmë njëri – tjetrin zotër pos All-llahut”! E në qoftë se ata refuzojnë, ju thoni: “Dëshmoni pra, se ne jemi muslimanë (besuam një Zot)”! (Kur’ani: Ali Imran, 64.)
2.2. Pozita e njeriut
Se cili është qëndrimi i Islamit mbi njeriun dhe ç’vlerësim ka për të, më së miri mësojmë nga kjo festë. Se a fton Islami në mbytjen e njeriut apo në përkrahjen e tij për të zhvilluar jetën dinjitetshëm mësojmë nga porositë e Kurban Bajramit. Muhammedi, alejhis selam gjatë ligjërimit të tij, ndër tjera nënvizoi dhe këto fjalë: “O njerëz! Kini frikë Zotin dhe respektojeni Atë. Bëhuni të njerëzishëm dhe të drejtë ndaj vetes dhe ndaj të tjerëve. Kjo është dita e flijimeve në emër të Allahut. Më të vërtetë gjaku dhe pasuria juaj janë të shenjta për ju, derisa të takoheni me Krijuesin tuaj, ashtu siç është e shenjtë kjo ditë në këtë muaj dhe në këtë vend. Ruajeni, respektoni dhe nderojeni vlerën e personalitetit dhe dinjitetit njerëzor. Njeriu është vepër madhështore e Allahut dhe mjere ai që e nënçmon nderin dhe dinjitetin e veprës së Allahut.”
E shihni, njeriun e ka krahasuar me shenjtërinë e Shtëpisë së Zotit dhe vendit me të dashur te Tij, Mekkes. Si jo, kur Allahu në Kur’an tërheq vërejtjen se:
            ••      ••  
…kush mbyt një njeri (pa të drejtë), pa pasë mbytur ai ndonjë tjetër dhe pa pasë bërë ai ndonjë shkatërrim në tokë, atëherë (krimi i tij) është si t’i kishte mbytur gjithë njerëzit. E kush e ngjall (bëhet shkak që të jetë ai gjallë) është si t’i kishte ngjallur (shpëtuar) të gjithë njerëzit…” (Kur’ani: el-Maide, 32.)
E për të na bindur edhe më shumë për kujdesin për njeriun, në Kurban Bajram hasim edhe në porosi tjera, si p.sh. ndalimi i gjakmarrjes dhe ndalimi i kamatës dhe fajdes. “O besimdrejtë! Ta dini, ta mbani mend dhe të jeni të bindur se përfundoi koha e mosdijes dhe traditave të këqija, që i sollën fatkeqësi të shumta gjinisë njerëzore. Unë jua kam treguar rrugën e shpëtimit, nëpër të cilën duhet të shkoni. Gjakmarrja është e ndaluar…Fajdeja dhe kamata janë të ndaluara. Huadhënësi nga huamarrësi duhet ta marrë vetëm atë që vërtet ia ka huazuar… Duhet t`ua falni kamatat borxhlinjve.”
Si pasojë e anashkalimit të mësimeve islame, sot jo rrallë dëgjojmë për probleme me kamatë dhe fajde që dinë të kenë edhe epilog tragjik.
2.3. Diskriminim apo respektim gjinor
Nder akuzat që i vishen Islamit është edhe shkelja e të drejtës së gruas. Mendojnë se Islamit i bën padrejtësi gruas pasi që e detyron atë të vë shaminë, të mos ekspozojë bukuritë e saja trupore dhe të mos qëndrojë bashkë me meshkuj. Për këtë shkak mbase janë duke na e ndaluar edhe bartjen e shamisë në shkolla. Për ne e rëndësishme është të kuptojmë se këto janë akuza dhe se Islami ka ngritur pozitën e gruas. Ja çfarë porosish jep Muhammedi, alejhis selam në Arafat: “Me përgjegjësi të thellë përmbushni detyrat dhe obligimet që ekzistojnë ndërmjet burrit dhe gruas…Ruajuni nga prostitucioni, tradhtia bashkëshortore dhe xhelozia. Prostitucioni dhe tradhtia bashkëshortore janë mëkate të rënda, ndërkaq xhelozia mund të shkaktoj prishjen e bashkëshortësisë. Martohuni me ato që i doni. E kur vullneti i Zotit t’ju bashkojë, atëherë respektojeni dhe duajeni njëri-tjetrin dhe jetoni në dashuri dhe harmoni të vërtetë.
O bashkëshortë! Silluni ndaj grave tuaja me shumë mirësi dhe dashuri…
…Ata që shpifin për gratë e ndershme, le të jenë të mallkuar në të dy botët. Ata që i akuzojnë gratë e ndershme për tradhti në martese ose për amoralitet, ndërkaq që nuk mund për këtë t’i sjellin katër dëshmitarë të besueshëm, dënoni me tetëdhjetë goditje, dhe asnjëherë në të ardhmen në asgjë mos u besoni, sepse ata janë njerëz të këqij. Nëse mendoni se ndaj grave tuaja më nuk e ndjeni dashurinë e dikurshme, mos nxitoni, por mendoni mirë. Ndoshta Allahu nëpërmjet këtij sprovimi ju udhëzon në rrugën e fatit të ri të madh, me të cilën dëshiron t’ju përgëzojë. Mos kërkoni shkurorëzim pa shkaqe të arsyeshme, meqë prej të gjitha gjërave që Allahu i ka lejuar, më së tepërmi e urren shkurorëzimin. Gratë tuaja u janë dorëzuar në besë të Zotit. Respektojeni, o besimdrejtë, atë amanet të Zotit.”
3. Solidariteti
Therja e Kurbanit nuk është qëllim në vete. Allahu shumë qartë ka definuar rolin dhe rëndësinë që ka ai:
                      
Tek All-llahu nuk arrin as mishi e as gjaku i tyre, por te Ai arrin bindja juaj. Ai ashtu ua nënshtroi ato juve që ta madhëroni All-llahun për udhëzimet që ua bëri. Bamirësve merru myzhde.” (Kur’ani: el-Haxh, 37.)
Dhe siç duket këtë nuk e kanë kuptuar të tjerët. Holanda para pak muajsh ka ndaluar therjen e kafshëve për kurban, dhe këtë duke qarë me lot krokodili, derisa siç e dini, nën “vëzhgimin” e tyre janë vrarë mbi tetë mijë boshnjakë muslimanë. Therja e kurbanit nuk nënkupton assesi mungesën e mëshirës ndaj kafshëve, sidomos kur dihet se Muhammedi, alejhis selam pati lajmëruar për një mëkatar që për shkak të dhënies ujë një qeni të etur kishte fituar parajsën dhe për një grua që për shkak të torturave ndaj një maceje kishte shkuar në ferr. Kurbani, ashtu sikur Sadakatul fitri në Ramazan, paraqet vetëm një aspekt të unitetit islam dhe interesimit të muslimanëve për njeri tjetrin.
Megjithëkëtë, kurbani nuk është gjithçka. Ose, kurbani nuk mund të përfshijë tërë humanizmin. Mu për këtë, ne gjejmë të Dërguarin e Allahut tek porositë:
“إنكم لن تسعوا الناس بأموالكم وإنما يسعهم منكم بسط الوجه وحسن الخلق
Ju, vërtetë nuk do të mund të mbuloni njerëzit me pasuritë tuaja (jo të gjithë njerëzit mund të përfitojnë nga pasuria juaj), por ajo që mund t’i mbulojë dhe përfshijë që të gjitha është buzëqeshja dhe morali juaj i mirë.”
Pra, për të dëshmuar humanizmin islam, sot nuk duhet të mjaftojmë vetëm me shpërndarje mishi, por duhet të thyejmë egon dhe unin, duhet të tregojmë nivel të lartë devotshmërie për të vizituar madje edhe ata që nuk na vizitojnë, nuk na flasin, janë të hidhëruar me ne, etj. Përshëndetni këdo që takoni dhe mos harroni të gëzoni fëmijët, sidomos jetimët.
4. Respektimi i prindërve
Tjetër aspekt që dëshmon humanizmin islam nga kjo festë është edhe porosia për respektimin e prindërve. Allahu në tregimin e Ibrahimit me të birin, Ismailin, alejhima-s-selam, sjell një shembull dhe model të përkryer të respektit për prindër.
                           
Dhe kur arriti ai (djali) që së bashku me të (me Ibrahimin) të angazhohet në punë, ai (Ibrahimi) tha: “O djali im, unë kam parë (jam urdhëruar) në ëndërr të të pres ty. Shiko pra, çka mendon ti?” Ai tha: “O babai im, punoje atë që urdhërohesh, e ti do të më gjesh mua, nëse do All-llahu, prej të durueshmëve!” (Kur’ani: es-Saffat, 102.)
Sa shumë kemi nevojë për një moral të këtillë sot kur prindërit, sidomos ata të shtyrë në moshë po pësojnë më së keqi. Fëmijët, të edukuar në fryma dhe kultura të ndryshme, gjithsesi të zhveshura nga ajo hyjnore, nuk ndiejnë shumë dhimbje për prindërit e tyre.
Kjo edukatë brilante e Ismailit, alejhis selam duhet të jetë motiv për respekt edhe më të madh, për kujdes dhe dhembshuri edhe më të theksuar karshi prindërve.
Përfundim
Të nderuar vëllezër!
Prej mirësive të kësaj feste është edhe kjo se krahas këtyre mësimeve dhe porosive, sjell edhe rrugën dhe mënyrën e realizimit, kultivimit dhe kujdesit për to. Në fakt, Kurban Bajrami na adreson në vendin ku këto mësime bëhen realitet. Nëse keni parasysh atë që potencuam se në këtë festë nuk ka rastësi, atëherë edhe lidhja e saj për Haxhit – vizitës së Xhamisë së parë, Qabesë, nënkupton këtë. Allahu i Madhëruar ka thënë:
• •   ••      
Shtëpia (xhamia) e parë e ndërtuar për njerëz, është ajo në Bekë (Mekke), e dobishme, udhërrëfyese për mbarë njerëzimin.” (Kur’ani: Ali Imran, 96.)
Pra, referencë për përsosje morale ehte Xhamia, andaj le të jetë pjesë e jetës sonë ajo, le të jetë vendpastrim për shpirtin, të lidhemi më shumë për saj dhe të mishërohemi me mësimet dhe edukatës e saj.
O Zot i Madhëruar! Na begato me të mirat Tua në këtë dhe botën tjetër!

UJI I ZEMZEMIT

UJI I ZEMZEMIT

Autor: Adil b. Ahmed Banaimeh
Burimi: http://www.alminbar.net
Përshtati: Sedat G. ISLAMI
Data & Vendi: 26 nëntor 2007, e hënë, Vushtrri, Kosovë
***
Rezymeja e hutbes: 1. Shpërthimi i Zemzemit nën këmbët e Ismailit, alejhi’s selam. 2. Disa dobi të ujit të Zemzemit. 3. Për çka është pirë uji i Zemzemit?
Hutbeja e parë
Falënderimi i takon Allahut ndërsa përshëndetjet qofshin mbi Muhammedin, alejhi’s selam!
Buhariu transmeton nga Ibni Abbasi i cili thotë: “Ibrahimi a.s i solli nënën e Ismailit a.s dhe Ismailin a.s afër shtëpisë (Qabesë), tek pema mbi zemzem. Atëbotë në Meke nuk kishte njeri e as (kushte për jetesë madje ) as ujë. I vendosi aty duke ua lënë ca ushqim dhe një ibrik ujë. U kthye Ibrahimi a.s ndërsa Haxherja e ndiqte pas duke i thënë: Ku po shkon? Si po na lë në këtë vend (luginë) ku nuk ka njeri dhe as asgjë?
Disa herë i tha kështu por Ibrahimi nuk ktheu kokën.
Haxherja: A Allahu të ka urdhëruar kështu?
Ibrahimi: Po.
Haxherja: Atëherë Ai nuk na humbë neve!
Pastaj u kthye Haxherja ndërsa Ibrahimi vazhdoi derisa arriti tek Thenijja (vend ne Meke) ku nuk mund ta shihte Haxherja, u kthye kah Qabeja, ngriti duart e tha:
” رَّبَّنَا إِنَّى أَسْكَنتُ مِن ذُرّيَّتِى بِوَادٍ غَيْرِ ذِى زَرْعٍ عِندَ بَيْتِكَ ٱلْمُحَرَّمِ رَبَّنَا لِيُقِيمُواْ ٱلصَّلوٰةَ فَٱجْعَلْ أَفْئِدَةً مّنَ ٱلنَّاسِ تَهْوِى إِلَيْهِمْ وَٱرْزُقْهُمْ مّنَ ٱلثَّمَرٰتِ لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُونَ
O Zoti ynë! Unë vendosa pasardhësit e mi ne një lugine pranë shtëpisë Sate ku nuk ka bime. Zoti ynë! Beri ta falin namazin dhe be qe zemrat e njerëzve te ndiejnë dhembshuri për ta si dhe furnizoi me fruta ndoshta janë falënderues!”. ( )
Haxherja i jepte gji Ismailit dhe pinte nga uji që ia kishte lënë Ibrahimi, por kur uji u harxhua dhe fëmija ndiente etje puna ndryshoi. Haxherja filloi ta shikonte fëmijën me dhembshuri madje nga dhimbja e madhe për të nuk mund ta shikonte kështu që shikoi kodrën më të afërt e pa se ajo ishte Safa-ja dhe ia mësyu ndoshta e shef dikë. Askënd nuk e pa dhe u kthye duke ecur e lodhur derisa arriti në Merve (kodër tjetër ne Meke) dhe u ngjit në të, të shikonte se ndoshta është dikush. Por edhe kësaj radhe pa sukses. Kështu veproi Haxherja 7 herë (duke u sillur prej njërës në tjetrën kodër). Thotë Ibni Abbasi se Pejgamberi a.s ka thënë: “Mu për këtë njerëzit ecin mes tyre” .
Kur doli tek Merveja dëgjoi një zë: Hesht! Deshi të bindej se a është iluzion apo është realitet. U bind se ishte zë. Pas pak vërejti se ai ishte Xhibrili pranë zemzemit, i cili groponte me krahun e tij derisa doli uji. Atëbotë Haxherja mbushte ujë me gastaren e saj dhe sa herë që mbushte ujë me gastare uji derdhej. Piu ujë dhe i dha gji fëmijës. I tha Meleku: Mos u frikësoni se do te shkatërroheni sepse mu këtu është shtëpia e Allahut s.w.t, te cilën do ta ndërtojë ky fëmijë dhe babai i tij dhe (dine) se Allahu nuk i humbë ithtarët e Vet!!!…( )
***
Kanë kaluar mijëra vite por ende spektrografi i saj shfaqet para njerëzve duke vrapuar e frikësuar dhe me gjysmë fryme. Ende një zë shqyen perden e kohës duke thirrur për ndihmë. Ankth dhe shqetësim…Si jo kur fëmija i saj i vogël dridhej e përpëlitej para syve të saj; uria dhe etja gati sa nuk i kishin dhënë fund jetës së tij. Me duket sikur e shoh tani Mekken dhe kodrinat e saja, më duket sikur e shoh Haremin e shenjtë tek ndien dhimbje dhe qan për hallin e saj.
Shpërtheu Zemzemi( ). Po, pas goditjes së Xhibrilit, Zemzemi shpërtheu nën këmbët e Ismailit, alejhi’s selam, si përmbushje e lutjes së babait të tij, Ibrahimit, alejhi’s selam:
„رَّبَّنَا إِنَّى أَسْكَنتُ مِن ذُرّيَّتِى بِوَادٍ غَيْرِ ذِى زَرْعٍ عِندَ بَيْتِكَ ٱلْمُحَرَّمِ رَبَّنَا لِيُقِيمُواْ ٱلصَّلوٰةَ فَٱجْعَلْ أَفْئِدَةً مّنَ ٱلنَّاسِ تَهْوِى إِلَيْهِمْ وَٱرْزُقْهُمْ مّنَ ٱلثَّمَرٰتِ لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُونَ
O Zoti ynë! Unë vendosa pasardhësit e mi ne një lugine pranë shtëpisë Sate ku nuk ka bime. Zoti ynë! Beri ta falin namazin dhe be qe zemrat e njerëzve te ndiejnë dhembshuri për ta si dhe furnizoi me fruta ndoshta janë falënderues!“. ( )
Haxherja, Allahu pastë mëshirë mbi shpirtin e saj, ujin e merrte dhe e mbushte në një enë për ujë që kishte me vete. Ka thënë Ibni Abbasi: Ka thënë Pejgamberi, alejhi’s selam:
„يرحم الله أم إسماعيل لو تركت زمزم لكانت زمزم عيناً مَعِيناً
Allahu e mëshiroftë nënën e Ismailit; sikur ta linte Zemzemin të rrjedh lirshëm ai do të ishte krua-burim i njohur tani“. ( )
Shpërblimi i mbështetjes absolute në Allahun ishte ky krua i ëmbël i cili nuk shteret. Pasuria e nënshtrimit për Allahun ishte kjo pasuri e bekuar. Zemzemi është simbol i shpërblimit hyjnor për tërë ata që bëjnë durim dhe i nxisin të tjerët për durim në rrugën e Allahut. Haxherja me plot besim tha kur u largua Ibrahimi, alejhi’s selam dhe e la vetëm atë me të birin:
“فلن يضيعنا الله
Allahu nuk do të na lërë të humbur neve!”.
Allahu i Madhëruar në zemrën e çdo besimtari të sinqertë bën të shpërthejë një burim bindjeje (jekini) dhe qetësie shpirtërore, freskinë e të cilit e ndien brenda në shpirtin e tij.
Filloi ky ujë rrjedhshëm dhe vazhdoi ashtu e së bashku me të edhe bereqeti dhe begatia e tij…
Me këtë ujë u pastrua zemra e Muhammedit, alejhi’s selam. Enes b. Maliku rrëfen: Ebu Dherri rrëfente se Pejgamberi, alejhi’s selam ka thënë:
„فرج سقف بيتي وأنا بمكة فنزل جبريل ففرج صدري ثم غسله بماء زمزم ثم جاء بطست من ذهب ممتلئ حكمة وإيماناً فأفرغها في صدري ثم أطبقه ثم أخذ بيدي فعرج بي إلى السماء
U hap kulmi i shtëpisë sime kur isha në Mekke dhe zbriti Xhibrili, i cili ma hapi gjoksin dhe ma pastroi me ujë Zemzemi. Pastaj e solli një tas të arit i mbushur plot me urtësi dhe besim dhe e derdhi ne gjoksin tim e më pas e mbylli dhe më morri për dore e më ngriti në qiell“. ( )
Sikur Zemzemi të mos kishte vlerë tjetër përveç kësaj do të mjaftonte; me të është pastruar zemra më e pastër.
Ka thënë Ibni Ebi Xhemreh: Nuk është pastruar Muhammedi, alejhi’s selam me ujë Xhenneti për faktin se uji i Zemzemit bazën e ka në Xhennet e më pas është përqendruar si burim në tokë.
Ka thënë Suhejliu, Allahu e mëshiroftë: Meqë Zemzemi buroi si rezultati i gropimit të Xhibrilit për nënën e Ismailit, alejhi’s selam, u përshtat që Muhammedi, alejhi’s selam, nip i Ismailit të pastrohej me këtë ujë me rastin e takimit me këtë melek dhe bisedimit më të. Ka thënë Shejhu’l islami Siraxhuddin el Belkini: Uji i Zemzemit është më i mirë se sa uji i Keutherit ngase me të është pastruar gjoksi i Pejgamberit, alejhi’s selam.
Zemzemi është uji më i mirë në faqen e dheut. Taberaniu transmeton në el-Kebir dhe në el-Eusat me sened dhe Ibni Hibbani, i cili njëherit e ka cilësuar autentik, se Pejgamberi, alejhi’s selam ka thënë:
„خَيْرُ مَاءٍ عَلَى وَجْهِ الأَرْضِ مَاءُ زَمْزَمَ فِيهِ طَعَامٌ مِنَ الطُّعْمِ وَشِفَاءٌ مِنَ السُّقْمِ
Uji më i mirë në faqen e dheut është uji i Zemzemit; në të ka ushqim që të ngop( ) dhe shërim nga sëmundja. “. ( )
Është vërtetuar se, bazuar në këtë hadith autentik, uji i zemzemit është ushqim, pije dhe shërim. Ka thënë Ibnu’l Kajjimi: Uji i Zemzemit është uji më i mirë, më me vlerë, më i ndritshmi, më i dashuri tek shpirti, më shtrenjti dhe më i çmuari tek njerëzit. Është gropuar nga Xhibrili dhe është ofruar si pije nga Allahu për Ismailin, alejhi’s selam…
Uji i Zemzemit është ushqim i ti uriturit, shërim-ilaç i të sëmurit, uji i tij është favorizuar edhe mbi atë të Keutherit meqë me të është pastruar zemra e Pejgamberit, alejhi’s selam. Ka thënë Shejhu’l islami Siraxhuddin el Belkini: Uji i Zemzemit është më i mirë se sa uji i Keutherit ngase me të është pastruar gjoksi i Pejgamberit, alejhi’s selam.
Ndërsa përkitazi me atë se është ushqim me shije, pra ushqim që të ngop, kjo është një gjë e ditur. Ka thënë Ibni Abbasi, siç rrëfen Abdu’rr Rrezzaku në Musannefin e tij:
كنا نسميها (يعني زمزم) شباعة، وكنا نجدها نعم العون على العيال
E quanim ngopës (ujin e zemzemit). E llogaritnim si idare (furnizim) të mirë për familje.
Një gjë e tillë është vërtetuar edhe në rrëfimin e Ebu Dherrit kur kishte ardhur në Mekke. „Erdha tek Zemzemi dhe pastrova gjakun nga plagët dhe piva nga uji i tij. O nipi im, kam qëndruar tridhjetë ditë e net pa patur asnjë ushqim përveç ujit të zemzemit. Fitova peshë aq shume saqë barku mu bë palë-palë dhe në mëlçitë e mia nuk ndieja dobësi të urisë…Erdhi Pejgamberi, alejhi’s selam…dhe tha: Prej kur je këtu? Jam këtu qysh tridhjetë ditë. Kush të ka ushqyer?- më pyeti. Nuk kam patur ushqim tjetër përveç Zemzemit dhe ja, kam fituar peshë aq sa barku më është bërë palë-palë dhe nuk ndiej dobësi urie në mëlçinë time- ia ktheva. Pejgamberi, alejhi’s selam tha:
„إِنَّهَا مُبَارَكَةٌ إِنَّهَا طَعَامُ طُعْمٍ
Ai ujë është i bekuar, ai është ushqim ngopës“. ( )
Ka thënë Ibnu’l Kajjimi: Kam parë njeri që ushqehej me të gjysmën apo më shumë se gjysmën e muajit dhe nuk ndiente uri. Bënte tavafin (sjelljen) rreth Qabesë sikur të ishte njeri i zakonshëm. Më ka thënë se ndonjëherë 40 ditë ehte ushqyer vetëm me të dhe se kishte forcë për marrëdhënie seksuale me gruan dhe forcë për agjërim dhe tavaf disa herë.
Ndërsa sa i përket qenies së tij shërim, bar, ilaç, këtë mund ta mësojmë edhe nga ky hadith i Aishes, Allahu qoftë i kënaqur me të, e cila transmeton se:
“ كان يحمل ماء زمزم في الأداوى و القِرَب و كان يصب على المرضى و يسقيهم
Pejgamberi, alejhi’s selam e barte atë në edava ( ) dhe gëzof lëkure për bartje të lëngjeve dhe me të spërkatte të sëmurit dhe iu jepte të pinin prej tij“. ( )
Ebu Xhemre ed-Dubeijj rrëfen e thotë:
„ كُنْتُ أُجَالِسُ ابْنَ عَبَّاسٍ بِمَكَّةَ فَأَخَذَتْنِي الْحُمَّى فَقَالَ أَبْرِدْهَا عَنْكَ بِمَاءِ زَمْزَمَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْحُمَّى مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَ فَأَبْرِدُوهَا بِالْمَاءِ أَوْ قَالَ بِمَاءِ زَمْزَمَ شَكَّ هَمَّامٌ
E shoqëroja Ibni Abbasi në Mekke dhe më kapën ethet. Largoji prej vetes me ujë të zemzemit -më tha- ngase Pejgamberi, alejhi’s selam ka thënë: Ethet janë nga vapa e Xhehennemit andaj ftohni (largoni ato) me ujë ose me ujë të zemzemit- dyshon Hemmami, transmetuesi i hadithit.“ ( )
Ka thënë Ibnu’l Kajjimi: Kur isha në Mekke u sëmura dhe meqë nuk gjeta mjek e ilaç merrja ujë të zemzemit dhe këndoja disa herë kaptinën el-Fatiha në të e pastaj e pija. Me këtë arrita të shërohem tërësisht dhe fillova të mbështetem në të sa herë që ndieja dhimbje. Përfitoja shumë nga kjo metodë shërimi.
Në një rast tjetër thotë: Unë dhe të tjerë kemi provuar gjëra të çuditshme kur kërkuam mjekim nga uji i Zemzemit. Kam provuar të mjekohem nga disa sëmundje nëpërmjet kësaj metode dhe, me lejen e Allahut, jam mjekuar.
Të gjithë ne e kemi dëgjuar tregimin e gruas marokiane e cila vuante nga kanceri. Pasi që mjekët mbetën në konfuzion përkitazi me shërimin e saj dhe lehtësimin sadopak të dhimbjeve, ajo udhëtoi në Mekke dhe filloi terapi të re shërimi duke përdorur ujë zemzemi dhe nga një bukë të vogël dhe një vezë gjatë ditës. Lutej, falej dhe qante shumë. Befasisht, ajo u shërua tërësisht dhe sëmundja shkoi pa lënë asnjë gjurmë. Me lejen e Allahut Zemzemi mundi kancerin.
Ndoshta e tërë kjo qëndron në faktet, të zbuluara tashmë edhe prej njerëzve, madje jomuslimanë, se Uji Zemzem përmban shumë pak sulfur. Sipas analizave të bëra në laboratorët në Evropë vërtetohet se uji Zemzem përmban shumë pak sulfur. Ndërsa sipas analizave të bëra në SHBA njoftohet se uji zemzem është uji i vetëm i cili nuk përmban mikroorganizma dhe baktere. Sipas raportit të WHO së uji Zemzem është njëri ndër ujërat më të pijshëm dhe më të shëndetshëm në botë( ).
Prej vlerës së këtij uji është se ai nuk prishet. Është përmendur se një njeri e ka bartur atë në vendin e tij dhe e ka lënë 12 vite në një vend e nuk është prishur dhe nuk ka ndërruar. Madje, edhe pse kanë kaluar mileniume prej burimit të parë ende nuk shteret dhe çka është më me rëndësi se burimi i tij nuk dihet. Sipas raportit të WHO-së (Organizata Ndërkombëtare e Shëndetësisë) me gjithë teknologjinë moderne ende nuk mund të deshifrohet mistika e ujit Zemzem, ujë i cili konsiderohet ndër ujërat më të shëndetshme ne fytyrën e tokës. Burimi i ujit Zemzem ende nuk është i njohur dhe është interesante se gjendet 80 kilometra larg bregdetit. Gjithashtu rreth tij nuk ka asnjë burim tjetër uji, fakt kjo që shkakton huti tek shkencëtarët. Prej burimit të Zemzemi, e cila është vetëm 1.5 metër e thellë, gjatë periudhës së haxhit me miliona njerëz pinë ujë por assesi nuk pakësohet niveli i ujit. Uji Zemzem krahas ujërave tjera përmban shumë më shumë materie ushqyese dhe minerale, por me gjithë hulumtimet e bëra ende nuk dihet burimi i tij( ).
Uji i Zemzemit është një nder për mysafir. Ai është dhurata më e mirë që dhurohet. Muxhahidi rrëfen se kur tek Ibni Abbasi shkonte ndonjë mysafir ai i dhuronte ujë zemzemi dhe nuk ndodhte që t’i shtronte dikujt bukë-ushqim e të mos i jepte të pijë nga uji i zemzemit.
Aisheja rrëfen se Pejgamberi, alejhi’s selam barte me vete ujë zemzemi. ( )
Para çlirimit të Mekkes Pejgamberi, alejhi’s selam dërgonte ndonjë njeri tek Suhejl b. Amri që t’i dhuronte ujë zemzemi. ( )
Prej zemzemit nuk ngopet apo nuk pinë shumë mynafiku. Muhammed b. Abdurrahman b. Ebu Bekir transmeton se derisa isha tek Ibni Abbasi erdhi një njeri, të cilin e pyeti: Prej nga erdhe? Erdha nga Zemzemi-iu përgjigj. A pive prej tij siç duhet pirë?- e pyeti Ibni Abbasi. E si duhet pirë prej tij?- pyeti njeriu. Kur të pish prej tij kthehu kah kibleja, bë bismilah merr fryme tri herë dhe ngopu-pi shume prej tij. Kur ta përfundosh falënderoje Allahun ngase Muhammedi, alejhi’s selam ka thënë:
“إن آية ما بيننا وبين المنافقين إنهم لا يتضلعون من زمزم
Shenja e cila na dallon neve nga hipokritët është se ata nuk pijen ujë shumë nga zemzemi”. ( )
Et-tedal-lu’ (التضلع) është pirja e shumtë derisa të mbushen brinjët dhe eshtrat ujë.
Hutbeja e dytë
Për çka pihet?
Hadithi i Muhammedit, alejhi’s selam:
“مَاءُ زَمْزَمَ لِمَا شُرِبَ لَهُ
Uji i Zemzemit shërben për çka të pihet”. ( )
…është i vërtet.
Ka thënë Muxhahidi: Nëse e pinë ujin e zemzemit që të shërohesh, të shëron Allahu, nëse e pinë që të ngopesh, të ngop Allahu me të, nëse e pinë që ta largosh etjen, ta largon Allahu atë.
Ka thënë Sheukani: Në këtë hadith ka dëshmi se uji i zemzemit bën dobi për çdo gjë për hire të së cilës e pinë njeriu atë, pa marrë parasysh se a bëhet fjale për gjëra të dunjasë apo ahiretit. Mu për këtë një grup dijetarësh e kanë pirë për gjëra që do t’i përmendim:
 Ibni Mubareku e pinte që të mos etej në Ditën e Kijametit.
 Hakimi e pinte që të shkruante (përpilonte libra) mirë.
 Ibni Huzejme e pinte që të peritonet dituri të dobishme.
 Ibni Ujejne ua rrëfente nga 100 hadithe atyre që pinin ujë zemzemi.
 Ibni Haxheri e pinte që ta arrinte pozitën e Dhehebiut në nxënien përmendesh të haditheve.
 Sujuti e pinte që të arrinte gradën e Siraxh el Belkinit në fikh dhe Ibni Haxherit në hadith.
 Shafiu e pinte që të gjuante më mirë. Në çdo dhjetë shigjeta nëntë i kishte të sakta.
 Selefi e kishin bërë traditë që kur merrnin ndonjë udhëtim dhe largoheshin prej shtëpisë shkonin te Zemzemi dhe pinin ujë prej tij.
Përshëndetjet qofshin mbi Muhammedin, alejhi’s selam ndërsa lutja jone e fundit është: Falënderimi i takon Allahut, Zotit të botëve!

Fletushka të është zbardhur andaj mos e bë të zezë!

(Kushtuar Haxhilerëve)

Vëlla besimtarë… motër besimtare…

Thotë Allahu s.w.t.: ”O ju që besuat! Ta keni në kujdes Allahun dhe të jeni me ata të drejtit. (Tewbe 119)

”Mos u bëni (në çështjet e betimit) si ajo (grua) që e prish tjerrin e saj pasi ta ketë dredhur fort,…”(Nahl 92)

Falënderimi i takon Allahut s.w.t., që na bekoi ne dhe ju për kryerjen e kësaj shtylle të madhe fetare, për të cilën thotë Muhammedi, alejhi selam: ”Kush e bën haxhin duke mos iu afruar gruas dhe duke mos nëpërkëmbur dispozitat e Allahut s.w.t kthehet prej tij i pastër nga mëkatet sikurse atë ditë që e ka lindur nena”.

E çfarë është mendimi ynë për Zotin tonë? …Se Ai veç na i ka falur mëkatet, na i ka mbuluar të metat, na i ka larguar gabimet, Ai është i denjë për t’ju ruajtur dhe i denjë për falje mëkatesh!

Ai qe ka mendime të mira për Allahun s.w.t, ai do t’i bëjë edhe veprat e mira.
Ka thënë Hasan El Basriu: ”Besimtari është mendimmirë ndaj Allahut s.w.t kështu që edhe veprat i bën të mira ndërsa pabesimtari është mendimkeq për Allahun kështu që edhe veprat i bën të këqija”.

M’u për këtë nuk i takon një besimtari që pasi fletushka e tij të jetë zbardhur të kthehet prapë e të bëhet e zezë prej mëkateve, dhe nuk i takon besimtarit që pasi e ka pastruar veten e tij me ibadet për Allahu s.w.t ta përlyej atë me mëkate.

Të gjithë ne e kemi për obligim që të fillojmë me një faqe të re me Allahun s.w.t, ta respektojmë e jo t’i bëjmë mëkat në mënyrë që të shpëtojmë me kënaqësinë dhe xhennetet e Tij.

Thotë Allahu s.w.t: “… e kush respekton Allahun dhe të dërguarin e Tij, ai ka arritur një sukses të madh”(Ahzab 71)

Ka thënë Pejgamberi a.s.: ” Tërë ummeti im do të hyjë në xhennet përveç atyre që kundërshtojnë.” Është thënë: “Po kush kundërshton o i dërguari i Allahut s.w.t?” Tha: “Kush më respekton mua do të hyjë në xhennet ndërsa kush më kundërshton ai veç ka refuzuar.” ( Buhariu)

O Allahu ynë! O Rrotulluesi i zemrave! Përforcoji zemrat tona në fenë Tende!

E lusim Allahun s.w.t që t’na bashkojë me ju prapë në rrugë të besimit dhe të respektit për Allahun s.w.t!

Përshtati ne shqip: Sedat Gani Islami

DITËT E TESHRIKUT

DITËT E TESHRIKUT

Falënderimet i takojnë Allahut ndërsa përshëndetjet qofshin mbi zotëriun tonë, Muhammedin, familjen, shokët dhe mbarë pasuesit e tij gjer në amshim!
Të nderuar muslimanë!
Në vazhdën e ligjëratave të parapara për sezonin e ritualit të haxhit, ndër tjera, kemi paraparë të flasim edhe për vlerën e këtyre ditëve madhështore, ditë që Allahu i ka veçuar prej të tjerave. Thotë Allahu:
„وَرَبُّكَ يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ وَيَخْتَارُ مَا كَانَ لَهُمُ الخِيَرَةُ
Zoti yt krijon çka të dojë dhe zgjedh kë të dojë, atyre nuk u takon zgjedhja…“. ([1])
Natyrisht se gjatë ligjëratave „Vlera e dhjete ditëve të Dhu’l Hixh-xhes“, në përgjithësi, „Haxhi dhe katër llojet e njerëzve“, „Dita e Arafatit“, etj, kemi folur për rëndësinë dhe porositë e mësimet që vjelim prej këtyre ditëve, megjithatë sot, me lejen e Allahut, ligjërata jonë fokusohet vetëm në vlerën e Ditëve të Teshrikut. Këto ditë, siç do të sqarojmë më poshtë, janë tri ditët pas ditës së parë të Kurban Bajramit.
Xhemat i nderuar!
Për të qenë ligjërata sa më mësimdhënëse, sa më e dobishme, si përkujtim, do të bëjmë dy tri fjalë edhe për ditën e parë të Kurban Bajramit. Dita e parë e Bajramit është Dita e Haxhit të madh, ditë prej ditëve më të mira të vitit, siç thotë Pejgamberi, alejhi’s selam:
„إِنَّ أَعْظَمَ الْأَيَّامِ عِنْدَ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يَوْمُ النَّحْرِ ثُمَّ يَوْمُ الْقَرِّ
Vërtet, ditët më të mëdha tek Allahu janë Dita e Nahrit ([2]) dhe Dita e Karr-rrit ([3])“. ([4])
Bazuar në këtë, kjo ditë është më e madhe se sa dita e Fitër Bajramit, dhe për arsye se në këtë ditë krahas namazit të bajramit kryhet edhe riti i therjes së kurbanit. Këtu, për ta shfrytëzuar rastin, ua bëj me dije besimtarëve se K. Bajrami nuk është “Bajrami i vogël” por “Bajrami i madh”.
Bajrami është festa jonë me citat fetar, dhe kjo, krahas tjerash, d.t.th.: se Islami si fe ka rregulluar dhe sistemuar edhe jetën festive të njeriut. Lejohet dëfrimi në Bajram, lejohet gëzimi por jo shthurja morale, jo dëfrimi i pakontrolluar.
“إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَبْدَلَكُمْ بِهِمَا خَيْرًا مِنْهُمَا يَوْمَ الْأَضْحَى وَيَوْمَ الْفِطْرِ
Allahu ua ka ndërruar këto dy ditë me dy më të mira: Ditën e Fitër Bajramit dhe Ditën e Kurban Bajramit”. ([5])
Sot ekskluzivisht do t’i përkushtohemi ditëve të teshrikut, këtyre ditëve festive që gazmojnë zemrat tona përherë…
1. Përse quhen me këtë emër?
Ditët e Teshrikut janë tri ditët vijuese pas ditës së parë të K. Bajramit, e të cilat janë: Dita e 11-të, e 12-të dhe e 13-të e muajit Dhu’l Hixh-xheh. Kështu, dita e parë e bajramit, nuk llogaritet në këto tri ditë([6]). Këto ditë kane një emër të përgjithshëm, Ejjamu’t Teshrik-Ditët e Teshrikut, por kanë edhe emra të veçantë. Sa i përket emërtimit të tyre me „Teshrik“ janë transmetuar disa mendime të dijetarëve:
Quhen kështu ngase mishi i kurbanëve vendoset në diell për t’u thare-terur.
Kurbani nuk theret derisa të lind (teshrik) dielli([7]).
Namazi i K. Bajramit nuk falet derisa të lind dielli, dhe meqë këto ditë pasojnë ditën e parë të K. Bajramit, janë quajtur me këtë emër([8]).
Është thënë se quhen me këtë emër ngase arabët para islamit thoshin: “أشْرِقْ ثَبِير كَيْمَا نُغِير qe d.t.th.: أي ادخل أيها الجبل في الشروق لكي ندفع للنَّحْر Hyn oj kodër nën rrezet e diellit që të nxitojmë për therjen e kurbaneve”. Pra nga kjo fraze është huazuar emërtimi i këtyre ditëve([9]).
Këtyre ditëve iu thuhet edhe Ejjamu mina- Ditët e Mina-së([10]). Ndërsa përkitazi me emrat personal të tyre, është thënë:
§ Dita e 11-të (e parë në renditje) quhet Jevmu’l karr-rri (Dita e qëndrimit) ngase haxhilerët qëndrojnë neë Mina.
§ Dita e 12-të (e dyta) quhet Jevmu’n nefri’l evvel (dita e largimit të parë). Quhet me këtë emër ngase haxhilerët, që dëshirojnë të nguten([11]), largohen nga Mina([12]).
§ Dita e 13-të (e treta) quhet Jevmu’n nefri’th thani (dita e largimit të dytë, dhe ka kuptimin e të parës).
2. Vlera e tyre
– Ditët e teshrikut janë tri ditët vijuese pas ditës së parë të Kurban Bajramit. Ato janë të synuara në ajetin kur’anor:
„وَاذْكُرُوا اللَّهَ فِي أَيَّامٍ مَّعْدُودَاتٍ
All-llahun përmendeni në ditët e caktuara (në ditët e bajramit)…“. ([13])
– Ato janë festë për ne, siç thotë Muhammedi, alejhi’s selam:
“يوم عرفة ويوم النحر وأيام التشريق عِيدُنا أهلَ الإسلام، وهي أيام أكل وشرب
Dita e Arafatit, dita e parë e Kurban Bajramit, ditët e teshkrikut (tri ditët vijuese të k. bajramit) janë festa jonë, ithtarëve të Islamit; ato janë ditë ngrënie dhe pijeje”. ([14])
– Këto ditë janë ditë për therje të kurbanit, i cili ekskluzivisht duhet të jetë vetëm për Allahun. Thotë Allahu:
“قُلْ إِنَّ صَلَاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
Thuaj: “Namazi im, kurbani im, jeta ime dhe vdekja ime janë thjesht për All-llahun, Zotin e botëve”. ([15])
Therja e kurbaneve aspak nuk korrespondon me shpifjen që i bëhet Islamit se kinse ai nuk ka mëshirë ndaj kafshëve. Allahu, sikur që ka krijuar njeriun ka krijuar edhe kafshën, dhe ka sqaruar se sikur që mëshira e Tij kaplon atë që kujdeset për kafshë po kështu ndëshkimi i Tij përfshin atë që është i vrazhdë ndaj tyre.
Ebu Hurejre r.a. thotë se i Dërguari i All-llahut s.a.v.s. ka thënë:
“Një njeri duke udhëtuar në një rrugë e kaplon etja e madhe, e gjen një pus, zbret në të dhe pi ujë. Pastaj del nga pusi dhe has një qen me gjuhë të nxjerrë jashtë që han baltë nga etja. Njeriu thotë: “Këtë qen e paska kapluar etja siç më pat kapluar edhe mua më parë”. Pastaj njeriu zbret në pus dhe mbush këpucën e vet me ujë, pastaj e kap me gojë derisa ngjitet lartë dhe i jep të pijë qenit. All-llahu për këtë e falënderon dhe ia fal mëkatet”. (As’habët i) Thanë: “O i Dërguari i All-llahut, edhe për kafshët kemi shpërblim?” (Pejgamberi) Tha: “Në gjithçka që ka mëlqi të lagur ka shpërblim”. ([16])
Në një transmetim të Buhariut dhe Muslimit (ku kjo ngjarje theksohet më gjerësisht), theksohet:
“Një ditë një qen u soll rreth pusit, pasi që etja e kishte kapluar për vdekje. Atë e sheh një lavire dhe horre prej Beni Israilëve e cila e zbathi këpucën e saj dhe me të i dha ujë qenit derisa e ngopi; për këtë vepër iu falën mëkatet”.
E shihni, Allahu fali mëkatet e një prostitute vetëm e vetëm se ajo tregoi kujdes për një kafshë. Por, siç thamë, ndëshkimi kaplon ata që janë të vrazhdë dhe të pamëshirshëm ndaj tyre. Nga Ibni Umeri r. anhuma transmetohet se i Dërguari i All-llahut s.a.v.s. ka thënë:
“Një grua do të dënohet për shkak të maces. E ka mbyllur në shtëpi derisa ka ngordhur, e për këtë do të hyjë në zjarr. As s’e ka ushqyer, as nuk i ka dhënë ujë kur e ka mbyllur, as nuk e ka lëshuar që vetë të ushqehet me zvarritësit dhe insektet e tokës”. ([17])
Nga Ibni Umeri r. anhuma transmetohet se ai ka kaluar pranë disa djelmoshave nga fisi Kurejsh, të cilët e kishin vendosur një shpend për ta qëlluar; dhe ata e qëllonin me shtiza. Kush nuk e qëllonte, shtizën e vet ia jepte pro­narit të shpendit. Kur e panë Ibni Umerin, djelmoshat u shpërndanë, kurse Ibni Umeri u tha:
“Kush bën kështu? All-llahu e ka mallkuar kush bën kështu. Vërtet i Dër­guari i All-llahut s.a.v.s. e ka mallkuar çdokënd që merr krijesë të gjallë për cak në të cilin qëllohet me diç”. ([18])
Kurbani është një simbol nënshtrimi absolut për Allahun duke dhënë edhe gjënë më të çmuar, dhe nëse Ibrahimi, alejhi’s selam, ka qenë i gatshëm që për Allahun ta therë edhe djalin e tij, Ismailin, alejhi’s selam, atëherë a thua vallë ne nuk jemi në gjendje që për Allahun ta therim një kurban. Përfundimisht, Allahu sqaron se:
“لَنْ يَنَالَ اللَّهَ لُحُومُهَا وَلا دِمَاؤُهَا وَلَكِنْ يَنَالُهُ التَّقْوَى مِنْكُمْ كَذَلِكَ سَخَّرَهَا لَكُمْ لِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلَى مَا هَدَاكُمْ وَبَشِّرِ الْمُحْسِنِينَ
Tek All-llahu nuk arrin as mishi e as gjaku i tyre, por te Ai arrin bindja juaj. Ai ashtu ua nënshtroi ato juve që ta madhëroni All-llahun për udhëzimet që ua bëri. Bamirësve merru myzhde”. ([19])
– Këto ditë edhe pse festë megjithatë sikur festat tjera janë adhurime. Allahu i Madhëruar ka thënë:
“وَيَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ فِي أَيَّامٍ مَعْلُومَاتٍ
… dhe që ta përmendin All-llahun në ato ditë të caktuara (në shenjë falënderimi)…”. ([20])
Pejgamberi, alejhi’s selam ka thënë:
“أيام التشريق أيام أكل وشرب، وذكر لله
Ditët e Teshrikut janë ditë ngrënie, pijeje dhe përmendjeje të Allahut”. ([21])
3. Rregullat përkatëse të këtyre ditëve
1) Nuk lejohet agjërimi i tyre ngase Muhammedi, alejhi’s selam ka thënë:
“أيام التشريق أيام أكل وشرب، وذكر لله
Ditët e Teshrikut janë ditë ngrënie, pijeje dhe përmendjeje të Allahut”. ([22])
Ibni Omeri dhe Aisheja transmetojnë se:
„لَمْ يُرَخَّصْ فِي أَيَّامِ التَّشْرِيقِ أَنْ يُصَمْنَ إِلا لِمَنْ لَمْ يَجِدْ الْهَدْيَ
Pejgamberi, alejhi’s selam nuk i ka dhënë leje askujt të agjërojë këto ditë përveç haxhiut që nuk ka mundësi të therë kurban“. ([23])
Transmetohet se Pejgamberi, alejhi’s selam:
“ نهى عن صوم ستة أيام من السنة : ثلاثة أيام التشريق و يوم الفطر و يوم الأضحى و يوم الجمعة مختصة من الأيام
Ka ndaluar të agjërohen gjashtë ditë gjatë vitit: Tri ditët e Teshrikut, Ditën e Fitër Bajramit, Ditën e K. Bajramit, dhe Ditën e Xhuma, që është e veçuar nga ditët tjera”. ([24])
„نهى عن صيام يوم قبل رمضان و الأضحى و الفطر و أيام التشريق
Ka ndaluar të agjërohet një ditë para Ramazanit, Ditën e K. Bajramit, Ditën e F. Bajramit dhe tri ditët e Teshrikut“. ([25])
Abdullah b. Amri kishte shkuar në Ditët e Teshrikut tek babai i tij Amr el-Asi, dhe ai me atë rast ia ofroi ca ushqim. Jam agjërueshëm, nuk mund të ha- i qe përgjigjur Abdullahu. Ha, ngase këto janë ditë që Pejgamberi, alejhi’s selam na urdhëronte të hanim në to dhe na ndalonte agjërimin e tyre([26])-i tha babai.
Disa nga selefi mendonin se lejohet agjërimi i këtyre ditëve, por ky mendim, ose është thënë si shkak i mos njohjes-informimit me hadithet e ndalimit, ose edhe mundësia tjetër që ata kanë patur për qëllim haxhiun që bën haxhin temettu’ apo Kiran dhe nuk ka mundësi të therë kurban. Këtij i lejohet agjërimi i këtyre tri ditëve, siç ka thënë Allahu:
„فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنْ الْهَدْيِ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ إِذَا رَجَعْتُمْ تِلْكَ عَشَرَةٌ كَامِلَةٌ
…ai që bënë umren para haxhit (duhet therrë) një kurban që i vjen më lehtë, mirëpo nëse nuk ka, le të agjërojë tri ditë gjatë haxhit e shtatë ditë kur të ktheheni, këto janë dhjetë ditë të plota…“. ([27])
Vërtetim tjetër për këtë merret edhe hadithi i Buhariut nga Amri dhe Aisheja se:
“لم يُرَخَّص في أيام التشريق أن يُصَمْن إلا لمن لم يجد الهدي
Nuk lejoi që të agjëroheshin Ditët e Teshrikut përveç për atë që nuk pati mundësi të therë kurban”.
2) Dhikri. Meqë këto ditë janë si përmbyllje e sezonit të haxhit, një sezonë adhurimi, ku haxhilerët përmbyllin vlerën e dhjetë ditëve të Dhu’l Hixh-xhes me ritualet e Haxhit ndërsa ata që nuk kryejnë Haxhin plotësojnë me rituale adekuate, si: falja e namazit të bajramit, therja e kurbanit, etj, u përshtat që ato ditë të përmbyllen me dhikr-përkujtim të Allahut([28]). Thotë Pejgamberi, alejhi’s selam:
“أيام التشريق أيام أكل وشرب، وذكر لله
Ditët e Teshrikut janë ditë ngrënie, pijeje dhe përmendjeje të Allahut”. ([29])
Urtësia e tekbirit në këto ditë, siç potencon Hitabiu, është për faktin se pabesimtarët në periudhën paraislame kurbanet e tyre i thernin në emër të putave dhe idhujve të tyre ndërsa ne, nëpërmjet shqiptimit të tekbirit, shprehim besimin tonë të pastër se këtë rit, sikurse çdo gjë tjetër, e kryejmë vetëm për Allahun e Madhëruar([30]).
Dhikri, si formë adhurimi, është një ligj i Allahut pas çdo adhurimi([31]). Në lidhje me namazin Allahu i madhëruar ka thënë:
„فَإِذَا قَضَيْتُمُ الصَّلاةَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ قِيَاماً وَقُعُوداً وَعَلَى جُنُوبِكُمْ
Kur të kryeni namazin (e frikës) përmendeni All-llahun, kur jeni në këmbë, ulur, të mbështetur…“. ([32])
Përkitazi me namazin e xhumasë ka thënë Allahu:
“فَإِذَا قُضِيَتِ الصَّلاةُ فَانْتَشِرُوا فِي الْأَرْضِ وَابْتَغُوا مِنْ فَضْلِ اللَّهِ وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيراً لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ
E kur të kryhet namazi, atëherë shpërndahuni në tokë dhe kërkoni begatitë e All-llahut, por edhe përmendeni shpeshherë All-llahun, ashtu që të gjeni shpëtim“. ([33])
Po kështu, për Haxhin, Allahu thotë:
“فَإِذَا قَضَيْتُمْ مَنَاسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا اللَّهَ كَذِكْرِكُمْ آبَاءَكُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِكْراً
E kur t’i kryeni detyrat tuaja, përmendeni All-llahun sikurse i përkujtoni prindërit tuaj, bile përmendeni edhe më forte…”. ([34])
Dhikri në këto ditë është në format dhe aspektet vijuese:
§ Tekbiri pas çdo namazi. Këshilli i Përhershëm për Fetwa, përkitazi me dhikrin në këto ditë, ka lëshuar këtë deklaratë: Në festën e K. Bajramit ligjësohet tekbiri i pakushtëzuar dhe ai i kushtëzuar. I pakushtëzuar është tekbirit në çdo kohë prej fillimit të muajit Dhu’l Hixh-xhe e deri në ditën e fundit të bajramit ndërsa i kushtëzuari është vetëm pas namazeve farz duke filluar nga namazi i sabahut të Arafatit e deri në ikindinë e ditës së tretë dhe të fundit të teshrikut([35]). Forma e tekbirit është: Allahu ekber, Allahu ekber, la ilahe il-la Allah, vallahu ekber, Allahu ekber ve lil-lahi’l hamd!
§ Përmendja e emrit të Allahut (bismilah-i) me rastin e therjes së kurbanit. Thotë Allahu:
„لِيَشْهَدُوا مَنَافِعَ لَهُمْ وَيَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ فِي أَيَّامٍ مَعْلُومَاتٍ عَلَى مَا رَزَقَهُمْ مِنْ بَهِيمَةِ الْأَنْعَامِ
(Vijnë) Për të qenë të pranishëm në dobitë e tyre dhe që ta përmendin All-llahun në ato ditë të caktuara (në shenjë falënderimi) dhe për që i ka furnizuar me kafshë…“. ([36])
§ Bismilahi me rastin e ngrënies dhe pijes.
§ Tekbiri me rastin e hedhjes së guralecëve.
§ Përkujtimi i Allahut përgjithësisht([37]). Thotë Allahu:
„فَإِذَا قَضَيْتُمْ مَنَاسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا اللَّهَ كَذِكْرِكُمْ آبَاءَكُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِكْرًا فَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا وَمَا لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ أُولَئِكَ لَهُمْ نَصِيبٌ مِمَّا كَسَبُوا وَاللَّهُ سَرِيعُ الْحِسَابِ
E kur t’i kryeni detyrat tuaja, përmendeni All-llahun sikurse i përkujtoni prindërit tuaj, bile përmendeni edhe më fortë. Ka disa prej njerëzve që thonë: “Zoti ynë, na jep Ti neve në këtë botë”! Për të nuk ka asgjë në botën tjetër. 201. E, ka prej tyre asish që thotë: “Zoti ynë na jep të mira në këtë jetë, të mira edhe në botën tjetër dhe na ruaj prej dënimit me zjarr”! 202. Të tillët e kanë shpërblimin nga ajo që e fituan. All-llahu është i shpejtë në llogari“. ([38])
Shënim: Tekbiri i kushtëzuar a bëhet vetëm pas namazeve farze apo edhe pas namazeve tjera? Nëse njeriu fal namaz fakultativ në këto ditë të teshrikut, a duhet pas atij namazi të këndojë tekbir apo jo?
Dijetarët kanë polemizuar rreth kësaj çështjeje. Buhariu në Sahihun e tij rrëfen se disa nga selefi këndonin tekbirin edhe pas namazeve fakultative- nafileve, gjë që dëshmon ligjësimin e këndimit edhe pas këtyre namazeve([39]). Mirëpo jo të gjithë mendojnë si Imam Buhariu. Nëse Imam Shafiu mendon se është e preferuar kjo gjë, Ebu Hanife, Maliku, Theuriu, Is’haku dhe Davudi thonë se nuk ka nevojë për tekbir pas namazeve nafile([40]).
Disa kanë rënë ne konfuzion se a këndohet para apo pas istigfarit pas faljes së namazit farz? Për këtë nuk është transmetuar ndonjë citat i drejtpërdrejtë kështu që çështja mbetet e hapur; bën edhe para por edhe pas, madje këtë të fundit e preferuan disa dijetarë([41]).
Nëse falet vetëm njeriu, a të bëjë apo jo tekbirin? Edhe për këtë kanë diskutuar dijetarët. Omeri dhe Ibni Mes’udi mendojnë se nuk ka nevojë për tekbir nëse falesh vetëm ngase ai, siç thotë Ibni Mes’udi, është për ata që falen me xhemat. Këtë mendim e ka përvetësuar edhe Ibrahim en-Nah’ijj([42]).
Maliku([43]), Shafiu, Evzaiu, Ebu Jusufi, Muhammedi, etj, mendojnë se tekbiri duhet thuhet edhe nëse njeriu falet vetëm.
Nëse e harron tekbirin pas namazit çfarë të bej? Shafiu mendon se duhet ta thotë edhe nëse ka kaluar kohë e gjatë, gjë për të cilën Maliku dhe Ebu Hanife nuk kanë pajtuar. Ata thonë se nëse është afër koha e kryerjes së farzit, kthehet dhe e bën, ndryshe, nuk ka nevojë. Uthejmini ka thënë: Mendimi i qëlluar është se tekbiri bie nëse kalon kohë e gjatë prej namazit e jo pse njeriu vetëm del prej xhamisë. Kjo për arsye se tekbiri është i ndërlidhur me namazin; nëse i kalon koha namazit i kalon edhe tekbirit, madje nëse kalon kohë e gjatë e mos thënies atëherë kjo i bie sikur ai nuk është i ndërlidhur me namaz.
Nëse njeriu nuk e zë namazin me xhemat prej fillimit çfarë bën pas këndimit të tekbirit të xhematit? Maliku([44]), Shafiu, Evzaiu, Ahmedi, Is’haku, Ebu Teuri dhe Ebu Hanife mendojnë se ai duhet ta plotësojë namazin e mbetur e pastaj ta thotë tekbirin, gjë për çka Hasani nuk ka pajtuar.
Mysafiri si të veproj? Maliku, Shafiu dhe Ahmedi mendojnë se ai duhet të bëjë tekbir, gjë për të cilën nuk mendon njëjtë edhe Ebu Hanife([45]).
Gruaja a këndon tekbirin? Shafiu, Maliku, Ebu Jusufi dhe hanbelitët mendojnë se lejohet ta këndojë edhe gruaja tekbirin ndërsa Ebu Hanife thotë se gruaja nuk ka nevojë.
Çka nëse Imami harron tekbirin? Nëse imami harron të këndojë tekbirin atëherë fillojnë xhemati([46]).
3) Ditë të therjes. Pejgamberi, alejhi’s selam ka thënë:
“كل أيام التشريق ذبح
Të gjitha ditët e teshrikut vlejnë për therje”. ([47])
Bazuar në këtë, ditët e therjes së kurbanit janë katra: dita e parë e k. bajramit dhe tri ditët e teshrikut.
4) Për haxhilerët janë ditë të hedhjes së guralecëve. Pas namazit të drekës haxhiu gjuan shtatë (7) guralecë në xhemren e parë, pastaj kthehet kah kibleja dhe bën dua. Pastaj hedh edhe shtatë guralecë në xhemren e mesme dhe vepron njësoj sikurse në herën e parë. Pastaj, përfundimisht, hedh shtatë gurë në xhemren e madhe por nuk vepron sikur në dy rastet e para([48]). Pra nuk ndalet që të kthehet kah kibleja dhe të bëjë dua([49]).
5) Duaja. Thotë Allahu:
„فَإِذَا قَضَيْتُمْ مَنَاسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا اللَّهَ كَذِكْرِكُمْ آبَاءَكُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِكْرًا فَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا وَمَا لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ أُولَئِكَ لَهُمْ نَصِيبٌ مِمَّا كَسَبُوا وَاللَّهُ سَرِيعُ الْحِسَابِ
E kur t’i kryeni detyrat tuaja, përmendeni All-llahun sikurse i përkujtoni prindërit tuaj, bile përmendeni edhe më fortë. Ka disa prej njerëzve që thonë: “Zoti ynë, na jep Ti neve në këtë botë”! Për të nuk ka asgjë në botën tjetër. 201. E, ka prej tyre asish që thotë: “Zoti ynë na jep të mira në këtë jetë, të mira edhe në botën tjetër dhe na ruaj prej dënimit me zjarr”! 202. Të tillët e kanë shpërblimin nga ajo që e fituan. All-llahu është i shpejtë në llogari“. ([50])
Dijetarët e kanë preferuar shumë thënien e kësaj lutjeje gjatë ditëve të teshrikut([51]).
6) Preferohet shtrimi i drekave apo darkave për miq, shok, të afërm, të varfër, etj. Ibni Tejmije ka thënë:
Tubimi i njerëzve për ushqim në ditët e fier dhe kurban bajramit si dhe në ditët e teshrikut është sunnet. Kjo është moto e Islamit, që si sunnet-traditë na e la Muhammedi, alejhi’s selam!([52])
Por jo me shpenzime të tepërta e të pa nevoja. Thotë Allahu:
„ولا تسرفوا إنه لايحب المسرفين
…dhe (hani-jepni) mos teproni, pse Ai nuk i do shkapërderdhësit“. ([53])
Shënim: Ka thënë Ibni Rexhebi([54]):
Në thënien e Muhammedit, alejhi’s selam se ditët e festës janë ditë ngrënie është për qellim se me atë ushqim njeriu forcohet për dhikr dhe respekt e nënshtrim për Allahun. Allahu në Kur’an na ka rrëfyer për begatinë e kafshëve e ka thënë:
„وَالْبُدْنَ جَعَلْنَاهَا لَكُمْ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ لَكُمْ فِيهَا خَيْرٌ فَاذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهَا صَوَافَّ فَإِذَا وَجَبَتْ جُنُوبُهَا فَكُلُوا مِنْهَا وَأَطْعِمُوا الْقَانِعَ وَالْمُعْتَرَّ كَذَلِكَ سَخَّرْنَاهَا لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ
E devet (therrjen e tyre për kurban) ua kemi bërë prej dispozitave të All-llahut, e ju prej tyre keni dobi, andaj përmendeni emrin e All-llahut duke qenë ato (të përgatitura për therrje) në këmbë, e kur të shtrihen ato në tokë (dhe t’u dalë shpirti), hani prej tyre dhe ushqeni nevojtarin dhe atë që lyp. Ashtu, ato ua vëmë në shërbimin tuaj që ju të jeni mirënjohës“. ([55])
„أَوَلَمْ يَرَوْا أَنَّا خَلَقْنَا لَهُمْ مِمَّا عَمِلَتْ أَيْدِينَا أَنْعَاماً فَهُمْ لَهَا مَالِكُونَ( 71 )وَذَلَّلْنَاهَا لَهُمْ فَمِنْهَا رَكُوبُهُمْ وَمِنْهَا يَأْكُلُونَ(72 )وَلَهُمْ فِيهَا مَنَافِعُ وَمَشَارِبُ أَفَلا يَشْكُرُونَ
A nuk e shohin ata se nga ajo që Ne vetë e shpikëm, u krijuam atyre kafshët që ata i kanë. 72. Dhe ua bëmë ato që t’u binden atyre, e disave prej tyre u hipin, ndërsa prej disave ushqehen. 73. Ata kanë edhe dobi të tjera në to, e edhe pinë (qumësht) prej tyre. A nuk duhet të falënderojnë? “. ([56])
Allahu këto kafshe i krijoi për njeriun dhe interesat e tij ndryshe Allahu nuk ka nevojë për asgjë prej tyre. Pabesimtarët në të kaluarën e edhe tani u ofrojnë „zotave“ të tyre fals mishra të kurbanëve të tyre. Islami një gjë të tillë e ka ndaluar, dhe Allahu ka sqaruar se:
„لَنْ يَنَالَ اللَّهَ لُحُومُهَا وَلا دِمَاؤُهَا وَلَكِنْ يَنَالُهُ التَّقْوَى مِنْكُمْ كَذَلِكَ سَخَّرَهَا لَكُمْ لِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلَى مَا هَدَاكُمْ وَبَشِّرِ الْمُحْسِنِينَ
Tek All-llahu nuk arrin as mishi e as gjaku i tyre, por te Ai arrin bindja juaj. Ai ashtu ua nënshtroi ato juve që ta madhëroni All-llahun për udhëzimet që ua bëri. Bamirësve merru myzhde“. ([57])
Kur dhuntia e dhuruar nga Allahu të shfrytëzohet për adhurim Allahun konsiderohet se pronari i saj ka bërë falënderimin më të mirë për të…Ndërsa ata që përdorin këto begati për t’i bërë mëkat Allahut, ata janë përbuzës të të mirave dhe meritojnë që ato dhunti t’iu merren. Ndoshta ngrënia nga mishi i kurbanit është dëshmia më e mirë për këtë ngase edhe kafshët pranojnë me vullnet t’i nënshtrohen Allahut ndërsa njeriu i bën mëkat dhe e kundërshton. Ka thënë Allahu:
„وَإِنْ مِنْ شَيْءٍإلا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
…e nuk ka asnjë send që nuk e madhëron (nuk i bën tesbihë), duke i shprehur falënderim Atij…“. ([58])
„وَلِلَّهِ يَسْجُدُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ مِنْ دَابَّةٍ وَالْمَلائِكَةُ وَهُمْ لا يَسْتَكْبِرُونَ
Vetëm All-llahut i bën sexhde çdo gjallesë që është në qiej e që është në tokë, e edhe engjëjt, ata nuk bëjnë kryelartësi“. ([59])
„أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يَسْجُدُ لَهُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَمَنْ فِي الْأَرْضِ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ وَالنُّجُومُ وَالْجِبَالُ وَالشَّجَرُ وَالدَّوُابُّ وَكَثِيرٌ مِنَ النَّاسِ وَكَثِيرٌ حَقَّ عَلَيْهِ الْعَذَابُ وَمَنْ يُهِنِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ مُكْرِمٍ إِنَّ اللَّهَ يَفْعَلُ مَا يَشَاءُ
A nuk e di për All-llahun se Atij i nënshtrohet (i bën sexhde) kush është në qiej dhe kush është në tokë, edhe dielli, edhe hëna, edhe kodrat, edhe bimët, edhe shtazët, e edhe shumë njerëz, po shumë janë që dënimi është meritë e tyre. Atë që e poshtëron All-llahu nuk ka kush që mund ta bëjë të ndershëm. All-llahu punon atë që dëshiron“. ([60])
Ndoshta këtu qëndron urtësia se pse Allahu përmendi në Kur’an se shumë njerëz dhe xhin janë në shkalle morali më të ultë se sa kafsha.
Ditët e Teshrikut dhe përkujtimi i Xhennetit
Ndalimi i agjërimit në këto ditë pas veprave të mira gjatë dhjetë ditëshit të parë të Dhu’l Hixh-xhes dhe dëfrimit të lejuar në to pas riteve të haxhit, reflekton gjendjen e besimtarit në këtë botë. Tërë jeta në këtë botë është udhëtim pikërisht siç është haxhi. Dunjaja është kohë e ihramit të besimtarit nga ndalesat dhe epshet; ai që bën durim në këto ditë dhe largohet nga epshet në haram, kur të përfundojë udhëtimi i jetës së tij dhe të rrijë në Mina të dëshirave, ai do të pastrohet nga mëkatet dhe tërë jeta e tij do të jetë sikurse ditët e Minasë: gëzim, ngrënie, pije dhe përkujtim të Allahut([61]). Mu për këtë, banorëve të Xhennetit iu thuhet:
„كُلُوا وَاشْرَبُوا هَنِيئاً بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
(U thuhet) Me të mirë hani e pini, për atë që vepruat mirë“. ([62])
„كُلُوا وَاشْرَبُوا هَنِيئاً بِمَا أَسْلَفْتُمْ فِي الْأَيَّامِ الْخَالِيَةِ
(E thuhet) Hani e pini shijshëm, ngase në ditët e kaluara ju e përgatitët këtë“. ([63])
Ai që sot agjëron ndaj epsheve të tij, iftar do të bëjë nesër pas vdekjes së tij!
Ai që ngutet dhe kënaqësinë e ndaluar e praktikon, ai privohet nga kënaqësitë e Xhennetit.
Andaj të vendosim: Duam të agjërojmë – heqim dorë nga të këqijat sot për tu shpërblyer nesër apo duam sot të dëfrehemi e nesër të përjetojmë pikëllimin?!
Dhashtë Zoti e festat tona bëhen të kësaj natyre dhe me moto e mësime të ngjashme!
Sedat G. ISLAMI
16-12-2006, e diele
Vushtrri, Kosovë

Fletushka është zbardhur andaj mos e bë të zezë!

Leter prej zemres :
                     
                Fletushka është zbardhur andaj mos e bë të zezë!
                                     ( Kushtuar Haxhilerëve)
Vella besimtarë…moter besimtare…
Thote Allahu s.w.t” íÇÃíåÇ ÇáÐíä ÂãäæÇ ÇÊÞæÇ Çááå æßæäæÇ ãÚ ÇáÕÇÏÞíä ..”O ju që besuat! Ta keni në kujdes All-llahun dhe të jeni me ata të drejtit.(Tewbe 119)
Poashtu ka thene” æáÇ ÊßæäæÇ ßÇáÊí äÞÖÊ ÛÒáåÇ ãä ÈÚÏ ÞæÉ ÃäßÇËÇ . .”Mos u bëni (në çështjet e betimit) si ajo (grua) që e prish tjerrin e saj pasi ta ketë dredhur fort,…”(Nahl 92)
Falenderimi i takon Allahut s.w.t qe na bekoi ne dhe ju per kryerjen e kesaj shtylle te madhe fetare,per te cilen thote Muhammedi Alejhi selam ” ãä ÍÌ Ýáã íÑÝË æáã íÝÓÞ ÑÌÚ ãä ÐäæÈå ßíæã æáÏÊå Ããå “Kush e ben haxhin duke mos iu afruar gruas dhe duke mos neperkembur dispozitat e Allahut s.w.t kthehet prej tij i paster nga mekatet sikurse ate dite që e ka lindur nena”.
E cfare eshte mendimi yne per Zotin tone? …Se Ai veq na i ka falur mekatet,na i ka mbuluar te metat ,na i ka larguar gabimet,Ai është i denjë për t’ju ruajtur dhe i denjë për falje mëkatesh!
Ai qe ka mendime te mira per Allahun s.w.t ai do ti beje edhe veprat e mira.
Ka thene Hasan El Basriu” Besimtari eshte mendimmire ndaj Allahut s.w.t keshtuqe edhe veprat i ben te mira ndersa pabesimtari eshte mendimkeq per Allahun keshtuqe edhe veprat i ben te keqia”.
Mu per kete nuk i takon nje besimtari qe pasi fletushka e tij te jete zbardhur te kthehet prape e te behet e zeze prej mekateve,dhe nuk i takon besimtarit qe pasi e ka pastruar veten e tij me ibadet per Allahu s.w.t t’a perlyej-ndyte ate me mekate.
Te gjithe ne e kemi per obligim qe te fillojme me nje faqe te re me Allahun s.w.t,t’a respektojme e jo ti bejme mekat ne menyre qe te shpetojme me knaqesine dhe xhennetet e Tij s.w.t
Thote Allahu s.w.t”æãä íØÚ Çááå æÑÓæáå ÝÞÏ ÝÇÒ ÝæÒÇð ÚÙíãÇð “… e kush respekton All-llahun dhe të dërguarin e Tij, ai ka arritur një sukses të madh”(Ahzab 71)
Ka thene Pejgamberi a.s” ßá ÃãÊí íÏÎáæä ÇáÌäÉ ÅáÇ ãä ÃÈì . Þíá æãä íÃÈì íÇ ÑÓæá Çááå ¡ ÞÇá : ãä ÃØÇÚäí ÏÎá ÇáÌäÉ æãä ÚÕÇäí ÝÞÏ ÃÈì”. ÑæÇå ÇáÈÎÇÑí . ” Tere ummeti im do te hyjne ne xhennet perveq atyre qe kundershtojneEshte thene: Po kush kundershton o i derguari i Allahut s.w.t? Tha: Kush me respekton mua do te hyje ne xhennet ndersa kush me kundershton ai veq ka refuzuar”.( Buhariu)
O Allahu yne! O Rrotulluesi i zemrave ! Perforcoji zemrat tona ne fene Tende!
Per fund:
E lusim Allahun s.w.t ten a bashkoje me ju prape ne rruge te besimit dhe te respektit per Allahun s.w.t!
Marre nga www.saaid.net                
Pershtati ne shqip: Sedat Gani Islami
16/10/2004,e shtune 

NISMA DY MUJORE DERI NË HAXH

Hani Hilmi

NISMA DY MUJORE DERI NË HAXH

Program praktik për vendosmëri në fe edhe pas Ramazanit

 

Në vend të hyrjes

E lus Allahu e Madhëruar të ketë pranuar prej nesh veprat tona dhe të na ketë falur ngase Ai, është Dëgjues i Gjithëditur dhe Pendimpranues i Mëshirshëm!

O Zot! Mos na lako zemrat pas udhëzimit të tyre dhe na dhuro mëshirë ngase ti je Dhurues i vërtetë!

Ja, shkoi Ramazani dhe të sinqertit ngadhënjyen me dhuratat e tyre! Allahu deshi e sukseset e këtij Ramazani ishin më të mëdha se që ishin planifikuar. Befasia e garimit të vëllezërve për vepra të mira dhe për përgjigje nismave të shumta, të propozuara për pjesën e trete të Ramazanit, ishte vërtetë mbresëlënëse.

Këtë Ramazan, rinia ishte vërtetë aktive. Pati nga të rinjtë që

   10 deri 15 here lexuan tërë Kur’anin,

   Falen 200-700 rekate,

   20.000 – 70.000 herë bënë dhikr..

Është ky një tregim i suksesit me Allahun sikur që është sihariq i paluhatshmërisë pas Ramazanit dhe mbarësimit të zemrës me besim.

Sot për obligim kemi ruajtjen e kësaj që bëmë dhe përpjekjen për stoicizëm pas Ramazanit si falënderim për Allahun e Madhëruar që na e solli Ramazanin dhe na begatoi me agjërim, lexim Kur’ani, dhe vepra tjera të mira.

E lusim Allahu e Madhëruar për sinqeritet dhe pranim të veprave!

Programi ynë kësaj radhe është i kufizuar në kohë. Fillon nga kjo që ka mbetur nga Shevvali e mbaron me fillimin e muajit Dhu’l Hixh-xhe, për të pasuar atëherë me një program special për dhjetë ditët e para të atij muaji të shenjtë.

Para programit

Ekzistojnë disa gjëra, që për të mos shkatërruar atë që ndërtuam, duhet përmendur patjetër, si:

1. Frika nga mos pranimi i veprës, prej së cilës lind ndjenja për adhurim dhe largim nga mëkatet. Kureshtja është shkaktari i moskthimit në mëkatet, për të cilat u pendua tek Allahu i Madhëruar.

2. Nëse zemra jote ka rrahur me forcën e besimit dhe ka ndier ëmbëlsinë e afrimit tek Allahu, a do të ishte mire të kthehej në vrazhdësi prapë? A nuk e di se privimi më i madh është largimi nga Allahu i Madhëruar?! Mos ia lejo shpirtit tënd të shijojë prapë braktisjen e fesë (ikjen nga zbatimi i saj)!

3. Mos u sill me të siç sillet tregtari; një stinë është aktiv e më pas pasivizohet dhe pret stinën tjetër për tu riaktivizuar prapë. Allahu është më madhështor dhe më meritor se kjo. Mos hy në grupin e atyre që:

“وما قدروا الله حق قدره

Allahun nuk e respektojnë siç duhet”.

Hapa praktik për vendosmëri në rrugë

Në rrugën për tek Allahu i Madhëruar ka gjëra që në praktikën tonë janë stabile e labile. Le të jenë gjërat tua të pandryshuara ngase sa herë që ato marrin atë status, pozita jote lartësohet. Disa prej nesh tipar stabil kanë bërë pesë namaze derisa të tjerë përveç këtyre shquhen edhe me namaz nate, agjërim, lexim të Kur’anit, kërkim diturie, vepra të hajrit, etj. Po ti, cilit grup i takon?

Këto janë baza që pas Ramazanit nuk bën të jenë labile tek ti. Këto baza patjetër se duhet t’i përfillim çfarëdo që të jenë rrethanat. Për përkujtim edhe një herë i përsërisim:

1.   Pesë namazet me xhemat dhe atë pa i vonuar.

2.   12 rekate nafile gjatë ditës që ta fitosh një shtëpi në Xhennet.

3.   Falja e dy rekateve si namaz nate me këndim të më së paku 100 ajeteve apo një xhuz’i, që të jemi prej atyre që falen për Allahun e Madhëruar.

4.   Agjërimi i të hënës dhe të enjtes si dhe të ditës së 13, 14 dhe 15, me shpresë që jeta jonë të përfundojë me agjërim e kështu të hyjmë në Xhennet.

5.   Leximi i një xhuz’i nga Kur’ani çdo ditë që të pastrohet dhe shërohet zemra nga njollat.

6.   Lutjet e mëngjesit dhe mbrëmjes ngase ato forcojnë zemrën.

7.   Istigfari, salavati mbi Muhammedin, alejhi’s selam, thënia “La ilahe il-la Allah vahdehu la sherike leh, lehu’l mulku ve lehu’l hamdu ve huve ala kul-li shej’in kadir”, “Subhanallah”, “Elhamdulil-lah”, “Allahu Ekber”, “La havle ve la kuvete il-la bil-lah”, në mënyrë që të jesh prej atyre që përkujtojnë Allahun e Madhëruar shpesh.

8.   Vepra të mira ditore, si: sadaka, respekt, lidhje familjare, etj. Pastaj vizita mujore të sëmurëve, respekt për jetimët, futja e gëzimit në zemrat e besimtarëve, etj.

9.   Thirrja në rrugën e Allahut të Madhëruar, përhapja e të mirës në mesin e njerëzve, që të mirat të shumëfishohen ngase ai që udhëzon në rrugën e mirë e ka shpërblimin sikur të atij që udhëzohet.

Nisma të propozuara.

1. Namazi. Propozojmë që çdo javë të falësh namaz me 1000 ajete që të fitosh kështu një shpërblim marramendës. Fal 33 rekate gjatë ditës: 2 rekate të sabahut, 4 të duhasë, 4 para dhe 4 pas drekës, 4 para ikindisë, 2 pas akshamit, 2 pas jacisë, 11 namaz nate, e kush dëshiron të shtojë, le ta përkujtojë hadithin e Pejgamberit, alejhi’s selam:

“صلاة في إثر صلاة لا لغو بينهما كتاب في عليين

Namaz pas namazit, pa folur a bërë diç të keqe, është libër në pjesët më të larta (të Xhenneti)t” .

Sa herë që shton rekatet, peshorja çdoherë rëndohet, andaj bë sexhde dhe afrohu.

2. Agjërimi. Nisma jonë për këtë vit është 150 ditë agjërim. 30 ditë nga Ramazani, të hënat dhe të enjtet e çdo jave, tri ditët e bardha të çdo muaji (13, 14, 15), që po u bashkuan arrijnë diku në mbi 110 ditë agjërim. Pastaj agjërimi i nëntë ditëve të para të muajit Dhu’l Hixh-xhe, agjërimi i Ashurasë së bashku me ditën paraprake, agjërimi gjatë muajve të shenjtë e po kështu edhe në Sha’ban. Kërkohet shtimi vullnetar i dhjetë ditëve dhe kështu arrihet shifra e 150 ditëve agjërim.

Kurse ai që dëshiron pikën kulminante të agjërimit, pason Davudin, alejhi’s selam dhe agjëron 180 ditë. Më konkretisht, agjëron një ditë e hanë një ditë.

Dijetarët islam kanë vërtetuar se agjërimi i Muhammedit, alejhi’s selam ka arritur këtë shifër por nuk ka qenë i organizuar “një ditë po e një ditë jo” sikurse ai i Davudit, alejhi’s selam. Agjëronte shumë ditë e më pas hante shumë të tjera, kështu që po numërove ditët që agjëronte, ndoshta dalin edhe më shumë se ato të Davudit, alejhi’s selam.

3. Lëmosha. Mbështetja mujore për ca fukara, ndihmë shoqatave bamirëse, kujdes material për studentë, lëmosha rrjedhëse në botim të librave dhe shpërndarje të tyre.

4. Dhikri dhe duaja. Porosisim që t’iu mbahemi shumë dhikrit rutinor, si: me rastin e hyrjes në shtëpi dhe daljes nga ajo, dhikri i gjumit, etj.

Më së miri është që me vete ta bartësh një libër të dhikrit dhe dalëngadalë ta mësosh atë përmendesh që të hysh në kuadër të përgëzimit profetik:

“لا يزال لسانًا رطبًا من ذكر الله

Le të mbetet gjuha (përherë) e lagur me të përmendurit e Allahut”.

Në vijim disa lutje, të cilat na i porositi Muhammedi, alejhi’s selam. Iu këshillojmë që çdo jave ta mësoni nga një prej tyre që t’i kontribuoni kështu përhapjes së traditës – sunnetit të Pejgamberit, alejhi’s selam.

A) Ka thënë Pejgamberi, alejhi’s selam: “Nuk ndodhë ta godet ndonjë njeri brenga apo pikëllimi e të thotë:

Allahumme, inni abduke ve’bnu abdike ve’bnu emetike, nasijeti bijedike, madin fijje hukmuke, adlun fijje kadauke, es’eluke bi kul-li ismin huve leke, semmejte bihi nefseke ev al-lemtehu ehaden min halkike, ev enyeltehu fi kitabike, e vis’te’therte bihi fi ilmi’l gajbi indeke en texhale’l kur’ane rebia kalbi ve nure sadri ve xhelae huyni ve dhehabe hemmi

…e të mos ia largojë atë brengë dhe atë pikëllim dhe t’ia zëvendësojë me gëzim.

Atëherë a ta mësojmë atë o i dërguari i Allahut!- e pyetën.

Po, ai që e dëgjon duhet ta mësojë atë. ”

B) Xhabiri transmeton se Pejgamberi, alejhi’s selam na e mësonte Istiharen ashtu siç na e mësonte ndonjë sure të Kur’anit. “Thoshte: Kur dikush prej jush dëshiron të bëjë diç, le t’i fal dy rekate vullnetarisht e më pas të thotë:

Allahumme inni estehiruke bi ilmike ve estakdiruke bi kudretike ve es’eluke min fadlike’l adhim fe inneke takdiru ve la akdir, ve ta’lemu ve la ealemu ve ente Allamu’l gujub!

Allahumme in kunte tealemu enne hadhe’l emre hajrun li fi dini ve meashi ve akibeti emri, ev kale axhili emri ve axhili, fakdirhu li ve jessirhu li thumme barik li fihi! Ve in kunte tealemu enne hadhe’l emre sherr-rrun li fi dini ve meashi ve akibeti emri, ev kale axhili emri ve axhdili, fasrifhu anni vasifni anhu vakdir lije’l hajr hajthu kane thumme erdini bihi

…pastaj e përmend kërkesën – lutjen e vet. ”

C) Ka thënë Pejgamberi, alejhi’s selam:

“Nëse njerëzit fusin në thesare ar e argjend, ju fusni në thesar këto fjalë:

Allahumme inni es’eluke’th thebate fi’l emr, ve’l ayimete ala’rr rrushd, ve es’eluke shikre ni’metike ve es’eluke husne ibadetike, ve es’eluke kalben selimen, ve es’eluke lisanen sadikan, ve es’eluke min hajri ma tealem, ve eudhu bike min sherr-rri ma tealem ve estagfiruke lima tealem inneke ente Allamu’l gujub” .

D) Sa’d b. Ebi Vekkasi transmeton: “Pejgamberi, alejhi’s selam na i mësonte ato fjalë (lutje) siç mësohet shkrimi:

Allahumme inni eudhu bike mine’l buhi, ve eudhu bike mine{l xhubn ve eudhu bike min en neride ila erdheli’l umuri ve eudhu bike min fitneti’d dunja ve adhabi’l kabr” .

E) Ibi Mes’udi transmeton: “Pejgamberi, alejhi’s selam na mësonte fjalë por jo si teshehhudin:

Allahumme el-lif bejne kulubina ve aslih dhate bejnina, vehdina subule’s selam, ve nexh-xhina mine’dh dhulumati ile’n nur, ve xhennibna’l fevahishe ma dhahere minha ve ma betane ve barik len afi esmaina ve ebsarina ve kulubina ve ezvaxhina ve dhurrijjatina ve tub aleja inneke ente’t Tevvabur’rr Rrahim ve’xhalna shakirine li ni’metike muthnine biha kabiliiha ve etimmeha alejna” .

F) Zejd b. Erkami ka thënë: “Unë nuk iu mësoj tjetër veç asaj që i dërguari i Allahut të Madhëruar na e mësonte. Thoshte:

Allahumme inni eudhu bike mine’l axhzi ve’l kesl, ve’l buhli ve’l xhubn, ve’l heremi ve adhabi’l kabr, Allahumme ati nefsi takvaha ve zekkiha Ente hajru men zekkaha, Ente Velijjuha ve Mevlaha, Allahumme inni eudhu bike min kalbin la ahsha ve min nefsin la teshbeu ve min ilmin la tenfeu ve min deavetin la tustexhabu leha” .

G) Abdullah b. Amri rrëfen: “Pejgamberi, alejhi’s selam na mësonte e thoshte:

Allahumme Fatire’s semavati ve’l erd, Alime’l gajbi ve’sh shehadeh, Ente Rabbu kul-li shej’in ve ilahu kul-li shej’in, esh’hedu en la ilahe il-la Ente vahdeke la sherike leke, ve enne muhammeden abduke ve resuluke, ve’l melaiketu jesh’hedune, eudhu bike mine’sh shejtani ve shirkihi ve eudhu bike en akterife ala nefsi ithmen ev exhurr-rruhu ala musliman.”

H) Abdullah b. Amri transmeton: “Pejgamberi, alejhi’s selam na mësonte fjalë për t’i thënë kur të flejmë nga frika:

Bismil-lah, eudhu bi kelimatil-lah et tammeti min gadabihi ve ikabihi ve sherr-rri ibadihi ve min hemezati’sh shejatiin ve en jahdurune

Abdullah b. Amri fëmijëve të tij që kishin mbërritur pjekurinë ua mësonte këto fjalë për t’i thënë para gjumit ndërsa atyre që ende ishin të vegjël, ua shkruante në letër dhe ua lidhte në qafë. ”

I) Ka thënë Pejgamberi, alejhi’s selam: “A t’i mësoj ca fjalë, të cilat nëse i thua, Allahu i Madhëruar të fal edhe nëse të janë falur mëkatet! Thuaj:

La ialhe il-la Allahu’l Alijju’l Adhim, La ialhe il-la Allahu’l Hakimu’l Kerim, La ialhe il-la Allahu Subhanallahu Rabbu’s semavati’s seb’i ve Rabbu’l arshi’l adhim” .

J) Ebu Umame rrëfen: Më pa Pejgamberi, alejhi’s selam duke lëvizur buzët e mija e më tha: Me çfarë i lëviz buzët o Ebu Umame? E përkujtoj Allahun e Madhëruar o Resulullah- u përgjigja. A të lajmëroj për diç që është më shumë dhe më me vlerë se sa dhikri yt në mbremje e gjatë ditës! Po si, patjetër o i dërguari i Allahut!- i thashë. Tha: Thuaj:

Subhanallahi adede ma haleka, subhanallahi mil’e ma haleka, subhanallahi adede ma fi’l erdi, subhanallahi mil’e ma fi’l erdi ve’s sema, subhanallahi adede ma ahsa kitabuhu, subhanallahi mil’e ma ahsa kitabuhu, subhanallahi adede kul-li shej’in, subhanallahi mil’e kul-li shej’in, elhamdulil-lahi adede ma haleka, ve’l hamdulil-lahi mil’e ma haleka, ve’l hamdulil-lahi adede ma fi’l erdi ve’s sema, ve’l hamdulil-lahi mil’e ma fi’l erdi ve’s sema, ve’l hamdulil-lahi adede ma ahsa kitabuhu, ve’l hamdulil-lahi mil’e ma ahsa kitabuhu, ve’l hamdulil-lahi adede kul-li shej’in ve’l hamdulil-lahi mil’e kul-li shej’in” .

5. Kur’ani. Porosisim që të vijosh ndonjë kurs për përmirësimin e leximit dhe rregullave të texhvidit.

Sa i përket leximit, propozojmë:

A.   Ai që bëri në hatme në Ramazan, le ta vazhdojë këtë traditë duke lexuar çdo ditë nga një xhuz.

B.   Kush bëri dy apo tri hatme, le ta bëjë tradite leximin e një xhuz’i e gjysmë.

C.   Kush bëri 4-5 hatme, le të lexojë dy xhuz’a.

D.   Kush bëri 6-7 hatme, le të lexoje tre xhuz’a.

E.   Kush përfundoi 8-10 hatme, le ta përfundojë një hatme brenda javës.

Kurse sa i përket nxënies përmendesh:

A.   Nëse çdo ditë mëson vetëm nga një ajet kur’anor përmendësh, ti do ta mësosh atë përmendësh për 17 vite, 7 muaj e nëntë ditë.

B.   Nëse mëson nga 5 ajete, atëherë ti e mëson atë për tri vite, 6 muaj e 7 ditë.

C.   Nëse mëson nga 15 ajete, atëherë ti e mëson atë përmendësh për 1 vit, 2 muaj e 1 ditë.

D.   Nëse mëson 20 ajete, atëherë ti e mëson atë për 10 muaj e 16 ditë.

E.   Nëse çdo ditë mëson nga një faqe, atëherë ti e mëson atë për 1 vit, 8 muaj e 12 ditë.

F.   Nëse mëson nga dy faqe, do ta mësosh atë për 10 muaj e 6 ditë.

Është shans jetësor që të ngrihesh. “Lexo dhe ngritur në Xhennet”- do të thuhet në Ahiret.

Le të jetë motoja jonë:

– “Ndaje një kohë që të ngjitesh 10 shkallë në Xhennet me mësimin e dhjete ajeteve permendesh!”

– Vendosua kurorën prindërve tu në Ditën e Kiametit. Ka thënë Pejgamberi, alejhi’s selam:

“من قرأ القرآن وتعلم وعمل به ألبس والداه يوم القيامة تاجا من نور ضوؤه مثل ضوء الشمس

Kush e lexon Kur’ani, e mëson dhe vepron sipas tij, prindërve te vet në Ditën e Kijametit ua vesh një kurorë nga nuri, drita e së cilës është sikur drita e diellit…” .

– Shpëtoje veten nga zjarri i Xhehennemit ngase shansi ende është. Mësoje Kur’anin përmendësh ngase Muhammedi, alejhi’s selam ka thënë:

“لو جمع القرآن في إهاب ما أحرقه الله بالنار

Nëse Kur’ani tubohet në gjoks (mësohet përmendësh), Allahu i Madhëruar nuk do ta djeg kurrë me zjarrë (atë gjoks). “

– Meditoje Kur’anin. Nisma jonë fokusohet në komentin e dy pjesëve të fundit të Kur’anit nga ndonjë prej këtyre tefsireve: Zubdetu’t tefasir të Eshkarit, Muhtesaru Ibni kethir të Mubarekfurit, Ejseru’t tefasir të Xhezairit dhe Tefsiru’s Sadijj.

E lusim Allahu e Madhëruar të na dhurojë sinqeritet në fjalë e vepër. Dhe për fund, kanë thënë:

أرجى الأعمال للقبول ما لا تراه عينك ، ولا تحدث به نفسك ، وتحتقره في جنب فيض نعم ربك الكريم .فالعمل المقبول مرفوع ” إليه يصعد الكلم الطيب والعمل الصالح يرفعه ” فلا تراه العين

Vepra që më së shumti ka shpresa të pranohet është ajo që nuk ta sheh syri më, që zemra nuk të flet për të dhe që në raport me mirësitë e Allahut të Madhëruar të duket shumë e pavlerë. Kjo është kështu ngase vepra e mirë ngritët “Tek Allahu i Madhëruar shkon fjala e bukur kurse veprën e mirë e ngrit” andaj syri nuk e sheh.

 

Burimi: http://twbh.com/articles.php?ID=5511

Përshtati në shqip: Sedat Islami

Create a free website or blog at WordPress.com.

Up ↑