KËSHILLA E URTËSI NGA FUDAJL IJADI

KËSHILLA E URTËSI NGA FUDAJL IJADI
Burimi: Sijer a’lam en-nubela, 8/442

Sot, mbi faqen e dheut, nuk ka mbet më i mirë se Fudajli.

Abdullah bin Mubareku

  1. Nuk ka zbukurim më të mirë për njerëzit se zbukurimi me sinqeritet dhe kërkim të hallallit.
  2. Kush ia ka frikën Allahut, nuk e dëmton asgjë. Kush nuk ia ka frikën Allahut, nuk i bën dobi asgjë.
  3. Frika e robit ndaj Zotit duhet të jetë në proporcion me njohjen e tij për Të. Asketizmi në dynja duhet të jetë në proporcion me dëshirën për ahiret.
  4. Kush vepron sipas asaj që di, Allahu do ta bekojë edhe për mësimin e asaj që nuk e di.
  5. Besimin do ta përsosësh atëherë kur fesë i jep përparësi para dynjasë.
  6. Ta braktisësh një vepër për njerëz është rija (syefaqësi) ndërsa të bësh vepra për hatër të tyre është shirk (idhujtari).
  7. E djeshmja është shembull, e tanishmja është punë, e nesërmja është shpresë.
  8. Për aq sa zvogëlohet mëkati në syrin tënd, rritet tek Allahu, dhe, për aq sa rritet në syrin tënd, zvogëlohet tek Allahu.
  9. Frika, për robin e shëndoshë, është më me vlerë se shpresa. Kjo e fundit bëhet më me vlerë vetëm kur t’i vijë vdekja robit. Ijadi Imam Dhehebiu duke e shpjeguar këtë thënie thotë: Kjo mbështetet në thënien pejgamberike: “Askush të mos vdes ndryshe vetëm se duke ndarë mendim të mirë për (duke shpresuar në) Zotin.”
  10. Sikur të kisha vetëm një lutje të pranuar, do ta ruaja për prijësin sepse, nëse prijësi është i drejtuar, është edhe populli.
  11. Besimtari lakmon por nuk ka zili. Lakmia (gibtah – në kuptim që ta kesh edhe ti një të mirë që e ka dikush) është pjesë e besimit, ndërsa zilia (hasedi) pjesë e hipokrizisë.
  12. Kush vepron sipas asaj që di, nuk ka nevojë për atë që nuk di. (Në fakt) Kush vepron sipas asaj që di, Allahu do ta bekojë për ta mësuar edhe atë që nuk di.
  13. Pasha Krenarinë e Tij, edhe po të më fuste në xhehenem, prapë nuk do ta humbi shpresën se do të më dërgojë në Xhennet!
  14. Devotshmëria (ver’i) është në braktisjen e ndalesave; adhurimi është në kryerjen e farzeve; modestia është në nënshtrimin ndaj të vërtetës.
  15. Zemrave tuaja iu është pezulluar shijimi i ëmbëlsisë së imanit derisa ta braktisin luksin e dynjasë – të bëhen zahidë.
  16. Sa shumë do të doja që të përhapej lajmi për vdekjen time në mesin e njerëzve e të mos përmendesha më.
  17. Pjesë e moralit të Pejgamberëve (alejhimuselam) kanë qenë mirësjellja, maturia dhe namazi i natës.
  18. Mjafton Allahu si i Dashur, Kur’ani si shoqërues, vdekja si këshillë, droja nga Zoti si dije dhe vetëmashtrimi me vepra si injorancë.
  19. Dy cilësi e bëjnë zemrën të vrazhdë: ushqimi i tepërt dhe fjalët e shumta.

MERJEMJA, E BIJA E IMRANIT

MERJEMJA, E BIJA E IMRANIT

merjme

Kur’ani Famëlartë një pjesë të madhe ia ka kushtuar edhe tregimeve të profetëve, disa prej të cilave, i ka sjellë në formë të përmbledhur, përderisa për të tjera, ka sjellë versione më të detajuara. Një nga ato rrëfimet për të cilat Kur’ani ka folur më gjatë është edhe ai për Merjemen, nënën e Isait [alejhimaselam]. Kjo, mbase është bërë për shkak të rrëfimeve kontroverse që kanë qarkulluar e vazhdojnë të qarkullojnë edhe sot e kësaj dite për të. Kështu, Kur’ani, ka marrë përsipër të sjellë versionin origjinal të rrëfimit, në mënyrë që bashkë me të, të përmirësohen edhe bindjet e gabuara fetare. Lindja e fëmijës në një mënyrë jo të zakonshme ka bërë që të krishterët atë ta konsiderojnë të shenjtë ndërsa birin e saj si Zot. Allahu ka demantuar këtë gjë, duke na rrëfyer, së pari, se, si rast mund të ketë qenë i jashtëzakonshëm, por jo edhe si ligj hyjnor. Ai është aplikuar edhe më parë, madje edhe në forma më ekstreme, nëse mund të thuhet kështu. Kushtimisht, nëse Isai [alejhiselam] paska lind pa baba dhe për këtë po i jepen epitete hyjnore, atëherë Ademi [alejhiselam] që ka lind pa baba dhe pa nënë, si të trajtohet?! Por, jo vetëm ky argument zhvleftëson bindjet e gabuara përkitazi me Isanë [alejhiselam]. Në fakt, ky argument mund të përdoret vetëm për të bindur logjikën njerëzore, ndryshe, tek Allahu nuk vlen ky krahasim. Allahu në rrëfen se kur Ai do ndonjë gjë, mjafton të urdhëron dhe ajo bëhet. Kjo, sigurisht, edhe në rastin e krijimit të Isait [alejhiselam]. Thotë Allahu:
“Ajo tha: “Zoti im, si mund të kemë unë djalë e mua s’më ka prekur njeriu (nuk jam e martuar) “? Ai (All-llahu) tha: “Ja, kështu, All-llahu krijon çka të dojë. Kur Ai vendos për një çështje, vetëm i thotë: Bëhu! Ajo menjëherë bëhet”.“ (Ali Imran, 47)
“Vërtet, çështja e Isait (të lindur pa baba) tek All-llahu është sikurse çështja e Ademit. Atë e krijoi Ai nga dheu, e pastaj atij i tha: “Bëhu”! ai u bë.“ (Ali Imran, 59)
Kështu, për të mësuar versionin origjinal të jetës së Merjemes [alejhaselam] dhe për të parë se si emri i saj u përjetësua për shkak të devotshmërisë dhe nderit të saj, e jo për shkak se kishte atribute hyjnore, do t’i referohemi Kur’ani dhe haditheve të sakta.
Në vijim, do të bëjmë prezantimin e jetës së saj, etapë pas etape, ndërsa përmbylljen do ta bëjmë me një sërë mësimesh të përfituara nga jetëshkrimi i saj.
Prejardhja dhe familja e saj
Merjemja është e bija e Imranit, një burri të ditur dhe të respektuar në mesin e popullit të vet. Ishte nga pasardhësit e Sulejmanit, të birit të Davudit [alejhimaselam]. Familja e Imranit, ishte e dalluar. Allahu na rrëfen se ishte një nga ato familjet e përzgjedhura tek Ai për hire të devotshmërisë dhe sinqeritetit të tyre. Thotë Allahu:
“All-llahu e zgjodhi (pejgamber) Ademin, Nuhun, familjen e Ibrahimit, familjen e Imranit mbi popujt tjerë (të asaj kohe).“ (Ali Imran, 33)
Se ishte familje e tillë flet fakti se pikërisht ky ajet është vendosur në një kaptinë që mban emrin e kësaj familje ‘Al Imran.’
Imrani ishte martuar me Hinnen, një grua të devotshme, me të cilën, një kohë të gjatë nuk pati fëmijë. Hinneja, një ditë, derisa ecte rrugës, pa se si një shpend ushqente të voglin e vet, kështu që iu shtua dëshira edhe më të kishte fëmijë. E luti Allahun dhe dëshira e saj iu plotësua. Hinneja ngeli me barrë. Hinneja ishte grua mirënjohëse. E falënderoi Allahun dhe u zotua se evladin e saj do ta linte në tempull si shërbëtor. Allahu na e rrëfen këtë pjesë të historisë së Hinnes, e thotë:
(Përkujtohu) Kur gruaja e Imranit pat thënë: “Zoti im, unë këtë që është në barkun tim, vendosa ta kushtoj thjesht vetëm për shërbimin Tënd, pra pranoje këtë prej meje, vertet Ti je Ai që dëgjon e di”!“ (Ali Imran, 35)
Fëmijëria e Merjemes [alejhaselam]
Por, gjërat nuk shkuan siç mendonte ose kishte dëshirë Hinneja. Foshnja e lindur ishte e gjinisë femërore. Ishte gëzim dhe hidhërim njëkohësisht. Emocione të përziera. Hinneja ishte zotuar ta linte fëmijën në shërbim të fesë, por tash, kur lindi femër, puna ndryshoi paksa. Nuk ishte traditë që femra të izoloheshin për të shërbyer. Megjithëkëtë, ajo e çoi në vend zotimin e saj. Duke qenë se ishte vajza e një të dituri në mesin e tyre, vajza e atij që kishin respekt për të, e pranuan. Thotë Allahu:
“E kur ajo e lindi tha: “Zoti im, unë e linda femër”! Po All-llahu e di më së miri atë që ajo e lindi. E mashkulli nuk është si femra. “Dhe unë e emërtova atë Merjeme, e atë dhe pasardhësit e saj po t’i lë Ty në mbrojtje prej djallit të mallkuar”.“ (Ali Imran, 36)
Lindi Merjemja dhe mori këtë emër që në gjuhën e tyre kishte kuptimin ‘adhuruese.’
Përkujdesja për të
Mermja [alejhaselam] gëzoi dy përkujdesje:
1) Përkujdesja hyjnore. Kur lindi dhe u emërtua me këtë emër, Hinneja iu lut Allahut ta mbronte nga djallit dhe cytjet e tij.
“…Dhe unë e emërtova atë Merjeme, e atë dhe pasardhësit e saj po t’i lë Ty në mbrojtje prej djallit të mallkuar”.“ (Ali Imran, 36)
Këtë e ka sqaruar edhe Muhammedi [alejhis salatu ves selam] në një hadith autentik të transmetuar nga Ebu Hurejre dhe të regjistruar na Buhariu dhe Muslimi:
“Nuk ka njeri që ka lindur e që djalli të mos e ketë prekur kur ka lindur, për çka edhe ai ia plas vajit, por jo edhe Merjemen dhe birin e saj. Pastaj, Ebu Hurejre, thotë (nëse doni dëshmi për këtë lexoni): “e atë dhe pasardhësit e saj po t’i lë Ty në mbrojtje prej djallit të mallkuar”.“ (Ali Imran, 36).”
Përkujdesja hyjnore ndaj Merjemes [alejhaselam] kishte edhe një dimension tjetër. Allahu i Madhëruar herë pas here e furnizonte me mirësitë e Tij, të cilat, përveç tjerash, aludonin në pozitën e madhe të saj. Thotë Allahu:
“Zoti i saj e pranoi premtimin e saj ashtu si është më mirë, e rriti me një edukatë të mirë e të plotë dhe e vuri nën kujdesin e Zekirijasë. Sa herë që hynte Zekirijaja në mihrabin (dhomën) e saj, gjente te ajo ushqim e thoshte: “Oj Merjeme, prej nga ty ky ushqim”? Ajo i thonte: “Ai është nga All-llahu, se All-llahu atë që do pa masë e furnizon”!“ (Ali Imran, 37)
Thuhet se asaj gjatë dimrit i silleshin fruta vere dhe gjatë verës fruta dimri.
2) Përkujdesja fizike
Dërgimi i një vajze në faltore kërkonte që dikush ta merrte përsipër përkujdesjen ndaj saj. Për shkak të pozitës së babait të saj, të gjithë e donin këtë gjë. Kur’anin na njofton për këtë:
“Zoti i saj e pranoi premtimin e saj ashtu si është më mirë, e rriti me një edukatë të mirë e të plotë dhe e vuri nën kujdesin e Zekirijasë…“ (Ali Imran, 37)
Në të vërtetë, në Kur’an qëndron edhe se ata kishin hedhur short për këtë gjë.
“Këto janë nga lajmet e fshehta (të hershme) që po t’i shpallim ty. Ti nuk ishe ndër ta kur i hidhnin shortet se kush prej tyre do të bëhej kujdestar i Mejremes, nuk ishe pranë tyre as kur ata ziheshin mes vete”.“ (Ali Imran, 44)
Siç shpjegon Ibni Kethiri në ‘Kasasu-l-Kur’an’, referencë kryesore e këtij punimi, ata kishin hedhur dy shorte dhe në të dyja rastet, shorti i binte Zekerijjasë [alejhiselam]. Herën e parë vendosën lapsat në një vend ndërsa i thanë një fëmijë të mitur të merrte një laps. Lapsi i kujt të qëllonte, ai do ta merrte kujdestarinë. Qëlloi lapsi Zekerijjasë [alejhiselam], por ata nuk e pranuan. Thanë të hedhin short prapë. Kësaj radhe do të hidhnin lapsat në një lum me ujë rrjedhës dhe lapsi i kujt do të ecte në kundërshtim me rrjedhën e ujit, ai do ta merrte atë. Prapë, lapsi i Zekerijjasë [alejhiselam] fitoi. Kështu, atë e mori në përkujdesje Zekerijjaja [alejhiselam]. Përndryshe, gruaja e Zekerijjasë [alejhiselam] ishte teze e Merjemes [alejhaselam].
Tiparet e Merjemes [alejhaselam]
Merjemja [alejhaselam] derisa ishte në faltore, shquhej për devotshmëri të madhe. Ajo kishte fituar simpatinë e të gjithëve. Kur e kishte radhën e shërbimit, shërbente, ndërsa kohën tjetër e kalonte në adhurim. Ajo ishte përgëzuar nga Allahu për tiparet dhe virtytet e saja. Thotë Allahu:
“Përkujto kur engjëjt i thanë: “Oj Mejreme, All-llahu të dalloi ty (me besim e karakter), të pastroi (nga shpifjet ebreje) dhe të lartësoi mbi gratë e botës”. 43. “Oj Mejreme, vazhdoje adhurimin ndaj Zotit tënd, bën sexhde dhe falu për Zotin bashkë me ata që falen”!“ (Ali Imran, 42-43)
Këto tipare, Merjemen do ta bënin simbol të nderit dhe pastërtisë morale. Ajo do të dëfrehej me devotshmëri dhe do të shijonte mirësitë e saj si dhe do të bënte një jetë të qetë derisa një ditë t’i paraqitej meleku dhe ta informonte për një vendim hyjnor, i cili do t’i ndryshonte jetën përgjithmonë asaj.
Ngelja shtatzënë
Xhibrili [alejhiselam] do ta informonte se Allahu kishte vendosur që ajo të mbetej me barrë pa patur asnjë mashkull pranë. Ishte vendim i Allahut.
“Përkujto kur engjëjt i thanë: “Oj Mejreme, All-llahu të përgëzon me fjalën e vet (me lindjen e një fëmije si rezultat i fjalës së Zotit) emri i të cilit është Mesih, Isa, bir i Merjemes, i famshëm në Dunja e Ahiret dhe nga të afërmit (e Zotit). 46. E që duke qenë në djep (foshnje) u flet njerëzve, e edhe si i rritur e që është nga të përsosurit.“ (Ali Imran, 45-46)
Në fakt, në Kur’an, jepen edhe detaje dhe hollësi të takimit të Merjemes me Xhibrili [alejhimaselam], e të cilat reflektojnë sinqeritetin e saj prej besimtareje por edhe gjendjen shoqërore të kohës kur jetonte ajo. Thotë Allahu:
“E, përmendju në këtë libër (tregimin për) Merjemen kur ajo u largua prej familjes së saj në një vend në lindje. 17. Ajo vuri një perde ndaj tyre, e Ne ia dërguam asaj Xhibrilin, e ai iu paraqit asaj njeri në tërësi. 18. Ajo tha: “Unë i mbështetem të Gjithëmëshirshmit prej teje, nëse je që i frikësohesh Atij (pra më le të lirë)!” 19. Ai (Xhibrili) tha: “Unë jam vetëm i dërguar (melek) i Zotit tënd për të dhuruar ty një djalë të pastër (pejgamber)”. 20. Ajo tha: “Si do të kem unë djalë, kur mua nuk më është afruar njeri (nuk jam e martuar), e as nuk kam qenë e pamoralshme”. 21. Ai (Xhibrili) tha: “Ja, kështu ka thënë Zoti yt; ajo për Mua është lehtë, e për ta bërë atë (djalin e krijuar pa babë) argument për njerëzit e edhe mëshirë nga ana e Jonë. Kjo është çështje e kryer!“ (Merjem, 16- 21)
Ajo njihej për moral, e tash, kush do t’i besonte se ishte e tillë. Pra, kishte frikë shpifjet. Çifutët kishin bërë krime më makabre se shpifja. Në fakt, ajo nuk e kishte problem të argumentonte se ishte e ndershme, por si tua mbushte mendjen e tyre. Me kalimin e kohës, vërehej dallimi në trup nga shtatëzania. Një njeri i urtë, Jusuf Nexh-xhari, iu afrua dhe e pyeti tërthorazi për këtë. Oj Merjeme, a mund të del bima pa farë? Tha: Po, a nuk e ka krijuar Allahu farën?! A mund të lind fëmija pa baba? – e pyeti prapë. Tha: Po, Ademi [alejhiselam] ka lindur edhe pa nënë.
Lindja dhe ballafaqimi me popullin
Ditët do të kalonin ndërsa Merjemes i afrohej lindja, e cila nuk e brengoste më së shumti. Allahu na rrëfen për këtë në detaje në kaptinën Merjem:
“Ajo e barti atë (Isain), andaj (me të në bark) u izolua në një vend të largët. 23. E dhembja (e lindjes) e mbështeti atë te një trup i hurmës. Ajo tha: “Ah sa mirë ka qenë për mua të kisha vdekur para kësaj e të isha e harruar që moti!” 24. E prej së poshtmi atë e thirri (Xhibrili): “Mos u brengos, Zoti yt bëri pranë teje një përrockë (uji)”. 25. E ti shkunde trupin e hurmës se do të bijnë ty hurma të freskëta. 26. Ti pra, ha pi e qetësohu, dhe nëse sheh ndonjë prej njerëzve thuaj: “Unë kam vendosur heshtje për hir të Gjithëmëshirshmit, andaj asnjë njeriu sot nuk i flas!” 27. Dhe duke e bartur ngryk shkoi me të te të afërmit e vet ata i thanë: “Oj Merjeme, ke bërë një punë shumë të keqe!” 28. Oj motra e Harunit, babai yt nuk ishte njeri i prishur e as nëna jote nuk ka qenë e pamoralshme! 29. Atëherë ajo u dha shenjë kah ai (Isai). Ata thanë: “Si t’i flasim atij që është foshnjë në djep?” 30. Ai (Isai) tha: “Unë jam rob i All-llahut, mua më ka dhënë (ka caktuar të më japë) librin dhe më ka bërë Pejgamber. 31. Më ka bërë dobiprurës kudo që të jem dhe më ka porositur me namaz (falje) e zeqatë për sa të jem gjallë! 32. Më ka bërë të mirësjellshëm ndaj nënës sime, e nuk më ka bërë kryelartë as të padëgjueshëm! 33. Selami (shpëtimi prej All-llahut) është me mua ditën kur u linda, ditën kur të vdes dhe ditën kur të dal (prej varrit) i gjallë!” 34. Kjo është (fjalë) e vërtetë, rreth Isait, birit të Merjemes në të cilin ata shkaktojnë dyshime. 35. Nuk i takoi (nuk ka nevojë) All-llahu të ketë ndonjë fëmijë, i pastër është Ai, kur dëshiron një send Ai vetëm i thotë atij: Bëhu!”. Ai menjëherë bëhet. 36. (Isai i tha popullit të vet) Dhe se All-llahu është Zoti im dhe Zoti juaj, pra adhurojeni Atë, kjo është rrugë (fé) e drejtë. 37. Po grupet u kundërshtuan mes vete (rreth Isait). Të mjerët ata që nuk besuan se çka kanë për të parë ditën e madhe!“ (Merjem, 22-37)
Rreziku për jetën
“Edhe të birin e Merjemes dhe nënën e tij i paraqitëm si argumente (mrekulli) dhe i vendosëm që të dy në një rrafshnaltë dhe me ujë rrjedhës.“ (el-Mu’minune, 50)
Është thënë në koment se Merjemeja ka ikur me të birin e saj për shkak të intrigave dhe komploteve të mundshme për mbytjen e fëmijës së saj nga mbreti.
Merjemeja [alejhaselam] në Islam
Islami i ka dhënë një vend të rëndësishëm Merjemes [alejhaselam]. Emri i saj është përmendur 34 herë në Kur’an derisa është gruaja e vetme me emrin e së cilës Allahu ka emërtuar një kaptinë në Kur’an. Me gjithë respektin e madh, ajo trajtohet vetëm si një njeri i zakonshëm. Pra, ne nuk i veshim atribute hyjnore. Allahu duke na rrëfyer për njerëzinë e Merjemes përmend procese të natyrshme tek ajo e që janë dhe tek çdo njeri tjetër.
“Mesihu, biri i Merjemes, nuk është tjetër vetëm se i dërguar; para tij pati shumë të dërguar. Nëna e tij ishte e drejtë (e ndershme). Që të dy ata ishin që ushqeheshin (si njerëzit tjerë). Ja si u sqarohen atyre argumentet dhe shih pastaj se si ia kthejnë shpinën të vërtetës!“ (el-Maide, 75)
Por, Merjemja edhe nëse është sikur njerëzit tjerë për nga natyra, ajo, në kuptim të vlerave dhe devotshmërisë, është shumë e vlerësuar. Derisa të tjerët shpifnin për të[1], myslimanët kanë vetëm fjalë miradije.
“Edhe Merjemen, të bijën e Imranit, që e ruajti nderin e vet, e Ne prej anës sonë i frymëzuam një shpirt, e ajo i besoi fjalët e Zotit të saj dhe librat e Tij dhe ishte e devotshme.“ (et-Tahrim, 12)
“Mesihu, biri i Merjemes, nuk është tjetër vetëm se i dërguar; para tij pati shumë të dërguar. Nëna e tij ishte e drejtë (e ndershme)…“ (el-Maide, 75)
Ishte një grua e shquar për nderë. Muhammedi [alejhis salatu ves selam] ka thënë:
“Gruaja më e mirë e tyre (asaj kohe) ishte Merjemja, e bija e Imranit ndërsa gruaja më e mirë e tyre (kësaj kohe) ishte Hatixheja, e bija e Huvejlidit.”[2]
Është një grua që meriton të merret model. Muhammedi [alejhis salatu ves selam] ka thënë:
“Të mjaftojnë nga gratë e botës Merjemeja, e bija e Imranit, Hatixheja, e bija e Huvejlidit, Fatimeja, e bija e Muhammedit dhe Asija, gruaja e Faraonit.”[3]
Merjemja është një nga ato gratë e përsosura, ato që kanë një personalitet të formuar. Muhammedi [alejhis salatu ves selam] ka thënë:
“Nga burrat ka shumë që janë përsosur (kanë arritur grada të larta) ndërsa nga gratë nuk është përsosur vetëm se Merjemeja, e bija e Imranit dhe Asija, gruaja e Faraonit ndërsa vlera e Aishes ndaj grave të botës është sikurse vlera e theridit (një ushqim special) ndaj ushqimeve tjera.” [4]
Merjemja është përgëzuar me Xhennet. Muhammedi [alejhis salatu ves selam], siç transmeton Ibni Abbasi, një ditë kishte bërë katër vija dhe kishte thënë: A e dini se çka janë këto katër vija? Allahu dhe i Dërguari i Tij e dinë më së miri! – u përgjigjën Sahabet. Pejgamberi [alejhis salatu ves selam] tha:
“Gratë më të mira të banorëve të Xhennetit janë Hatixheja, e bija e HUvejlidit, Fatimeja, e bija e Muhammedit, Asija, e bija e Muzahimit dhe gruaja e Faraonit si dhe Merjemja, e bija e Imranit.”[5]
A është martuar Merjemja më pas?
A është martuar Merjemja me Jusuf Nexh-xharin?
Në Kur’an dhe Sunnet nuk kemi ndonjë tekst që tregon se Merjemja është martuar pas lindjes së Isait. Ndërsa për periudhën para lindjes, me tekst kur’anor, është vërtetuar se atë nuk e ka prekur asnjë mashkull[6].
Martesa e Muhammedit [alejhis salatu ves selam] me të në Xhennet
Janë transmetuar disa hadithe që flasin për kinse martesën e Muhammedit [alejhis salatu ves selam] me Merjemen në Xhennet, por të cilat, verifikuesit e haditheve, ndër ta edhe Shejh Albani[7], i kanë vlerësuar to dobëta.
Mësimet nga jeta e Merjemes [alejhaselam]
1) Merjemja si model
Në hadithin e Imam Ahmedit që cituam më parë, Merjemja na prezantohet dhe si një gra, e cila duhet të merret model nga myslimania në jetën e saj. Nëse do të di për nderin dhe moralin, le t’i kthehet jetës së Merjemes. Nëse do ta ndërton personalitetin e saj, le t’i kthehet personalitetit të Merjemes. Merjemja është si një lloj pasqyre ku myslimania shikon për ta rregulluar karakterin dhe për ta zbukuruar moralin.
2) Islami nuk diskriminon femrën
Është një nga rastet e mira për të dëshmuar për vlerësimin real të Islamit për femrën. Është një grua, e cila u përmend shumë në Kur’an, madje një kaptinë e tërë u emërtua me emrin e saj.
3) Rëndësia e devotshmërisë
Devotshmëria të ruan. Ajo është mburojë e hekurt para shpifjeve, akuzave, intrigave. Ajo, përveç tjerash, të siguron edhe jetë të mirë materiale.
4) Islami dhe vlerësimi real i personaliteteve
Kontributi i Merjemes është vlerësuar lart por jo, siç bënë të krishterët, deri në atë shkallë aq sa edhe të adhurohet.
5) Islami fe e të gjithë profetëve
Në Kur’an u përmend se Merjemja është motra e Harunit, por, siç shpjegohet, kjo përkatësi është vetëm në kuptim të emërtimit dhe thirrjes me emra të profetëve. Pra, aludohet në lidhjen ndërmjet profetëve.

[1] Shih: Kur’ani: En-Nisa, 156.
[2] Transmetim unanim.
[3] Imam Ahmedi nga Enes. SHuajb Arnauti thotë se është autentik.
[4] Transmetim unanim.
[5] Imam Ahmedi nga Ibni Abbasi. Shuajb Arnauti thotë se është autentik.
[6]http://www.alifta.net/Fatawa/FatawaDetails.aspx?View=Page&PageID=5867&PageNo=1&BookID=2
[7] Shih: Daifu-l-Xhamii, nr. 1611; 1235.

ART ME “POROSI”

ART ME “POROSI”

arttt

Arti është në krizë. Problemet nuk kanë të bëjnë vetëm me financimin, për çka edhe u protestua por edhe me vet artin si art. Arti është në transformim. Ai ka degjeneruar. Ai ka devijuar. Ai është në luftë me moralin. Ai është politizuar. Arti është ngarkuar edhe me mision për të promovuar ideologjinë e të shthururve. Ai tashmë ka edhe konceptet e veta për gjëra të rëndësishme, ndër to edhe të drejtat dhe liritë e individit, debatet për të cilat nuk kanë munguar këto dekadat e fundit.
Arti është bërë partizan. Ai lufton për të drejtat duke shkelë mbi to. Ai ofron botëkuptime ekstreme për të drejtat. Ai merret edhe me femrën dhe të drejtat e saj. Siç e dini, të drejtat e femrës kanë qenë një nga të drejtat më të debatuara. Mbulesa është parë si krim, kështu që, e drejta e femrës në kohën bashkëkohore është projektuar në atë formë që jo vetëm mbulesa t’i hiqet, por të zhvishet e tëra. Ata tashmë kanë shpikur edhe një formulë djallëzore: “Trupi im është i imi dhe unë kam të drejtë të bëj çka të dua me të!” Kjo formulë duhet të shihet përtej kontekstit. Ajo nuk nënkupton çlirimin e femrës, ose më së paku e nënkupton atë. Çdo ditë e më tepër po bindem në fjalët e Hoxhës Omer Abdul Kafi se ‘Liria e femrës në perëndim është liri për të arritur tek femra.’ Jam tmerruar kur në mediat elektronike kam lexuar një lajm për revolucionin seksual në Iran. E drejta e femrës për të bërë çka të do me trupin e saj nënkuptonte paturpësinë, amoralitetin, degjenerimin, dhe jo vetëm. Akti amoral i saj edhe filmohej dhe kjo është esenca e kësaj formule dhe domethënies së saj të vërtetë për të drejtën. Është liri për tek femra ose tek industria që lidhet me trupin e femrave, e që është ndër më profitabilet në botë. Në ndërkohë, mediat qanin me lot krokodili fatin e një vajze, jeta e së cilës po u rrezikuaka në Tunizi, për shkak të demonstrimit të së drejtës së shthurur për të bërë çka të duash me trupin tënd.
Por, jo vetëm Irani dhe Tunizia janë vende ku provokohet ky revolucion. Edhe në Kosovë ka tentativa të tilla, të cilat, mjerisht po bëhen në emër të artit. Shelbatra Jashari, një vajzë shqiptare me banim në Belgjikë, për të demonstruar këtë të drejtë të bësh me trupin tënd çka të duash ose për të protestuar se pse kështu nuk po ndodhë kështu në vendin e saj të origjinës, kishte zgjedhur një formë shumë injorante por edhe fyese. Me një shami të zezë mbi kokë dhe me këmbë tërësisht të zbuluara, ajo për tri orë me radhë kishte qëndruar në një karrige, ku “artdashësve”, iu është dhënë mundësia të shkruajnë mbi trupin e saj çka të duan. Është një nga format më të marra dhe më të çmendura të bëra ndonjëherë. Kjo vajzë deklaroi se nuk e shihte provokativ këtë gjest të saj, edhe pse ishte jo vetëm provokativ por edhe ofendues, dhe prapë ky është një botëkuptim i së drejtës sipas tyre: sharjen, mos e merr sharje. Shelbatra nuk e bënë këtë gjë për herë të parë. Ajo siç duket këtë di më së miri ta bënë. Apo, për shkak se ishte pjesë e botës së artit (të shthurur), ndoshta kjo është i është vënë si kusht integrimi.
Çudi me shqiptarët! Ndërtimi i karrierës së tyre politike dhe kulturore sikur po kushtëzohet me sharje dhe ofendim të vlerave islame, dhe këtë jo vetëm brenda vendit.

PASOJAT E DEVIJIMIT MORAL

PASOJAT E DEVIJIMIT MORAL

Pikëpyetja

Njeriu është qenia më e përsosur e Allahut në tokë. Atë e krijoi Zoti në formën e përsosur, për se i dha intelektin si dëshmi konkrete. Allahu ka thënë:
Vërtet, Ne e krijuam njeriun në formën më të bukur.“ (et-Tin, 4)
Kjo forma e përsosur, sigurisht se, para çdo gjëje tjetër, ka të bëjë me intelektin e tij, pra jo fizikun dhe bukurinë pamore apriori, ngase, këto të fundit nuk do të luanin asnjë rol po qe se mungon e para. Njeriut që i mungon arsyeja në veprime i tërhiqe ky epitet. Allahu ka thënë për njerëzit që veprojnë kuturu:
A mendon ti se shumica e tyre dëgjojnë ose kuptojnë? Ata nuk trajtohen ndryshe, por vetëm si kafshë, bile janë edhe më të humbur nga e vërteta.“ (el-Furkan, 44)
Krahas intelektit, njeriut në qenien e tij iu inkorporua edhe elementi i epshit, i cili u vu për qëllime të pastra por me mundësi të shumta të devijimit, sidomos kur në kujdestari nuk është arsyeja. Marrëdhëniet seksuale, në esencë, nuk janë të urryera. Ato janë vënë si kusht i shtimit të gjinisë njerëzore. Allahu ka thënë:
O ju njerëz! Kini frikë Zotin tuaj që ju ka krijuar prej një vete (njeriu) dhe nga ajo krijoi palën (shoqen) e saj, e prej atyre dyve u shtuan burra shumë e gra…“ (en-Nisa, 1)
Epshi do të marrë kahen e gabuar vetëm atëherë kur nuk do t’i shërbejë më qëllimit, për të cilin është vënë dhe kur nuk do të jetë më në përputhje me fenë. E them këtë të fundit duke u bazuar në atë se ndoshta mund të ketë arsyetime të ndryshme edhe tek disa lapërdharë që ushtrojnë forma të ndaluara të marrëdhënieve intime, si bashkëjetesa, marrëdhëniet jashtë kurorës, etj., se këtë po e bëjnë që të kenë fëmijë, pra që ta maskojnë krimin e tyre moral në emër të idealit të martesës (gjetjes së pasardhësve), se këto qëllime nuk arsyetojnë krimin e tyre. Pejgamberi [alejhis salatu ves selam] ka thënë: “Besimtari nuk do ta plotësojë besimin e tij përderisa edhe epshin nuk e ka në vijë me atë me të cilën u kam ardhur juve!”
Është folur për vargun e transmetuesve të këtij hadithi. Albani ka thënë se është i dobët derisa Neveviu e vlerëson për autentik. Ajo që dihet dhe është në interesin tonë ka të bëjë me domethënien e këtij hadithi, e që është e vërtetë. Jo rastësisht Pejgamberi [alejhis salatu ves selam] ka kërcënuar me pasoja shumë të rënda, madje në disa raste edhe fatale në kontekst të besimit, ata që ushtrojnë forma të ndaluara të marrëdhënieve intime.
Nga këtu, kur është folur për devijimin epshor, janë përmendur pasoja të natyrave të ndryshme, si:
1) Pasoja të njerëzisë
Dijetarët, duke patur parasysh faktet kur’anore dhe profetike, kanë ardhur në përfundim se njerëzit që kanë çrregullime të epshit, pra që bëjnë jetë të shthurur, ata kanë humbur njerëzinë e tyre. Argument kanë patur ajetin që cituam më parë nga kaptina el-Furkan dhe ajete tjera.
2) Pasoja të besimit
Njerëzit që bëjnë mëkate të tilla reflektojnë besimin e tyre të dobët ose të shuar fare. Ata bëjnë diç që besimin e tyre e ekspozon para rrezikut madje edhe të shuarjes. Në rast se ata devijimin moral e marrin si program jete, ata në një farë forme, kanë adhuruar epshin, ngase adhurimi, në esencë, nënkupton nënshtrimin. Allahu ka thënë:
A e ke parë ti atë, që për zot e çmon epshin e vet, a mos do t’i bëhesh ti atij mbrojtës?“ (el-Furkan, 43)
Se epshi rrezikon besimin, mësojmë edhe nga hadithi autentik, në të cilin Muhammedi [alejhis salatu ves selam] prostitucionin, si një nga format më të spikatura të devijimit moral, e sheh rrezik potencial për besimin. Buhariu, Muslimi dhe të tjerë transmetojnë se Pejgamberi [alejhis salatu ves selam] ka thënë: “Nuk ndodhë kurvari të bëjë kurvëri e të jetë besimtar (gjatë kryerjes së këtij akti të shëmtuar)…”
Dijetarët kanë sqaruar se kurvari nuk del prej feje, për aq kohë sa ai nuk pretendon se kurvëria është e lejuar në fe, por kanë thënë se teksti i hadithit është përpiluar kësisoj që të jetë një vërejtje e ashpër për ata që i qasen kësaj rruge të shëmtuar.
3) Pasojat qytetërimore – civilizuese
Devijimi nga natyrshmëria nuk kalon pa u ndëshkuar prej Zotit. Pejgamberi [alejhis salatu ves selam] ka thënë: “…dhe nuk ndodhë që në një popull të përhapet amoraliteti e që Allahu të mos i mbulojë me bela…”
Pasojat mund t’i vërejmë edhe sot në ato vende ku është evidente kjo shthurje. Vetëm pak ditë më parë , një gazetë e jona shkruante se në Nju Jork çdo vit mbesin shtatzëna hiç më pak se 7.000 (shtatëmijë) vajza nën moshën 17 vjeçare ndërsa 2/3 e tyre (ose mbi 2000), abortojnë. Kjo është një gjë që e rrezikon shoqërinë dhe jo rastësisht Xhejms Roston pati shkruar vite më parë në Nju Jork Tajms (New York Times) se ‘rreziku i fuqisë seksuale në fund të çështjes mund të rezultojë edhe më i madh se ai i fuqisë nukleare.’
4) Pasojat shoqërore dhe etike
Për shkak të këtij degjenerimi, shoqëria do të përjetojë probleme të ndryshme, si:
 Shfaqjen e traditave të urryera në dëfrimin seksual, si: imoraliteti, homoseksualizmi, pedofilia, etj.
 Pjekuria e hershme dhe e pakohë seksuale. Shikimi i materialeve pornografike, shoqërimi me gjininë e kundërt, çuarja dashuri në moshën e re, kanë bërë, siç nënvizon në vërejtjet e tij një gjykatës evropian, që fëmijët të fillojnë fazën e pubertetit para kohe.
 Ikja nga martesa legjitime. Në bazë të disa statistikave të vjetra, është fjala për vitet e shtatëdhjeta, në disa vende të Evropës përqindja e atyre që i qaseshin martesës ishte 10/1000 ndërsa Suedi në vitin 1970 ishte 8/1000 për të rënë në 5/1000 në vitin 1973.
 Shkatërrimi i institucionit të familjes
 Shfaqja e formave jo të moralshme të organizimeve, si: party-të, mbrëmjet vallëzuese, etj .
5) Pasojat psikike
Shthurja dhe devijimi moral për pasoja kanë dhe stresin, depresionin, pesimizmin dhe forma tjera të çrregullimit shpirtëror. Për të kuptuar këtë më drejt, vetëm shih për jetën e ndonjë “ylli”kinematografik në perëndim dhe do të vëresh për probleme me të cilat ballafaqohen.
6) Pasojat shëndetësore
Degjenerimi sjell dhe probleme të pazgjidhura shëndetësore. Pejgamberi [alejhis salatu ves selam] ka thënë: “…nuk ndodhë të përhapet amoraliteti në mesin e një populli dhe ta bëjnë haptazi e të mos përhapen në mesin e tyre murtaja dhe sëmundje tjera që nuk kanë qenë evidente tek të parët e tyre të ndjerë (që kanë shkuar në botën tjetër)…”
Përmbyllje
Devijimi moral nuk është sëmundje e pashërueshme. Islami ka ndërmarrë hapa shumë të rëndësishëm për shërimin e saj, hapa të cilët, sa për ilustrim do t’i përmendim në vijim:
1) Thirrja për pendim
Jo rrallë ndodhë që njerëzit të zhyten edhe më thellë në mëkate për shkak të bindjeve të gabuara se nuk ka shpëtim për ta. Pejgamberi [alejhis salatu ves selam], në përfundim të hadithit që kërcënon lavirin, e të cilin e transmeton Imam Buhariu në Sahihun e tij, thotë: “…ndërsa pendimi është ende i ekspozuar!”
2) Njohja me rreziqet
Shthurja morale për pasojë, si në këtë, po ashtu në botën tjetër, ka ndëshkime të rrepta. Në këtë botë, ajo nuk kalon pa u ndëshkuar ndërsa ndëshkimi varion sipas peshës së mëkatit, derisa në botën tjetër janë paraparë ndëshkime nga më të rreptat.
3) Vetëdijesimi për përgjegjësinë
Në Kur’an, gjejmë ajete që edukojnë duke ia përkujtuar njeriut se shqisat dhe organet me të cilat është fisnikëruar nga Allahu nuk do të mbetet pa u pyetur për to.
4) Alternativat
Epshi është pjesë përbërëse e karakterit të njeriut. Ai, në rast se ngelë nën kontroll, është i dobishëm. Për të realizuar një gjë të tillë, më së lehti është duke u martuar. Martesa është hapi më i suksesshëm i ndërmarrë për ruajtjen e nderit. Nëse nuk mund të martohesh, atëherë agjëro, ngase kjo është porosia e atij që nuk flet nga hamendja.
5) Largimi nga gjërat që e nxisin epshin
Largimi nga çdo gjë që të çon tek epshi, si: mendimet rreth femrave, shikimi në to, bisedat rreth tyre, shoqërimi me to, etj.
6) Shfrytëzimi i kohës së lirë në punë të hairit
Kohën e lirë, mos e kalo me ose pranë gjërave që ta hijeshojnë mëkatin. Mundohu të gjesh shoqëri të hairit, gjeji vetes ndonjë punë, dobinë e të cilës shpreson ta gjesh në ahiret, bë një vepër për hire të Allahut që askush të mos e di!
7) Mbulesa e femrës
Mbulesa e femrës është urdhëruar për ta ruajtur shoqërinë nga problemet sikur kjo. Në vendet ku nuk ka liri të shfrenuar, problemet morale dhe pasojat e tyre janë më pak evidente. Në Arabinë Saudite, shifra e të prekurve nga virusi i SIDA-s është shumë e vogël në krahasim me vendet tjera, dhe kjo, siç thotë Muhammed Ali el-Berr , falë numrit të paktë të atyre që bien në mëkatin e zinasë.
Allahun e lusim të na ruajë nga devijimi dhe shthurja morale si dhe të na fisnikërojë me moralin e të ruajturve dhe të devotshmëve!

Create a free website or blog at WordPress.com.

Up ↑