8 MËSIME TË DOBISHME NË JETË

Në një ligjëratë në Londër, një ligjërues përmend mësimet në vijim:

1. Mos i mëso fëmijët si të bëhen të pasur por si të bëhen të lumtur. Kur të rriten, ata do të mësojnë vlerat e gjërave, jo çmimet.
2. Haje ushqimin sikur barërat, ndryshe do të duhet t’i marrësh barërat sikur ushqim.
3. Ai që sinqerisht të do, nuk do të braktis kurrë, sepse,e dhe nëse janë njëqind arsye për të të lënë, do të gjejë një arsye për të të mbajtur pranë.
4. Ka dallim të madhe ndërmjet qenies njerëzore dhe të qenit njeri. Vetëm disa e kuptojnë këtë.
5. Je i dashur kur lind dhe i dashur kur vdes. Për të qenë i dashur ndërmjet këtyre dy etapave, duhet ta menaxhosh vet.
6. Nëse dëshiron të ecësh shpejt, ec vetëm, por nëse dëshiron të ecësh larg, ec bashkë me të tjerët.
7. Gjashtë doktorët më të mirë në botë:
  • Rrezet e diellit,
  • Pushimi,
  • Ushtrimet,
  • Dieta,
  • Vetëbesimi, dhe
  • Shokët.
Kujdesuni për to gjatë gjithë kohës që të dispononi me shëndet të mirë.
8. Nëse sheh hënën, ke parë bukurinë e Zotit, nëse sheh diellin, ke parë fuqinë e Zotit, nëse shikon në pasqyrë, ke parë krijesën më të mirë të Zotit. kështu, beso në vetvete!

4 0 HADITHE TË SHKURTRA

4 0 HADITHE TË SHKURTRA
Shënim: Të gjitha hadithet e përfshira në këtë punim janë autentike të transmetuara nga Buhariu dhe Muslimi.
Hadithi: 1
PESË SHTYLLAT E ISLAMIT
Ibn Omeri [All-llahu qoftë i kënaqur me të dy] transmeton se I Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Islami është ngritur mbi pesë (shtylla): deklarata se nuk ka zot përveç All-llahut dhe se Muhammedi është i Dërguar i All-llahut, falja e namazit, dhënia e Zekatit, haxhi dhe agjërimi i Ramazanit.»
Hadithi: 2
BESIMI QË TË FUT NË XHENNET
Ubade [All-llahu qoftë i kënaqur me të] transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Kush dëshmon se nuk ka zot përveç All-llahut, i Cili është i vetëm dhe nuk ka shok, se Muhammedi është robi dhe i Dërguari i Tij, se Isai është robi, i Dërguari i Tij, fjala e Tij e hedhur tek Merjemja dhe (është) shpirt prej Tij, se Xhenneti është i vërtetë dhe se Xhehennemi është i vërtetë, All-llahu do ta fus në Xhennet pavarësisht veprave që ka bërë.»
Një transmetues ka shtuar edhe këto fjalë: «(do ta fus në Xhennet) nga cila të do prej tetë dyerve të Xhennetit
Hadithi: 3
DEGËT E BESIMIT
Ebu Hurejre [All-llahu qoftë i kënaqur me të] transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Besimi ndahet në gjashtëdhjetë e ca degë, e edhe turpi është degë e besimit
Hadithi: 4
MËNYRAT MË TË MIRA TË MANIFESTIMIT TË ISLAMIT
Abdullah bin Amri transmeton se një njeri e pyeti Profetin [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të]:
Cili Islam është më i miri?
Tha: «Të ushqesh (njerëzit me) ushqim dhe të përshëndesësh atë që njeh dhe atë që nuk njeh.»
Hadithi: 5
ËMBËLSIA E BESIMIT
Enesi transmeton se i Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Kush i posedon tre gjëra, ai do ta shijojë ëmbëlsinë e besimit:
që All-llahu dhe i Dërguari i Tij të jenë më të dashur tek Ai se çdo gjë tjetër,
që ta duaje njeriun jo për tjetër vetëm se për All-llah, dhe
që të urrejë të kthehet në femohim (pabesim) sikur që urren të hidhet në zjarr.»
Hadithi: 6
DASHURIA PËR PROFETIN SI IMAZH I KOMPLETIMIT TË BESIMIT
Enesi transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Nuk ka besuar ndonjëri prej jush përderisa të mos jam tek ai më i dashur s fëmija, prindi dhe njerëzit në përgjithësi
Hadithi: 7
DIMENSIONET E DASHURISË NDËRMJET BESIMTARËVE
Enesi transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Nuk ka besuar ndonjëri prej jush përderisa për vëllanë të mos dojë atë që do për vete.»
Hadithi: 8
MIRËSJELLJA DHE ETIKA SI PJESË TË BESIMIT
Ebu Hurejre [All-llahu qoftë i kënaqur me të] transmeton se i Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Kush beson All-llahun dhe Ditën e Fundit, le të mos i bëjë keq fqinjit të tij! Kush beson All-llahun dhe Ditën e Fundit, le ta nderojë mysafirin e tij! Dhe, kush beson All-llahun dhe Ditën e Fundit, le të flet mirë ose le të heshtë!»
Hadithi: 9
CILËSITË E MYNAFIKUT
Abdullah bin Amri transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Kush i posedon katër cilësi, ai është hipokrit i thekur (kulluar) ndërsa kush ka një prej këtyre cilësive, ai (konsiderohet se)ka një cilësi të hipokrizisë derisa ta largojë atë: kur t’i lihet diç në amanet (mirëbesim), tradhton, kur të flet gënjen, kur bën marrëveshje, e thyen atë dhe kur të armiqësohet, shpërthen (nuk përmbahet).»
Hadithi: 10
DASHURIA PËR ENSARËT SI SHENJË E BESIMIT
Enesi transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Shenjë e besimit është dashuria për Ensarët ndërsa shenjë e hipokrizisë është urrejtja e Ensarëve.»
Hadithi: 11
TRE VEPRAT MË TË MIRA
Ebu Hurejre transmeton se i Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ishte pyetur:
Cila është vepra më e mirë?
Ai kishte thënë: «Besim në All-llahun dhe të Dërguarin e Tij.»
Pastaj çfarë ?- u pyet prapë.
Tha: «Xhihadi në Rrugën e All-llahut.»
Pastaj çfarë?- u pyet.
Tha: «Haxh i pranuar
Hadithi: 12
TRE MËKATET TË MËDHA
Abdullah bin Mes’udi thotë ta ketë pyetur Profetin [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të]: Cili mëkat është më i madhi tek All-llahu?
Tha: «T’i bësh All-llahut shok ndërsa Ai të ka krijuar
Thashë: Ky vërtetë mëkat i madh, po pastaj cili?- e pyeta.
Tha: «Të mbysësh fëmijën tënd nga frika që të hajë me ty
Pastaj cili- e pyeta.
Tha: «Të bësh amoralitet me gruan e fqinjit tënd
Hadithi: 13
MALLKIMI DHE SHARJA E PRINDËRVE SI MËKATE TË MËDHA
Abdullah bin Amri transmeton se i Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Prej mëkateve më të mëdha është që njeriu të mallkojë prindërit e tij.»
O i Dërguari i All-llahut, si i mallkon njeriu prindërit e tij?- e pyetën.
Tha: «Ia shanë babanë dikujt e ai ia shanë banë këtij. Po kështu ia shanë nënën dikujt
Hadithi: 14
NUK I PËRKET MYSLIMANËVE AI QË I LUFTON MYSLIMANËT
Abdullah bin Umeri transmeton se i Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Kush bartë armë kundër nesh, nuk është prej nesh.»
Hadithi: 15
FEJA NDALON VAJTIMIN PËR TË VDEKURIN
Abdullah bin Mes’udi [All-llahu qoftë i kënaqur me të] transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Nuk është prej nesh kush godet fytyrën, shqyen rrobat dhe lutet me lutje të injorancës (vajton).»
Hadithi: 16
BARTËSI I FJALËVE NUK HYN NË XHENNET
Hudhejfe transmeton ta ketë dëgjuar Profetin [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] duke thënë: «Në Xhennet nuk do të hyjë bartësi i fjalëve
Hadithi: 17
VETËVRASJA MËKAT I MADH
Xhundub bin Abdullahu transmeton se i Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Në popujt para jush ishte një njeri, që kishte (marrë) një plagë, të cilën nuk e duronte dot. Kështu, mori një thikë dhe këputi dorën e tij (të plagosur) me të. Gjaku nuk iu ndal derisa vdiq. All-llahu i Madhëruar tha: ‘Robi im ma parapriu me veten e tij (e përshpejtoi vdekjen), kështu që ia ndalova Xhennetin.’
Hadithi: 18
SHUMËFISHIMI I SHPËRBLIMIT PËR VEPRËN NË ISLAM
Ebu Hurejre [All-llahu qoftë i kënaqur me të] transmeton se i Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Nëse ndonjëri prej jush e jetëson Islamin mirë në praktikën e tij, atëherë shpërblimi për çdo vepër të mirë do t’i shumëfishohet nga dhjetë e deri në shtatëqind sosh ndërsa për çdo mëkat do t’i shkruhet vetëm një mëkat.»
Hadithi: 19
IKJA NGA PËRGJEGJËSIA SI IKJE NGA XHENNETI
Ma’kil bin Jesari rrëfen se Ubejd bin Zijadi e kishte vizituar në sëmundjen, prej të cilës edhe vdiq. Ma’kili i tha: Do ta rrëfej një hadith që e kam dëgjuar nga i Dërguari i All-llahut: «Nuk do ta gjejë erën e Xhennetit robi, të cilit All-llahu ia ka ngarkuar përkujdesjen për ndonjë grup qytetarësh ndërsa ai nuk i ka këshilluar ata.»
Hadithi: 20
DASHURIA E PROFETIT PËR UMMETIN E TIJ
Ebu Hurejre transmeton se i Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Çdo Profet ka në dispozicion një lutje. Unë, nëse do All-llahu, kam dëshirë që ta ruaj lutjen time që, në Ditën e Kiametit, të jetë ndërmjetësim për ummetin tim.»
Hadithi: 21
HIGJIENA PERSONALE SI NATYRSHMËRI
Ebu Hurejre transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Natyrshmëria është në pesë gjëra apo pesë gjëra janë pjesë e natyrshmërisë: sunetia (rrethprerja), mënjanimi i qimeve nga vendet e turpshme, ndukja e sqetullave, prerja e thonjve dhe shkurtimi i mustaqeve.»
Hadithi: 22
PËRKUJDESJA MATERIALE PËR FAMILJEN SI MËNYRË E FITIMIT TË SEVAPEVE
Ebu Mis’ud El-Ensariu transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Nëse njeriu bën një shpenzim për familjen e tij ndërsa llogarit në të (që të shpërblehet tek Zoti për të), i llogaritet lëmoshë.»
Hadithi: 23
MOS NËNVLERËSONI ASNJË VEPËR PËR TU RUAJTUR NGA ZJARRIT
Adijj bin Hatimi [All-llahu qoftë i kënaqur me të] thotë ta ketë dëgjuar të Dërguarin e All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] duke thënë: «Frikësojuni zjarrit të Xhehennemit qoftë edhe (me dhënien për bamirësi të një) gjysmë hurme
Hadithi: 24
DORA QË JEP MË E MIRË SE DORA QË MERR
Ibn Umeri transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] kishte thënë duke qenë në minber ndërsa kishte përmendur lëmoshën, nderin (ruajtjen nga shtrirja e dorës) dhe lypjen: «Dora e lartë është më e mirë se dora e ulët, sepse dora e lartë jep ndërsa dora e ulët është ajo që kërkon.»
Hadithi: 25
DITURIA SI SHENJË E DASHURISË SË ALL-LLAHUT NDAJ ROBIT, ROLI I PROFETIT DHE GRUPI I SHPËTUAR
Muavije thotë ta ketë dëgjuar Profetin [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] të ketë thënë: «Kujt t’ia do të mirën All-llahu, do ta bëjë ta kuptojë fenë. Unë jam vetëm ndarës ndërsa All-llahu është Ai që jep. Ky ummet do të vazhdojë ta ruajë fenë e All-llahut duke mos e dëmtuar (zmbrapsur) askush që e kundërshton derisa të vijë kiameti.»
Hadithi: 26
PUNA HALLALL NUK DUHET NËNVLERËSUAR
Ebu Hurejre transmeton se i Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Që dikush ta ngarkojë në shpinë një bandë (pako) me dru është më mirë se t’ia shtrijë dorën dikujt, i jep apo jo.»
Hadithi: 27
PASURIA E VËRTETË ËSHTË PASURIA E SHPIRTIT
Ebu Hurejre transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Nuk është pasuri të kesh mall të shumtë; pasuri është pasuria e shpirtit.»
Hadithi: 28
OBLIGIMET E MYSLIMANIT NDAJ MYSLIMANIT
Ebu Hurejre transmeton ta ketë dëgjuar të Dërguarin e All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] duke thënë: «Obligimet e myslimanit ndaj myslimanit janë pesë: kthimi i përshëndetjes (selamit), vizita e të sëmurit, përcjellja e xhenazes, përgjigja në ftesë dhe dëshirimi (lutja për) mëshirë atij që teshtin.»
Hadithi: 29
SHEMBULLI NDËRMJET PROFETIT TONË DHE PROFETËVE TJERË
Xhabir bin Abdullah transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Shembull im dhe shembulli i Profetëve para meje është sikur (shembulli i një) njeriu që ka ndërtuar një shtëpi, të cilën e ka përfunduar dhe bërë për mrekulli, me përjashtim të një pjese të një tulle (në një qoshe të saj). Njerëzit hynin në të dhe mahniteshin (nga bukuria) e thoshin (nga keqardhja për tullën e papërfunduar ): po të mos ishte kjo pjesë e tullës (e papërfunduar, bukuria do të ishte edhe më e madhe).»
Hadithi: 30
TË VRAZHDIN NUK E DO ALL-LLAHU
Xherir bin Abdullahu transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Kush nuk mëshiron, nuk mëshirohet.»
Hadithi: 31
MBAJTJA E LIDHJEVE FAMILJARE ZGJAT JETËN
Enës bin Maliku [All-llahu qoftë i kënaqur me të] transmeton ta ketë dëgjuar të Dërguarin e All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] duke thënë: «Kë e gëzon shtimi i pasurisë apo zgjatja e jetës, le t’i mbajë lidhjet familjare!»
Hadithi: 32
INTERPRETIMI I KËRKUAR I SPROVËS
Aisheja [All-llahu qoftë i kënaqur me të], gruaja e Profetit [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të], ka thënë: Ka thënë i Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të]: «Nuk ka fatkeqësi që e godet myslimanin, e që All-llahu të mos i shlyen mëkate me të, madje edhe atëherë kur të dëmtohet nga gjembi.»
Hadithi: 33
PADREJTËSIA DO TË KETË FUND TË KEQ
Abdullah bin Umeri [All-llahu qoftë i kënaqur me të dy] transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Padrejtësia do të jetë errësira në Ditën e Kiametit
Hadithi: 34
PAJTIMI NDËRMJET NJERËZVE
Ummu Kulthum bint Ukbe transmeton se e ka dëgjuar të Dërguarin e All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] duke thënë: «Nuk është gënjeshtar i që pajton njerëzit; i përcjellë fjalët e mira apo flet të mirën
Hadithi: 35
DOMETHËNIA E FORCËS DHE FUQISË SË VËRTETË
Ebu Hurejre [All-llahu qoftë i kënaqur me të] transmeton se i Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «I fuqishmi nuk njihet me mundjen (e njerëzve); i fuqishëm është ai që përmban veten gjatë hidhërimit.»
Hadithi: 36
NGUSHËLLIMI PËR VDEKJEN E FËMIJËVE
Ebu Hurejre [All-llahu qoftë i kënaqur me të] transmeton se i Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Nuk ndodhë që një myslimani t’i vdesin tre fëmijë e të hyjë në zjarre, me përjashtim të betimit të bërë (se secili njeri ka për t’iu afruar zjarrit).»
Hadithi: 37
DASHURIA PËR NJERËZIT E MIRË
Ebu Musai transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ishte pyetur: Njeriu i do disa njerëz por nuk është takuar me ta (si do të jetë puna në botën tjetër)?
Tha: «Njeriu do të jetë me ata që i do me atë që e do!»
Hadithi: 38 DASHURIA DHE URREJTJA PËR TU TAKUAR ME ALL-LLAHUN
Ubade bin Samiti transmeton se Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Kush e do takimin me All-llahun, edhe All-llahu e do takimin me të. Dhe, kush e urren takimin me All-llahun, edhe All-llahu e urren takimin me të.»
Hadithi: 39
LUTJA PËR DUNJA DHE AHIRET
Enesi transmeton e thotë: Duaja që më së shumti e thoshte Profeti [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka qenë: «O All-llahu im! Zoti ynë, na jep të mira në dynja dhe të mira në ahiret dhe na ruaj nga dënimi i zjarrit.»
Hadithi: 40
LUTJEN NUK DUHET BRAKTISUR
Ebu Hurejre transmeton se i Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Do t’i plotësohet ndonjërit prej jush lutja përderisa nuk ngutet e të thotë: ‘U luta por nuk mu pranua!’
Hadithi: 41
MËSHIRA E ALL-LLAHUT
Ebu Hurejre transmeton se i Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Kur All-llahu i krijoi krijesat, në Librin e Tij, që gjendet tek Ai, mbi Arshi, shkroi: ‘Mëshira Ime ka tejkaluar hidhërimin Tim!’.»
Hadithi: 42
QË TË JEMI FALËNDERUES E MIRËNJOHËS
Ebu Hurejre transmeton se i Dërguari i All-llahut [Lavdërimi dhe paqja qofshin mbi të] ka thënë: «Nëse dikush prej jush shikon në atë që është favorizuar më shumë në pasuri dhe fizik, atëherë le të shikojë edhe në atë që është nën të (më keq se ai). »

SHPRESA NË KOHËN E NDRYSHIMEVE SHOQËRORE

SHPRESA NË KOHËN E NDRYSHIMEVE SHOQËRORE
Dr. Sedat ISLAMI
 
Hyrje
Në kohën e globalizmit shoqëritë kanë filluar të tjetërsohen. Ajo që dikur është parë si vlerë, virtyt dhe tipar, sot ose është zbehur është nuk ekziston fare. Mungesa e tyre vërehet në çdo shoqëri por më së shumti në ato konservative ose fetare siç kemi qenë ne. Megjithëkëtë, më shqetësuese se këto ndryshime ngel forma se si po trajtohen ato. Përhapja e frikës, pesimizmit, dëshpërimit, se nuk do të bëhet mirë, se çdo ditë e më shumë puna po vjen edhe më keq, se çdo herë e më shumë po i afrohemi kiametit e gjërat e këqija vetëm sa do të përshkallëzojnë, nuk janë tjetër vetëm se reklamë i bëhet të keqes, dhe jo vetëm. Ato janë nyja që ka shkaktuar ngecjen e zgjidhjes së këtyre problemeve. Angazhimi vetëm në përshkrimin e kësaj gjendje nuk është tjetër vetëm se humbje e shpresës për ndryshimin e saj.[1]

Këto ndryshime nuk janë fundi i botës. Ato janë vetëm njëra anë e monedhës. Ana tjetër, që është plot shpresë për ndryshim të kësaj gjendje, nuk po shprehet. Me lejen e Alalhut, sot, në këtë hutbe, do tua paraqesim këtë anën tjetër, e cila është motivuese dhe na prëfrocon shumë para sfidave dhe ndryshimeve të këtilla.

1.        Thyerja shpirtërore nuk është tipar i besimtarëve
  Humbja e shpresës për ndryshim të mirë, për rikthim tek vlerat, për përmirësimin e shoqërisë, nuk është tipar i besimtarëve. Pavarësisht këtyre ndryshimeve shoqërore dhe dhimbjes që ndiejmë, nuk duhet të na mungojë forca që të merremi me këtë gjendje, të punojmë për ta ndryshuar, të shpresojmë se herët a vonë do të përmirësohet kjo shoqëri. Buhariu dhe Muslimi transmetojnë nga Aisheja [Allahu qoftë i kënaqur me të!] e cila e kishte pyetur të Dërguarin e Allahut [Paqja qoftë mbi të!] nëse kishte përjetuar ndonjë ditë më të rëndë se ajo e Betejës së Uhudit. I Dërguari i Allahut [Paqja qoftë mbi të!] i rrëfeu për ditën kur kishte kërkuar mbrojtjen Ibn Abd Jalil bin Abd Kulal ndërsa e pati refuzuar. Allahu ia kishte dërguar një engjëll të kodrave që, nëse Muhammedi [Paqja qoftë mbi të!] kërkonte, tua hidhte sipër kodrat, pra t’i mbyste. Përgjigja e Muhammedit [Paqja qoftë mbi të!] ishte jo vetëm përgjigje, por edhe mësim. Ai tha:

»بَلْ أَرْجُو أَنْ يُخْرِجَ اللَّهُ مِنْ أَصْلاَبِهِمْ مَنْ يَعْبُدُ اللَّهَ وَحْدَهُ لاَ يُشْرِكُ بِهِ شَيْئاً«

«Jo, kam shpresë që nga pasardhësit e tyre Allahu të sjell të atillë që e adhurojnë vetëm Atë dhe nuk i përshkruajnë shok në asgjë

Pra, pavarësisht që e refuzuan, madje në formë të vrazhdë, e përzunë dhe lënduan fizikisht, i Dërguari i Allahut [Paqja qoftë mbi të!] nuk humbi shpresën se një ditë pasardhësit e tyre do të bëhen myslimanë të devotshëm.

Ky është mësimi që na duhet në këtë kohë, ndryshe, nëse ne në raport me këtë gjendje mjaftojmë vetëm duke krekosur se ‘janë prishur njerëzit, kanë devijuar, e kanë lëshuar udhën e Zotit’, atëherë ne nuk kemi bërë gjë, përkundrazi rrezikojmë që të klasifikohemi në mesin e të këqijve. Më qartë, nëse ne vazhdojmë t’i akuzojmë njerëzit se kanë devijuar ndërsa nuk veprojmë asgjë për t’i përmirësuar, atëherë mund të kalojmë në një gjendje, jo vetëm individualiste, por edhe shfajësuese për veten tonë, kinse ne jemi të mirë, të devotshëm, ndërsa të tjerët janë të këqij, atëherë ne rrezikojmë të bëhemi më të shkatërruarit, më të prishurit, më të devijuarit. I Dërguari i Allahut [Paqja qoftë mbi të!] ka thënë:

»إِذَا قَالَ الرَّجُلُ: هَلَكَ النَّاسُ فَهُوَ أَهْلَكُهُمْ«

Kur njeriu të thotë: ‘Janë shkatërruar njerëzit!’, atëherë ai është më i shkatërruari![2]

Imam Neveviu, duke e shpjeguar këtë hadith, nënvizon këtë detaj të rëndësishëm që e potencuam më lart. Thotë: “…I shkatërruar është ai që e thotë këtë fjalë nga mendjemadhësia, përbuzja e njerëzve dhe vlerësimi i veten e nënvlerësimi i tjerëve, ndryshe, nëse e thotë nga dhimbja shpirtërore, nga mërzia që gjen për shmangien e njerëzve nga rruga e drejtë, ai nuk konsiderohet i shkatërruar.”[3]

Hattabiu tregon edhe diçka tjetër që dëmton njeriun që nuk merret me përmirësimin e njerëzve por me përshkrimin e gjendjes së tyre. Thotë: ‘Njeriu do të vazhdojë të etiketojë njerëzit dhe tua përmend të këqijat e të thotë: janë prishur e shkatërruar njerëzit, derisa ai të bëhet vet i shkatërruari dhe me gjendjen më të prishur, për shkak të mëkatit që i ngarkohet si pasojë e përgojimit dhe shpifjes…’[4]

2.        Kriter për interpretim fetar të ndryshimit shoqëror

Në shumë tekste fetare është përshkruar ky ndryshimi shoqëror, respektivisht devijimi dhe lajthitja. Zubejr ibn Adijj rrëfen se kishin shkuar me një grup tek Enes ibn Malik, të cilit i ishin ankuar për vrazhdësinë e Haxh-xhaxhit, për çka ai iu kishte thënë: «Bëni durim ngase, derisa ta takoni Zotin tuaj (deri në Kiamet), ngase nuk ka kohë që vjen e që nuk është më e dëmshme se koha paraprake. E kam dëgjuar këtë nga Profeti juaj, paqja dhe bekimet qofshin mbi të[5]

I Dërguari i Allahut [Paqja qoftë mbi të!ka thënë: «Kiameti nuk do të ndodhë pa u zhdukë dituria, pa u shumuar tërmetet, pa u afruar koha, pa u shfaqur fitnet, pa u shtuar herexhi, qe është vrasja, vrasja, si dhe pa u shtuar pasuria shumë!» [6]  

Po kështu ka thënë: «Vërtetë, prej shenjave të Kiametit janë: ngritja e diturisë, vërtetimi (përforcimi) i injorancës, konsumimi i alkoolit si dhe shfaqja e prostitucionit.» [7] Në një hadith tjetër na sjell edhe këto imazhe: «Do t’iu vijë njerëzve një kohë kur njeriu nuk do të bezdiset se nga e merr pasurinë, hallall apo haram.» [8] «Do t’iu vijë njerëzve një kohë kur njeriu që mban fenë e vet do të jetë sikur ai që mban gacat në dorë[9]

Natyrisht, ka dhe shumë hadithe tjera në të cilat përshkruhet kjo gjendje, por ajo që është për keqardhje është keqkuptimi dhe më pas keqinterpretimi i këtyre teksteve. Ato nuk janë vetëm përshkruese pro edhe udhëzuese. Shejh AbduRrahman Sa’di duke shpjeguar hadithin e mbajtjes së fesë në kohë të këtyre ndryshimeve shoqërore thotë se ai ka dy kuptime:

1)      Përshkrim të gjendjes, dhe

2)      Udhëzim si duhet vepruar në këtë gjendje.[10]

  Ta zëmë, nëse neve na jepen informacione në media për ndryshim të motit, për thatësi të madhe, atëherë çfarë kuptojmë ne nga ky përshkrim? Kuptojmë se duhet t’i shmangemi vapës së madhe në mesditë, të konsumojmë më shumë ujë, të freskohemi e kështu me radhë. Edhe këto tekste e kanë kuptim. Pra, na përshkruajnë dhe udhëzojnë njëkohësisht që t’i ruhemi atyre.
  Nëse marrim një lajmërim se do të ketë vapë të madhe, atëherë vetvetiu e kuptojmë se duhet ti shmangemi diellit, duhet te konsumojmë ujë më tepër, duhet të ruhemi nga vapa. Kështu duhet vepruar edhe me tekstet fetare. Frikësimi me këtë gjendje nuk është bërë për tjetër vetëm se që të lëvizim për të ruajtur veten dhe për ta ndryshuar atë.
3.        Trashëgimtarët e virtyteve

Pavarësisht përmbysjes së vlerave dhe ndryshimit për të keq, jo të gjithë njerëzit kanë këtë përshkrim. Në Kur’an dhe Sunnet na është treguar se, përkundër këtyre ndryshimeve, një grup do të vazhdojnë të jenë jo vetëm me virtyte por edhe trashëgimtarët të virtyteve më të larta dhe më fisnike. Allahu ka thënë:  

﴿فَلَوْلَا كَانَ مِنَ الْقُرُونِ مِن قَبْلِكُمْ أُولُو بَقِيَّةٍ يَنْهَوْنَ عَنِ الْفَسَادِ فِي الْأَرْضِ إِلَّا قَلِيلًا مِّمَّنْ أَنجَيْنَا مِنْهُمْ ۗ وَاتَّبَعَ الَّذِينَ ظَلَمُوا مَا أُتْرِفُوا فِيهِ وَكَانُوا مُجْرِمِينَ

«Vallë! A nuk ka pasur njerëz të mençur te popujt para jush – të cilët pengonin ngatërresat në Tokë? Ka pasur vetëm disa prej tyre – që i shpëtuam Ne! e, ata që bënin zullum, ipeshin pas kënaqësive dhe ishin mëkatarë.» [Hud: 116]

Në koment të këtij ajeti është thënë: Nuk ka pasur popull në të cilin nuk kanë qenë disa pasues profetësh, të cilët kanë thirrur në udhëzim dhe kanë pasuar të vërtetën. Për këtë shkak, edhe neve, Allahu na ka urdhëruar që t’i urdhërojmë për të mirë dhe t’i ndalojmë nga e keqja.[11]

Pra, në vend se t’i përgojojmë se filani ka devijuar e po vepron kështu e ashtu, t’i thërrasim në fe dhe të përpiqemi për t’i udhëzuar. Kjo edhe është porosia e kësaj hutbeje. Allahu na përshkruan dy grupe njerëzish karshi një grupi të devijuar e thotë:

﴿وَإذْ قَالَتْ أُمَّةٌ مِّنْهُمْ لِمَ تَعِظُونَ قَوْماً اللَّهُ مُهْلِكُهُمْ أَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذَاباً شَدِيداً قَالُوا مَعْذِرَةً إلَى رَبِّكُمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ

«(Kujtoje) kur disa prej tyre thanë: “Pse e këshilloni popullin, të cilin Perëndia do ta zhdukë ose do ta ndëshkojë me ndëshkim të ashpër?” (Këshilltarët) u përgjegjën: “Për t’u arsyetuar para Zotit tuaj dhe për t’i ruajtur ata nga mëkatet”.» [El-A’rafë: 164.]

  Pra, t’i thërrasim njerëzit që t’i braktisin mëkatet dhe t’i kthehen fesë e vlerave për ta kryer obligimin tonë së pari karshi tyre dhe, së dyti, për t’i shpëtuar ata!

 

[1] Shih: Uvejs, Abdul Halim. (2006) El-muslimune min et-teb’ijjeti ve-l-fitneti ila el-kijadeti ve-t-temkin. Rijad: Mektebetu el-Ubejkan. Fq. 205.

[2] Transmeton Muslimi.

[3] Nevevi, Jahja bin Sheref. (1392 h.) El-minhaxh sherhu Sahihi Muslim bin el-Haxhaxh. Ed. 2. Bejrut: Dar Ihjai et-turath el-arabij. 16/175.

[4] Xhelaluddin Sujuti, AbduRrahman bin Ebi Bekr. (1996) Ed-dibaxh ala Sahihi Muslim bin el-Haxhaxh. Verifikoi shkencërisht dhe plotësoi me shënime: Ebu Is’hak Huvejni. Arabi Saudite: Dar Ibn Affan li-n-neshri ve-t-teuzië. 5/545.

[5] Transmeton Buhariu.

[6] Transmeton Buhariu.

[7] Transmeton Buhariu.

[8] Transmeton Buhariu.

[9] Transmeton Tirmidhiu ndërsa Albani e konsideron autentik.

[10] Shih: Sa’di, AbduRrahman. (2002) Behxhetu kulubi-l-ebrar ve kurretu ujuni-l-ahjar fi sherhi xhevamiil ahbarVerifikues shkencor: Abdul kerim bin resmi Al Ed-Derini. Rijad: Mektebetu Err-Rrushd. fq. 202.

[11] Shih: Ibn Kethir, Ismail bin Umer. (1999) Tefsiru el-Kur’ani el-Adhim. Ed. 2. Rijad: Dar Tajjibe li-n-neshri ve-t-teuzië. 4/360-361.; Sa’di, AbduRrahman. (2000) Tejsiru el-keri err-rrahman fi tefsiri Kelami-l-Mennan. Verifikues shkencor: AbduRrahman bin Mual-la Luvejhak. Bejrut: Muesssesetu-rr-Rrisale. Fq. 391.

QË TA SHKATËRRONI NJË VEND, ZGJIDHNI GOMARËT E TIJ

Na ishte njëherë një gomar i lidhur për një peme. Djalli, mallkuar qoftë, shkoi dhe e zgjidhi. Gomari hyri në arën e njërit nga fqinjëve dhe filloi të hante çdo gjë që gjente. Gruaja e fqinjit u nervozua, mori çiften dhe e qëlloi gomarin. Pronari i gomarit që dëgjoi zhurmën, doli me vrap nga shtëpia dhe kur pa gomarin duke ngordhur, e mori çiften dhe e qëlloi gruan. Kur bashkëshorti i të ndjerës u kthye në shtëpi dhe e gjeti gruan të vrarë, e mori çiften shkoi dhe e vrau pronarin e gomarit.

E pyetën djallin: Çfarë ke bërë?

Asgjë, vetëm e kam zgjidhur një gomar- u përgjigj.

Mësimi: Që ta shkatërroni një vend, lironi gomarët e tij.

(përkthim)

QË TA SHKATËRRONI NJË VEND, ZGJIDHNI GOMARËT E TIJ

Na ishte njëherë një gomar i lidhur për një peme. Djalli, mallkuar qoftë, shkoi dhe e zgjidhi. Gomari hyri në arën e njërit nga fqinjëve dhe filloi të hante çdo gjë që gjente. Gruaja e fqinjit u nervozua, mori çiften dhe e qëlloi gomarin. Pronari i gomarit që dëgjoi zhurmën, doli me vrap nga shtëpia dhe kur pa gomarin duke ngordhur, e mori çiften dhe e qëlloi gruan. Kur bashkëshorti i të ndjerës u kthye në shtëpi dhe e gjeti gruan të vrarë, e mori çiften shkoi dhe e vrau pronarin e gomarit.

E pyetën djallin: Çfarë ke bërë?

Asgjë, vetëm e kam zgjidhur një gomar- u përgjigj.

 

Mësimi: Që ta shkatërroni një vend, lironi gomarët e tij.

 

(përkthim)